Chỉ huy lực lượng bán quân sự Basij, ông Hossein Taeb, ngày 13/8 tuyên bố eo biển Hormuz đang nằm dưới “sự kiểm soát và quản lý của Iran”, chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Washington có “quyền kiểm soát hoàn toàn” đối với tuyến đường thủy chiến lược này. Phát biểu được hãng tin bán chính thức Fars của Iran dẫn lại cho biết.
“Ngày nay, các bạn thấy eo biển Hormuz nằm dưới sự quản lý và kiểm soát của Cộng hòa Hồi giáo Iran, và đất nước chúng tôi tiếp tục con đường của mình trong an ninh tuyệt đối”, ông Taeb nói trong bài phát biểu hôm thứ Năm. Ông cũng nhấn mạnh: “Người Mỹ đã thấy sức mạnh của cách mạng Hồi giáo”.
Phát biểu này được đưa ra sau khi ông Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ có “quyền kiểm soát hoàn toàn” đối với tuyến đường thủy quan trọng này.
Kể từ khi chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran bắt đầu vào ngày 28/2, Tehran trên thực tế đã phong tỏa eo biển Hormuz – nơi trước chiến tranh từng chứng kiến 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua. Đáp lại, Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với tàu thuyền và các cảng của Iran, đồng thời tuyên bố sẽ bảo vệ tự do hàng hải cho các tàu đến và đi từ các cảng không thuộc Iran.
Bộ chỉ huy quân sự chung Khatam al-Anbiya của Iran cùng ngày tuyên bố không một tàu nào có thể đi qua eo biển Hormuz mà không có sự cho phép của Tehran. Trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước đăng tải, bộ chỉ huy này gọi những tuyên bố của Mỹ về việc tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bình thường là “không hơn gì những lời dối trá và xuyên tạc”.
Cũng trong ngày 13/8, quan chức chính trị quân sự cấp cao Rasoul Sanaei-Rad cho biết Iran sẽ không mở lại eo biển này trừ khi Mỹ thực hiện các cam kết trong thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt chiến tranh. Theo hãng tin Fars, ông Sanaei-Rad nhấn mạnh việc mở lại tuyến đường thủy này không phải điều Mỹ có thể đạt được đơn phương. Ông cảnh báo Iran sẽ phản ứng mạnh mẽ hơn trong bất kỳ cuộc xung đột nào trong tương lai: “Trong một cuộc chiến có thể xảy ra, chúng tôi sẽ đứng vững hơn và tấn công mạnh hơn”.
Trước đó, vào tháng 6, hai nước đã đạt được thỏa thuận tạm thời gia hạn lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 4 và kêu gọi khôi phục nhanh chóng tự do hàng hải ở vùng Vịnh. Tuy nhiên, thỏa thuận này sụp đổ vài tuần sau đó khi Iran nối lại các cuộc tấn công hạn chế vào tàu thuyền mà nước này cho là đi ngược lại các thỏa thuận, khiến Mỹ nối lại các cuộc không kích vào các tỉnh miền nam Iran nhằm làm suy yếu khả năng nhắm mục tiêu vào tàu thuyền ở vùng Vịnh của Tehran.
Nhà phân tích Michael Stephens thuộc Viện Dịch vụ Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định Iran đang tìm cách kéo dài cuộc chiến vì tin rằng áp lực kinh tế không đe dọa đến sự sống còn của chính phủ nước này. “Mối đe dọa hiện hữu đó đã biến mất. Vì vậy, họ muốn tăng tốc độ và có thể khiến Tổng thống Trump đau đớn hơn. Cách tốt nhất để làm điều đó là kéo dài tình trạng này ra”, ông Stephens nói.
Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng Mỹ “từ lâu đã tính toán sai do thất bại trong lĩnh vực tình báo”, bao gồm cả khi phát động chiến tranh chống Iran. Trong bài đăng trên nền tảng X, ông Araghchi nói các hành động của Washington ở eo biển Hormuz là “một tính toán sai lầm còn lớn hơn nữa”. “Còn tệ hơn tin giả là tình báo giả”, nhà ngoại giao Iran viết.
