Ngày thứ Hai, Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc đã lên án các cuộc không kích bằng drone và những cuộc tấn công khác nhằm vào dân thường ở Sudan, cảnh báo các bên tham chiến rằng "không có giải pháp quân sự cho cuộc khủng hoảng" tại quốc gia này.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết một cuộc không kích đã đánh trúng một xe tải chở hàng cứu trợ tại Bắc Kordofan, khiến một người thiệt mạng.
Tại Geneva, hội đồng gồm 47 thành viên đã thông qua nghị quyết gia hạn nhiệm vụ của phái đoàn điều tra độc lập quốc tế về Sudan, với 28 phiếu thuận, 10 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Sudan kêu gọi các quốc gia thành viên bác bỏ biện pháp này, cho rằng hội đồng đã không tính đến những bảo lưu của nước này.
Cuộc chiến giữa quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) bán quân sự, bắt đầu từ tháng 4/2023, đã khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng và hơn 13 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, theo các ước tính được các nhóm nhân quyền dẫn lại.
Nghị quyết yêu cầu "ngừng bắn ngay lập tức và hoàn toàn từ tất cả các bên, không kèm điều kiện tiên quyết", cùng với một cơ chế giám sát độc lập và việc khôi phục cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Hội đồng lên án các vi phạm luật nhân đạo quốc tế trên diện rộng của cả Lực lượng Vũ trang Sudan và RSF, nêu rõ "các cuộc tấn công bừa bãi nhằm vào dân thường" và "các cuộc oanh kích trên không và không kích bằng drone bừa bãi gây thương vong cho dân thường và phá hủy cơ sở hạ tầng thiết yếu", bao gồm trường học và bệnh viện.
Cả hai bên đã gia tăng mạnh mẽ việc sử dụng drone trong những tháng gần đây. Số liệu của Liên Hợp Quốc cho thấy chỉ trong 5 tháng đầu năm nay, các cuộc không kích bằng drone đã khiến hơn 1.100 người thiệt mạng.
Hội đồng cũng lên án sự can thiệp từ bên ngoài vào cuộc chiến, cảnh báo rằng các mạng lưới tài chính bất hợp pháp, hoạt động chuyển giao vũ khí trái phép và lính đánh thuê nước ngoài tiếp tục châm ngòi cho giao tranh.
Phái đoàn điều tra, cơ quan thu thập bằng chứng về các hành vi lạm dụng của cả hai bên, kết luận hồi tháng 2 rằng cuộc bao vây và chiếm giữ el-Fasher, thủ phủ bang Bắc Darfur, của RSF mang "dấu hiệu của tội ác diệt chủng".
Là thành trì quân sự cuối cùng ở Darfur thất thủ sau nhiều tháng bị bao vây, el-Fasher chứng kiến dân thường bị tước đoạt lương thực và thuốc men một cách có hệ thống trước khi đối mặt với các cuộc hành quyết tập thể, theo các điều tra viên.
Họ ghi nhận các vụ giết người sắc tộc nhắm chủ yếu vào các nhóm không phải người Arab, bạo lực tình dục lan rộng và việc phá hủy các cơ sở y tế.
Riêng WFP cho biết trong một tuyên bố rằng cuộc không kích đánh trúng đoàn xe của cơ quan này khi đang di chuyển giữa Dilling và Kadugli ở Nam Kordofan đã khiến một tài xế thiệt mạng và làm hư hại hàng cứu trợ. Cơ quan này nhấn mạnh các xe đều được đánh dấu rõ ràng bằng biểu tượng nhân đạo chính thức.
Theo WFP, vụ tấn công xảy ra hôm thứ Bảy, chỉ 24 giờ sau khi một xe khác của cơ quan này kích hoạt một thiết bị nổ ở Dilling sau chuyến phân phát lương thực. WFP tuyên bố: "Nhân viên nhân đạo và tài sản viện trợ không phải là mục tiêu", đồng thời yêu cầu mở cuộc điều tra minh bạch để buộc thủ phạm chịu trách nhiệm trước luật pháp quốc tế.
