Iran xem xét đề xuất mới của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, Pakistan tăng cường vai trò trung gian hòa giải

Ngày 8/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran đã nhận được quan điểm của Mỹ và đang xem xét chúng, theo hãng tin Nour News của Iran. Động thái này diễn ra sau sáu tuần kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, nhưng các nỗ lực nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến đang được đẩy mạnh.

Theo hãng tin ISNA, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, sẽ tới Tehran vào ngày 9/5 để tham gia đàm phán và tham vấn với chính quyền Iran. Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã đến Iran vào ngày 8/5, trong chuyến thăm thứ hai trong vòng chưa đầy một tuần, để thảo luận về đề xuất mới nhất của Washington.

Trong tháng 4, Pakistan từng tổ chức vòng đàm phán trực tiếp duy nhất giữa các quan chức Mỹ và Iran kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào ngày 28/2. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán này thất bại khi Iran cáo buộc Mỹ đưa ra những 'yêu sách quá mức'. Thống chế Munir là trung tâm của các cuộc đàm phán hồi đó.

Chuyến thăm được công bố của Munir diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng các cuộc đàm phán đang ở 'ranh giới' giữa một thỏa thuận và việc Mỹ nối lại các cuộc tấn công vào Iran. 'Hãy tin tôi, nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi chuyện sẽ diễn ra rất nhanh. Tất cả chúng tôi đều sẵn sàng ra tay,' Trump nói với các phóng viên tại Căn cứ Không quân Joint Base Andrews bên ngoài Washington hôm 8/5.

Trump, người đã nhiều lần đặt thời hạn cho Iran đạt được thỏa thuận nhưng sau đó lại hoãn hoặc hủy bỏ, cho biết ông sẵn sàng chờ thêm vài ngày để 'nhận được câu trả lời đúng đắn' từ Tehran.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi tuyên bố ngày 8/5 rằng Bộ của ông đã sẵn sàng cho cả đàm phán hoặc quay lại chiến đấu. 'Nơi nào cần phải chiến đấu, chúng tôi sẽ chiến đấu, và nơi nào cần đàm phán, chúng tôi sẽ đàm phán,' ông nói. 'Nếu cần thiết và nếu lợi ích của hệ thống yêu cầu, chúng tôi sẽ có mặt trên lĩnh vực ngoại giao, đối thoại và đàm phán với quyết tâm và sức mạnh tương tự như các lực lượng vũ trang thể hiện trong việc bảo vệ đất nước.'

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng cảnh báo về việc nối lại các cuộc tấn công. 'Nếu hành động xâm lược Iran bị lặp lại, cuộc chiến tranh khu vực đã hứa hẹn lần này sẽ vượt ra ngoài khu vực,' lực lượng này tuyên bố.

Iran đã gửi đề xuất mới nhất tới Mỹ trong tuần này. Theo Nour News, đề xuất này dựa trên bản đề xuất 14 điểm ban đầu của Tehran, bao gồm các yêu cầu về quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng và rút quân đội Mỹ.

Giáo sư Scott Lucas, chuyên gia về chính trị Mỹ và quốc tế tại Viện Clinton thuộc Đại học College Dublin, nhận định rằng động lực hiện đang nghiêng về phía Iran. 'Iran có thế chủ động vì họ đã xây dựng một đề xuất 14 điểm và khi làm như vậy, đã chuyển trọng tâm sang eo biển Hormuz thay vì chương trình hạt nhân. Iran đang sử dụng đòn bẩy mạnh nhất của mình, khiến Washington phải phòng thủ. Hiện tại, Mỹ đang phải xoay xở để đưa vấn đề hạt nhân trở lại trọng tâm đàm phán,' ông nói.

'Mỹ không muốn rơi vào tình thế tồi tệ hơn so với ngày 26/2, khi nước này rời khỏi bàn đàm phán. Cũng cần lưu ý rằng các hạn chế đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran không còn được thảo luận nữa, cũng như mối liên hệ của Tehran với các nhóm như Hezbollah. Cuối cùng, tôi nghĩ một thỏa thuận sẽ đạt được, nhưng chúng ta đang đối phó với một tổng thống hỗn loạn và khó đoán [Trump], vì vậy không thể loại trừ khả năng quay lại chiến tranh,' giáo sư Lucas bổ sung.

Iran đã nằm dưới lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ từ giữa tháng 4, do Trump khởi xướng nhằm buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz và chấp nhận các điều khoản của ông. Kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, Mỹ đã lên tàu kiểm tra ít nhất năm tàu. Ngày 8/5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết một tàu đã bị lục soát và chuyển hướng sau khi bị nghi ngờ cố gắng tới một cảng của Iran.