Hàng loạt siêu thị Pháp bị tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh

Hàng trăm siêu thị tại Pháp vừa hứng chịu các cuộc tấn công mạng chưa từng có tiền lệ, khiến hàng tấn thực phẩm bị hư hỏng và dấy lên lo ngại về lỗ hổng của hệ thống thực phẩm trước công nghệ tiên tiến.

Các cuộc tấn công dường như nhắm vào hệ thống làm lạnh kết nối internet do một công ty Đan Mạch sản xuất. Theo đó, tin tặc đã đẩy nhiệt độ của tủ mát và tủ đông lên tới 50 độ C tại hơn 500 cửa hàng và siêu thị trên toàn quốc. Các siêu thị xác nhận vụ việc vào thứ Hai.

Cơ quan an ninh mạng Pháp khuyến nghị các doanh nghiệp đang vận hành những mẫu tủ đông bị ảnh hưởng ngay lập tức ngắt kết nối internet – hoặc hạn chế quyền truy cập – và cập nhật phần mềm.

Hiện chưa rõ thủ phạm đứng sau các cuộc tấn công, nhưng giới chức cho biết đã mở cuộc điều tra.

Diễn biến vụ việc

Theo các nhà bán lẻ, tin tặc đã xâm nhập qua internet vào hệ thống làm lạnh và từ xa tăng nhiệt độ tủ đông, tủ mát lên 50 độ C trong đêm khi các cửa hàng đóng cửa. Hàng triệu euro thực phẩm bị hư hỏng. Trong một số trường hợp, nhiệt độ tăng cao còn gây cháy hoặc làm tan chảy thiết bị.

Các chuỗi siêu thị Pháp gồm E-Leclerc, Intermarche, Carrefour, Monoprix và Cooperative U đều bị ảnh hưởng. Ít nhất 300 cửa hàng của Intermarche cùng thương hiệu Netto bị tác động. Cooperative U cho biết hơn 100 siêu thị của họ bị nhắm mục tiêu, Carrefour ghi nhận 80 siêu thị bị ảnh hưởng, còn Monoprix báo cáo khoảng 5% trong số gần 490 cửa hàng của họ bị tấn công.

Giới chức vẫn đang điều tra ai đứng sau và cách thức thực hiện. Kênh truyền hình Pháp BFM đưa tin nhóm tấn công dường như đã kích hoạt từ xa chế độ xả đá cưỡng bức trong hệ thống làm lạnh.

Theo cơ quan an ninh mạng chính phủ Pháp, các hệ thống bị nhắm mục tiêu do hãng Danfoss của Đan Mạch sản xuất, gồm các mẫu AK-SM800 và AK-SC355. Danfoss nói với hãng tin AFP rằng phần lớn hệ thống điều khiển bị ảnh hưởng là sản phẩm “thế hệ cũ” với “firmware lỗi thời”, và công ty trước đó đã khuyến nghị siêu thị cập nhật.

AFP cũng cho biết giới chức đang liên hệ với các nước châu Âu khác có thể bị ảnh hưởng. Hiện chưa rõ chính xác lượng thực phẩm thiệt hại là bao nhiêu.

Siêu thị từng bị tấn công mạng trước đây?

Có. Những vụ tấn công tương tự từng được ghi nhận ở các nơi khác tại châu Âu và Mỹ.

Tháng 4/2025, chuỗi bán lẻ và siêu thị Marks and Spencer của Anh hứng chịu một cuộc tấn công ransomware tinh vi. Công ty cho biết thiệt hại khoảng 300 triệu bảng Anh (tương đương 397 triệu USD) sau khi buộc phải tạm dừng đặt hàng trực tuyến và qua ứng dụng. Vụ tấn công do nhóm tin tặc Scattered Spider thực hiện, sử dụng ransomware của DragonForce – một nhóm tội phạm khác.

Theo truyền thông Anh, nhóm tin tặc này cũng từng tìm cách tấn công Co-op và cửa hàng biểu tượng Harrods ở Knightsbridge.

Tại Mỹ cũng xuất hiện các báo cáo tương tự. Tháng 6/2025, United Natural Foods – công ty thực phẩm đông lạnh cung cấp cho các thương hiệu lớn như Whole Foods – cho biết đã phát hiện một cuộc tấn công mạng buộc họ phải ngắt hệ thống. Công ty không tiết lộ bản chất vụ tấn công.

Tháng 11 năm ngoái, Ahold Delhaize USA cho biết bị tấn công mạng làm gián đoạn hoạt động tại hơn 2.000 cửa hàng, gồm Hannaford, Food Lion và Stop and Shop.

Vì sao siêu thị trở thành mục tiêu?

Bởi đây là mục tiêu dễ tấn công và hậu quả có thể lan rộng.

Khi hệ thống thực phẩm và nông nghiệp ngày càng số hóa, giới phân tích cho rằng các siêu thị bán thực phẩm tươi sống ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công do đặc thù hàng hóa.

Mức độ tinh vi ngày càng cao của tấn công mạng đồng nghĩa người dân thường và các doanh nghiệp địa phương, bên thứ ba phụ thuộc vào chuỗi lớn cũng trở thành nạn nhân khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Trao đổi với Al Jazeera, nhà phân tích công nghệ và an ninh mạng Steven Lachance nhận định các thiết bị thông minh kết nối internet sẽ luôn dễ bị tổn thương khi tin tặc lợi dụng sơ hở bảo mật để đăng nhập từ xa và kích hoạt các tính năng độc hại.

“Đây là thực tế mới khi có những thiết bị kết nối như vậy,” Lachance nói, lưu ý các cuộc tấn công có thể phát triển sang mục tiêu là hệ thống y tế hoặc năng lượng.

“Đây nên là lời cảnh tỉnh toàn cầu… Trong toàn xã hội, chúng ta có những hạ tầng kết nối đang hoạt động trên internet và có thể bị tấn công. Đó là thực tế mới, và chúng ta thực sự cần các biện pháp ở cấp quốc gia và quốc tế để ngăn chặn; nếu không, tình trạng này sẽ tiếp tục tiếp diễn,” ông cảnh báo.