Israel bổ nhiệm người ủng hộ sáp nhập lãnh thổ làm lãnh đạo cơ quan quản lý đất đai

Israel đã bổ nhiệm một người định cư và là đồng minh thân cận của Bộ trưởng cực hữu Bezalel Smotrich làm người đứng đầu Cơ quan Quản lý Đất đai Israel, cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm phân bổ và quản lý đất đai nhà nước, cũng như các khu định cư ở Bờ Tây bị chiếm đóng.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã phê chuẩn việc bổ nhiệm Yehuda Eliyahu vào ngày thứ Hai (4/5). Ông Eliyahu trước đây từng đứng đầu Cơ quan Quản lý Định cư trực thuộc Bộ Quốc phòng, nơi ông giám sát vụ chiếm đất lớn nhất ở Bờ Tây trong nhiều thập kỷ qua.

Việc lựa chọn ông Eliyahu đã được một ủy ban bổ nhiệm công chúng thông qua vào tuần trước, mặc dù không phải nhất trí. Cố vấn pháp lý của ủy ban phản đối động thái này, cho rằng mối quan hệ cá nhân kéo dài nhiều thập kỷ giữa Eliyahu và Smotrich có thể dẫn đến xung đột lợi ích.

Cơ quan Quản lý Đất đai Israel giám sát khoảng 92% đất đai nhà nước - tương đương 20 triệu dunam - và quản lý ngân sách trị giá hàng tỷ shekel. Cơ quan này đóng vai trò trung tâm trong việc phân bổ đất đai cho các dự án nhà ở, cơ sở hạ tầng và phát triển, đồng thời cũng tham gia quản lý đất đai tại các khu định cư Israel ở Bờ Tây.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Cộng đồng người Do Thái hải ngoại Amichai Chikli mô tả việc bổ nhiệm là mang tính "chiến lược", có thể quan trọng như việc chỉ định người đứng đầu Shin Bet - cơ quan an ninh nội địa quyền lực nhất của Israel. Ông Chikli chỉ trích lập trường gần đây của cơ quan này đối với việc định cư Do Thái ở Galilee và Negev, bày tỏ hy vọng Eliyahu sẽ thay đổi hướng đi.

Galilee và Negev là nơi sinh sống của hầu hết công dân Palestine gốc Israel. Chính phủ hiện tại đã cam kết tăng cường sự hiện diện của người Do Thái tại cả hai khu vực, với mục tiêu thay đổi cân bằng nhân khẩu học để nghiêng về phía người Do Thái. Một kế hoạch tái phân bổ đất đai quy mô lớn do ông Chikli đề xuất tại Negev đã bị một hội đồng đại diện các làng mạc Palestine mô tả là "kế hoạch tước đoạt bạo lực".

Nghị sĩ đảng Likud, Ariel Kallner, người đứng đầu ủy ban Galilee của Quốc hội Israel, ca ngợi thành tích của Eliyahu ở Bờ Tây, nói rằng ông đã "dẫn đầu một cuộc cách mạng" và biết cách vượt qua các rào cản quan liêu. Kallner cũng là người ủng hộ mạnh mẽ việc mở rộng định cư Do Thái ở miền bắc Israel, đặc biệt là tại Galilee.

Eliyahu, một người định cư tại Bờ Tây, đồng sáng lập nhóm cứng rắn Regavim với Smotrich vào đầu những năm 2000. Tổ chức này tuyên bố chuyên bảo vệ "đất đai và tài nguyên quốc gia" của Israel. Ban đầu hoạt động tại Bờ Tây với nỗ lực tước đoạt đất đai của người Palestine, nhóm này trong những năm gần đây đã mở rộng trọng tâm sang Negev và Galilee.

Tổ chức phi chính phủ Kerem Navot của Israel, chuyên giám sát các chính sách đất đai ở Bờ Tây, cho biết Eliyahu sống trong một tiền đồn định cư, nơi quân đội và người định cư ngăn cản nông dân Palestine canh tác đất đai của họ. Nhóm này nói thêm rằng, với tư cách là người đứng đầu Cơ quan Quản lý Định cư, Eliyahu đã giám sát "dự án tước đoạt đất đai và xây dựng bất hợp pháp lớn nhất kể từ khi Israel chiếm đóng Bờ Tây năm 1967".

Kerem Navot cũng tuyên bố rằng sự nghiệp dịch vụ công của Eliyahu "đã được dành để vi phạm toàn bộ các phần trong bộ luật Israel", nhấn mạnh việc bổ nhiệm ông "là một biểu hiện khác của sự phá hoại cực đoan từ một chính phủ tham nhũng, phân biệt chủng tộc và vi phạm pháp luật".

Tổ chức môi trường Life and Environment mô tả việc bổ nhiệm là "không phù hợp", cảnh báo nó có thể làm sâu sắc thêm sự phân biệt đối xử đối với công dân Palestine ở miền nam Israel - những người "vốn đã phải chịu cảnh bị bỏ quên và coi thường trong các vấn đề quy hoạch và phát triển".

Trước đây, Eliyahu từng ủng hộ việc sáp nhập Bờ Tây bị chiếm đóng, nói rằng Bộ Quốc phòng đang "chuẩn bị nền tảng" cho động thái này. Ông cũng kêu gọi chiếm đóng toàn bộ Dải Gaza và tái thiết các khu định cư tại đó, kêu gọi một "cuộc chiến toàn lực" chống lại khu vực này để "loại bỏ cái ác này khỏi thế giới". Ông tuyên bố: "Bất kỳ ai làm hại người dân Israel đều phải bị tiêu diệt hoàn toàn", đồng thời cho rằng người dân Palestine ở Gaza nên bị trục xuất "đến tận người cuối cùng" và thay thế bằng các khu định cư trên vùng đất mà ông gọi là "đất đai tổ tiên của chúng ta".

Theo tờ Calcalist, một số đơn kiện phản đối việc bổ nhiệm ông Eliyahu dự kiến sẽ được đệ trình lên Tòa án Tối cao trong những ngày tới. Báo cáo cho rằng cơ hội duy trì chức vụ của ông có thể bị hạn chế, do mối quan hệ thân thiết với Bộ trưởng Smotrich và những nghi vấn về kinh nghiệm chuyên môn.