Hơn 3.000 người Malawi, bao gồm nhiều phụ nữ và trẻ em, đã phải lánh nạn tại một công viên ở thành phố cảng Durban, Nam Phi, sau khi đối mặt với các cuộc tuần hành đòi trục xuất người nước ngoài không có giấy tờ. Những người này cho biết họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hồi hương.
Tại công viên, vốn đã biến thành một trại trung chuyển tạm thời, nhiều người cho biết họ phải chịu cảnh sống ngoài trời trong giá lạnh. “Thật khó để ở lại đây”, Falesi Chukuwumba, một công dân Malawi, nói với Al Jazeera. “Các con chúng tôi có thể bị ốm.”
Sayiba John, 33 tuổi, cùng chồng và ba đứa con phải rời bỏ thị trấn Nazareth. Con gái chị, một học sinh lớp 2, đã phải bỏ dở kỳ thi. “Họ bảo chúng tôi phải đi. Chúng tôi không có lựa chọn,” John nói. “Tốt hơn là chính phủ của chúng tôi đưa chúng tôi đi khỏi đây hơn là phải đối mặt với sự tức giận của người Nam Phi.”
Ellen Mwamulima, một góa phụ 45 tuổi, mẹ của ba đứa con, từng làm giúp việc ở Mossel Bay, đã phải chạy trốn khỏi một đám đông và ẩn náu trong bụi rậm suốt hai tuần. “Chúng tôi mất tất cả, họ đốt nhà và đồ đạc của chúng tôi,” cô kể.
Các cuộc tuần hành chống người nhập cư được hậu thuẫn bởi đảng MK do cựu Tổng thống Jacob Zuma lãnh đạo, một lực lượng có ảnh hưởng mạnh ở tỉnh KwaZulu-Natal. Hàng ngàn người đã tham gia tuần hành, cáo buộc người nước ngoài chiếm mất việc làm và cơ hội kinh tế. “Có những người nước ngoài không có giấy tờ làm việc khắp nơi trong lĩnh vực kinh doanh của chúng tôi,” Mythobisi Sabelo, một người biểu tình, nói.
Tình trạng bạo lực đã lan rộng ra ngoài KwaZulu-Natal. Năm công dân Mozambique đã thiệt mạng ở Mossel Bay. Hơn 150 người Malawi đã được xe buýt đưa khỏi tỉnh Western Cape vào cuối tuần qua. Ghana, Zimbabwe và Mozambique đã hồi hương hàng trăm công dân trong tháng này, và một chuyến bay chở nhóm người Nigeria đầu tiên dự kiến khởi hành từ Johannesburg.
Khoảng 150 người di cư khác từ Burundi, Ethiopia và Zimbabwe đang tạm trú tại một văn phòng chính phủ gần công viên Durban. Nam Phi đã hứng chịu nhiều làn sóng bạo lực bài ngoại kể từ năm 2008, khi hàng chục người di cư thiệt mạng và hàng ngàn người phải di dời. Hiện có khoảng ba triệu người nước ngoài sống tại Nam Phi, chiếm khoảng 5% dân số, trong đó hơn 63% đến từ khối Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC).