Iran bác tin lập đường dây nóng quân sự với Mỹ tại eo biển Hormuz
Maziar Motamedi
Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ về việc thiết lập đường dây nóng quân sự trực tiếp tại eo biển Hormuz, khẳng định chưa từng có kênh liên lạc như vậy. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau vụ tấn công tàu thương mại và các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran.
Iran ngày 26/6 đã phủ nhận việc thiết lập kênh liên lạc trực tiếp giữa các quan chức quân sự nước này với Mỹ như một phần trong đề xuất đường dây nóng của Washington nhằm giảm căng thẳng tại eo biển Hormuz. Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ông Hossein Mohebi, đã bác bỏ các báo cáo về việc thiết lập liên lạc trực tiếp, khẳng định đây là thông tin sai lệch.
“Những tuyên bố của các quan chức Mỹ về việc thiết lập đường dây trực tiếp giữa Iran và Mỹ liên quan đến eo biển Hormuz là hoàn toàn sai sự thật”, ông Mohebi viết trên X. “Điều này chưa từng xảy ra và sẽ không xảy ra… Eo biển Hormuz là lãnh thổ của Iran và không liên quan gì đến Mỹ”.
Tuyên bố của ông Mohebi không nói rõ liệu Tehran chỉ bác bỏ kênh liên lạc trực tiếp quân sự với Washington hay liệu một kênh riêng do các quan chức dân sự lãnh đạo có thể hoạt động hay không.
Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết sau cuộc gặp giữa các quan chức Washington và Tehran tại Thụy Sĩ, một “kênh từ phía Iran” để giảm xung đột ở Vịnh Ba Tư sẽ được thiết lập. Ông cũng ám chỉ rằng liên lạc quân sự trực tiếp giữa hai bên đã được thống nhất.
“Họ (Iran) nói kiểu ‘OK, được thôi, chúng tôi sẽ cử ai đó từ IRGC đến Doha để gặp ai đó từ CENTCOM’, và đó là cách chúng ta sẽ giải quyết nhiều tranh chấp này”, ông Vance nói với hãng tin Anh UnHerd. IRGC bị chính phủ Mỹ coi là “tổ chức khủng bố nước ngoài”.
Trong khi đó, đài truyền hình nhà nước Iran Press TV ngày 25/6 đưa tin một đường dây liên lạc đã được thiết lập giữa hai bên tại eo biển Hormuz sau khi kết thúc các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ. Mục tiêu là “giúp ngăn chặn các sự cố có thể gây leo thang quân sự” và thực hiện các quy định của Điều 5 trong Bản ghi nhớ (MoU). Điều 5 đề cập đến việc nối lại lưu thông hàng hải thương mại qua eo biển Hormuz sau những gián đoạn lớn kể từ khi Mỹ-Israel phát động chiến dịch quân sự vào Iran ngày 28/2.
Căng thẳng gia tăng sau khi tàu container mang cờ Singapore, Ever Lovely, bị trúng đạn từ một vật thể không xác định vào đêm 25/6 khi đang di chuyển qua tuyến đường do Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) khuyến nghị. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 26/6 cho biết các cơ sở quân sự trên bờ biển phía Nam Iran đã bị tấn công “như một phản ứng mạnh mẽ đối với cuộc tấn công vào tàu thương mại”. Bahrain cũng hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào sáng 27/6 sau cuộc tấn công của Mỹ.
Iran yêu cầu các tàu thuyền qua eo biển Hormuz phải sử dụng tuyến đường do lực lượng vũ trang nước này chỉ định – gần bờ biển Iran – hoặc có nguy cơ bị quay đầu hoặc bị tấn công. IRGC phản đối tuyến đường hàng hải được phối hợp giữa Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) với lý do không được tham vấn.
Ông Vance đã cảnh báo Tehran rằng “bạo lực sẽ được đáp trả bằng bạo lực” và kêu gọi Iran “nhấc máy” nếu có bất đồng về cách áp dụng MoU. UKMTO đã nâng mức đe dọa tại eo biển Hormuz lên “đáng kể” sau các vụ nhắm mục tiêu vào tàu thương mại, nhưng hiện chưa rõ liệu các cuộc đối đầu quân sự có leo thang trở lại hay không.