Hơn 100 tổ chức phi chính phủ: Lệnh ngừng bắn ở Gaza 'chỉ tồn tại trên giấy'

Tròn một năm sau khi cái gọi là lệnh ngừng bắn ở Gaza được thiết lập với sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ, hơn 100 tổ chức nhân đạo, nhân quyền và xã hội dân sự khẳng định thỏa thuận này chỉ tồn tại trên giấy tờ.

Trong tuyên bố chung đưa ra ngày 10/10, các tổ chức nêu rõ: “Lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên danh nghĩa, khi lực lượng Israel vẫn tiếp tục giết hại và làm bị thương người Palestine mỗi ngày, còn các hạn chế đối với viện trợ, thiết bị và vật liệu tái thiết khiến các gia đình không thể hồi phục.”

Amnesty International, Hội đồng Người tị nạn Na Uy (NRC), Save the Children, Oxfam, Greenpeace cùng hàng chục tổ chức quốc tế khác cho biết các cuộc tấn công của Israel trong năm qua đã khiến hơn 1.400 người Palestine thiệt mạng, trong đó có ít nhất 327 trẻ em. Con số này được đưa ra sau một năm Tổng thống Hoa Kỳ Trump công bố thỏa thuận chấm dứt xung đột trong khuôn khổ cơ chế Hội đồng Hòa bình Gaza.

“Thật đáng xấu hổ khi tròn một năm sau khi lệnh ngừng bắn được ký kết, tình hình của người Palestine ở Gaza gần như không được cải thiện,” Tổng thư ký Hội đồng Người tị nạn Na Uy Jan Egeland nói trong tuyên bố chung.

Giám đốc điều hành Save the Children, Inger Ashing, nhận định: “Một lệnh ngừng bắn là vô nghĩa nếu trẻ em vẫn bị giết hại và các gia đình vẫn không thể tái thiết cuộc sống.” Bà lưu ý kể từ khi lệnh ngừng bắn ngày 10/10/2025 được công bố, “gần như mỗi ngày có một trẻ em thiệt mạng”.

Theo Bộ Y tế Palestine, trong ba năm kể từ khi cuộc chiến mà các tổ chức gọi là diệt chủng bắt đầu vào tháng 10/2023, hơn 74.000 người Palestine đã thiệt mạng và 175.000 người khác bị thương, tương đương khoảng 1/13 dân số Gaza.

Ước tính thận trọng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy khoảng 24% số người bị thương phải chịu những tổn thương lâu dài, cần phục hồi chức năng kéo dài, trong đó một phần tư là trẻ em.

Theo tuyên bố ngày 10/10 của Bộ Y tế, số ít cơ sở y tế còn lại ở Gaza đang quá tải và thiếu thốn vật tư, không bệnh viện nào trong số 36 bệnh viện hoạt động hết công suất, trong khi thuốc men, thiết bị và nhiên liệu thiếu trầm trọng. Hơn 18.500 bệnh nhân, trong đó ít nhất 4.000 trẻ em, cần được sơ tán y tế, và hơn 1.000 người đã tử vong trong lúc chờ đợi.

Gần 2 triệu người Palestine tại dải đất này cũng đang rất cần nơi trú ẩn, khi 80% công trình đã bị hư hại. Ông Egeland cảnh báo các hạn chế đối với thiết bị và vật liệu xây dựng vẫn đang cản trở quá trình hồi phục: “Các hạn chế của Israel vẫn đang ngăn cản thiết bị, vật tư cần thiết — những thứ duy nhất giúp cộng đồng bắt đầu tái thiết cuộc sống.”

Tuyên bố chung cũng cho biết 1,4 triệu người ở Gaza “đối mặt với nạn đói ở mức khủng hoảng hoặc tồi tệ hơn cho đến hết năm nay”.

Về tình hình thực địa, ngày 10/10, lực lượng Israel đã bắn đạn thật vào dân thường ở các khu vực trại tị nạn al-Musaddar, Maghazi và Bureij ở miền trung Gaza, khiến ít nhất một người Palestine thiệt mạng; khu vực này cũng hứng chịu pháo kích dữ dội của Israel. Tại Khan Younis ở phía nam, xe tăng Israel nổ súng mạnh vào vòng xuyến Bani Suheila, nơi ghi nhận nhiều người bị thương. Trước đó một ngày, ít nhất 8 người Palestine đã thiệt mạng và hàng chục người bị thương trong các cuộc không kích và pháo kích của Israel trên khắp Gaza.

Tuyên bố ngày 10/10 cũng nêu rằng lực lượng Israel đã siết chặt thêm không gian sinh sống của người Palestine bằng cách dịch chuyển tùy tiện cái gọi là “Đường Vàng”, vốn được lập làm vùng đệm phân tách khu vực Israel kiểm soát và khu vực người Palestine trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn năm ngoái.

Lệnh “ngừng bắn” có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Kể từ đó, Israel đã khiến ít nhất 1.471 người Palestine thiệt mạng và 5.189 người bị thương. Ba năm xung đột đã khiến ít nhất 74.254 người Palestine thiệt mạng, trong đó có ít nhất 21.000 trẻ em — tương đương khoảng 1/30 dân số, tức 3% dân số trước chiến tranh.

Bộ Y tế Palestine chỉ thống kê các ca tử vong được ghi nhận tại bệnh viện hoặc đăng ký chính thức. Con số thực tế được cho là cao hơn nhiều, do chưa tính hàng nghìn người còn bị chôn vùi trong các tòa nhà bị phá hủy hoặc mất tích. “Công lý không thể bị chôn vùi dưới đống đổ nát,” Tổng thư ký Amnesty International Agnes Callamard nói trong tuyên bố chung. “Việc liên tục không buộc Israel chịu trách nhiệm và gây sức ép để Israel tuân thủ các phán quyết có tính ràng buộc của Tòa án Công lý Quốc tế tiếp tục làm bùng phát các tội ác quy mô lớn nhằm vào người Palestine.”