Iran kêu gọi ICC điều tra vụ không kích của Mỹ vào tiệc cưới khiến 4 người thiệt mạng

Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran ngày 3/9 đã gửi thư lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đề nghị mở cuộc điều tra về vụ không kích của Mỹ nhằm vào một tiệc cưới ở thị trấn Kuhestak, tỉnh Hormozgan, miền nam Iran.

Theo tổ chức nhân đạo này, vụ tấn công xảy ra lúc 21h30 tối 2/9 theo giờ địa phương đã khiến ít nhất 4 người thiệt mạng, trong đó có hai phụ nữ và hai trẻ em (4 tuổi và 16 tuổi), cùng 67 người bị thương. Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ cảnh báo số người chết có thể tiếp tục tăng do tình trạng nghiêm trọng của một số nạn nhân. Một quan chức Iran cho biết hầu hết người bị thương cũng là phụ nữ và trẻ em.

Trong thư gửi ICC, Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran nhấn mạnh vụ việc cần được “điều tra độc lập, khách quan, kỹ lưỡng và hiệu quả” do “tính chất dân sự của địa điểm bị tấn công”. Tổ chức này cho rằng vụ không kích có thể cấu thành “tội ác chiến tranh”, đồng thời chỉ ra luật pháp quốc tế nghiêm cấm các cuộc tấn công nhằm vào dân thường hoặc các mục tiêu dân sự cũng như các cuộc tấn công có thể gây thiệt hại quá mức cho dân thường.

Phản ứng từ các phía

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã nắm được các báo cáo về vụ tấn công trên truyền thông Iran nhưng khẳng định Mỹ không tấn công dân thường. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố này. Người phát ngôn Esmaeil Baghaei dẫn lại các vụ không kích trước đây của Mỹ nhằm vào dân thường ở Iraq và Afghanistan, đồng thời viết trên mạng xã hội X: “Sự thật kinh hoàng đến mức ngay cả tuyên truyền của Mỹ cũng chưa bao giờ dám đưa ra tuyên bố như CENTCOM đưa ra hôm nay. Sirik không phải là một câu chuyện. Dân thường là có thật. Các nạn nhân là có thật”.

Cả Mỹ và Iran đều không phải là thành viên của Quy chế Rome, văn kiện thành lập ICC. Tuy nhiên, tổ chức nhân quyền Dawn cho rằng Iran vẫn có thể chấp nhận quyền tài phán của tòa án đối với các tội phạm xảy ra trên lãnh thổ nước này từ một thời điểm cụ thể. “Bằng cách đệ trình tuyên bố như vậy, đặt mốc từ đầu cuộc chiến, Iran sẽ trao cho ICC quyền tài phán đối với mọi cuộc không kích trên lãnh thổ Iran”, nhóm này nêu.

Vụ tấn công ở Kuhestak diễn ra trong bối cảnh Mỹ tiến hành một loạt đòn tập kích nhằm vào các khu vực ven biển của Iran gần eo biển Hormuz, cáo buộc Tehran tìm cách tấn công binh sĩ và tàu thương mại của Mỹ trên tuyến đường thủy này. Bộ Y tế Iran cho biết các cuộc không kích hôm 2/9 đã khiến ít nhất 18 người thiệt mạng và 142 người bị thương.

Kêu gọi Hội đồng Bảo an lên án

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Gholamhossein Darzi đã kêu gọi Hội đồng Bảo an lên án vụ tấn công ở Kuhestak. Trong tuyên bố, ông Darzi viết: “Cộng hòa Hồi giáo lên án mạnh mẽ tội ác khủng khiếp và ghê rợn này”, đồng thời nhấn mạnh “việc cố tình nhắm mục tiêu và giết hại dân thường, bao gồm trẻ em, cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy tắc cơ bản của luật nhân đạo quốc tế và tương đương với tội ác chiến tranh”.

Theo số liệu từ chính quyền Iran, ít nhất 3.468 người đã thiệt mạng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2 và kết thúc bằng lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Giai đoạn giao tranh thứ hai từ ngày 27/7 đến 24/8 khiến thêm 59 người chết và 666 người bị thương.

Vụ tấn công chết chóc nhất trong cuộc chiến xét về thương vong dân sự là vụ phá hủy một trường tiểu học ở Minab ngày 28/2, ngày đầu chiến tranh, khiến ít nhất 156 người thiệt mạng, trong đó có 120 trẻ em. Cùng ngày, một cuộc không kích khác trúng nhà thi đấu thể thao ở Lamerd khiến 21 người chết, gồm 4 trẻ em.Trong hơn sáu tháng xung đột, Mỹ và Israel cũng đã không kích các cơ sở dầu khí, kho nhiên liệu, nhà máy thép và hóa dầu, sân bay, cảng biển, cầu cống, trạm điện, trung tâm y tế và công trình cấp nước trên khắp Iran.