Hiệp định thương mại EU-Mercosur chính thức có hiệu lực tạm thời
Al Jazeera English
Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh châu Âu (EU) và khối Mercosur Nam Mỹ chính thức có hiệu lực tạm thời từ ngày 17/1, tạo ra khu vực thương mại tự do lớn với 720 triệu người tiêu dùng. Thỏa thuận giúp giảm thuế cho hơn 90% kim ngạch thương mại song phương, mang lại lợi ích cho các mặt hàng chủ lực của EU và Nam Mỹ. Tuy nhiên, thỏa thuận đang bị thách thức pháp lý tại Tòa án Công lý châu Âu và vấp phải sự phản đối từ nông dân, nhóm môi trường châu Âu.
Sau 25 năm đàm phán, hiệp định thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và khối Mercosur (gồm Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay) đã chính thức có hiệu lực tạm thời từ ngày 17/1. Thỏa thuận này mở ra khu vực thương mại tự do với quy mô dân số 720 triệu người và tổng giá trị ước tính 22 nghìn tỷ USD.
Theo thiết kế, hiệp định nhằm giảm thuế quan và thúc đẩy trao đổi hàng hóa giữa hai bên. Cụ thể, thuế quan sẽ được dỡ bỏ đối với hơn 90% kim ngạch thương mại song phương. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của EU như ô tô, rượu vang và pho mát sẽ được hưởng lợi, trong khi thịt bò, thịt gia cầm, đường, gạo, mật ong và đậu nành từ Nam Mỹ sẽ dễ dàng tiếp cận thị trường châu Âu hơn.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhận định: “Đây là tin tốt cho các doanh nghiệp EU ở mọi quy mô, cho người tiêu dùng và cho nông dân, những người sẽ có cơ hội xuất khẩu mới với sự bảo vệ đầy đủ cho các lĩnh vực nhạy cảm.” Bà dự kiến tổ chức cuộc họp trực tuyến với lãnh đạo các nước Mercosur vào ngày 17/1 để kỷ niệm thỏa thuận.
Tuy nhiên, hiệp định mới chỉ có hiệu lực tạm thời do đang bị Tòa án Công lý châu Âu thách thức. Các nguyên đơn kiện việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu bỏ qua Nghị viện châu Âu để ban hành tạm thời thỏa thuận. Nếu tòa án phán quyết bất lợi, hiệp định sẽ bị đình chỉ.
Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, người ủng hộ chính của thỏa thuận, đã ký sắc lệnh phê chuẩn hiệp định tại nước này. Ông coi đây là phản ứng đối với các mức thuế đơn phương do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt vào năm ngoái, đồng thời khẳng định chủ nghĩa đa phương: “Không gì tốt hơn là tin vào thực hành dân chủ, chủ nghĩa đa phương và các mối quan hệ hòa nhã giữa các quốc gia.”
Thỏa thuận vấp phải sự phản đối từ nông dân và các nhóm môi trường tại châu Âu. Hàng nghìn nông dân Ireland đã biểu tình vào tháng 1/2026, cáo buộc lãnh đạo EU hy sinh lợi ích của họ. Các doanh nghiệp tại các nước Mercosur cũng lo ngại sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối tác châu Âu trong lĩnh vực công nghệ cao.
