Ngoại trưởng Iran và Oman đã có cuộc gặp tại Tehran hôm thứ Ba để thảo luận về đề xuất thiết lập hành lang vận chuyển tạm thời qua eo biển Hormuz và dự án rà phá thủy lôi tại tuyến đường thủy quan trọng mà cả hai nước đều giáp ranh.
Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã tới Tehran để hội đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi nhằm bàn về các kế hoạch tương lai cho eo biển này.
Trong tuyên bố chung do phía Oman công bố, hai bên cho biết họ đã thảo luận về "một khuôn khổ theo giai đoạn có thể tạo cơ sở thực tiễn và khả thi để tiến tới". Tuyên bố nêu rõ: "Khuôn khổ đề xuất bao gồm việc thiết lập một hành lang vận chuyển chung tạm thời qua eo biển Hormuz và thỏa thuận triển khai dự án chung nhằm rà phá thủy lôi tại eo biển".
Tuyên bố cũng cho biết thêm: "Các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa hai bên sẽ tiếp tục với mục tiêu đạt được thỏa thuận về hành lang vận chuyển vĩnh viễn và các sắp xếp tương lai cho việc quản lý eo biển, cùng với việc thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, quản lý lưu lượng vận chuyển và cung cấp các dịch vụ hàng hải, an ninh liên quan".
Phát biểu trên mạng xã hội X sau cuộc gặp, Ngoại trưởng Albusaidi bày tỏ hy vọng hai nước sẽ "sớm công bố" hành lang tạm thời tại eo biển này. Ông viết: "Việc quản lý eo biển trong tương lai và giải pháp lâu dài sẽ được thực hiện trong thời gian thích hợp".
Theo tuyên bố chung, trong cuộc gặp, hai ngoại trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đạt được các thỏa thuận tôn trọng chủ quyền của mỗi nước. Các nhà ngoại giao "khẳng định tầm quan trọng của việc tổ chức các cuộc thảo luận chung với các quốc gia ven biển vùng Vịnh" để đảm bảo mọi thỏa thuận đạt được đều tuân thủ luật pháp quốc tế và tôn trọng chủ quyền của các nước láng giềng.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social rằng "tất cả thủy lôi đã được gỡ bỏ và/hoặc kích nổ trong vùng biển quốc tế của eo biển Hormuz", dẫn lời hải quân Mỹ. Trump cũng cảnh báo: "Iran đã được thông báo rằng bất kỳ tàu thuyền nào đặt thủy lôi mới sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức và có hệ thống".
Cuộc chiến bùng nổ sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, khiến Tehran phong tỏa eo biển Hormuz và Washington áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng này - nơi thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu của thế giới - vẫn bị tê liệt phần lớn, gây gián đoạn thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Iran và Oman, hai quốc gia ven eo biển, đã thảo luận trong nhiều tuần về tương lai của giao thông hàng hải qua tuyến đường thủy này. Tehran cho biết tọa độ địa lý của tuyến đường mà hai nước dự kiến "đã được thống nhất". Tuy nhiên, các quan chức Iran nhấn mạnh rằng eo biển sẽ không mở cửa hoàn toàn cho đến khi Mỹ đáp ứng các yêu cầu của Tehran, bao gồm dỡ bỏ phong tỏa hải quân, gỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ và giải phóng tài sản của Iran ở nước ngoài.
