Hàng chục quốc gia cảnh báo nguy cơ thảm sát tại thành phố el-Obeid, Sudan

Một liên minh quốc tế gồm nhiều quốc gia đã đưa ra cảnh báo tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc rằng lực lượng bán quân sự Hỗ trợ Nhanh (RSF) của Sudan có thể sắp tăng cường tấn công vào thành phố trung tâm el-Obeid.

Tuyên bố do Na Uy đại diện trình bày, thay mặt cho Liên minh Ngăn chặn Tàn bạo và Công lý cho Sudan, bao gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Ireland, Hà Lan và Sierra Leone, cùng 21 quốc gia khác tham gia.

“Chúng tôi vô cùng lo ngại về nguy cơ xảy ra các hành vi tàn bạo và giết người có chủ đích tại Sudan”, tuyên bố hôm thứ Năm (15/5) nêu rõ, đồng thời cho biết khoảng 500.000 dân thường “có nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ tàn sát quy mô lớn”.

El-Obeid là một trong những thành phố lớn nhất của Sudan và là thủ phủ bang Bắc Kordofan, nơi xảy ra giao tranh ác liệt nhất trong những tháng gần đây của cuộc chiến đã khiến gần 14 triệu người phải di tản, gây ra các đợt đổ máu sắc tộc và lan rộng nạn đói cùng dịch bệnh.

Liên minh các quốc gia kêu gọi tất cả các nước gây áp lực tối đa lên cả RSF và đối thủ của họ, Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF), để ngăn chặn các hành vi tàn bạo và bảo vệ dân thường. Họ cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp cận nhân đạo không bị cản trở.

“Mười ngày liên tiếp không kích bằng máy bay không người lái đã giết chết ít nhất 50 dân thường trên khắp El Obeid và Bắc Kordofan, gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng dân sự”, tuyên bố cho biết thêm.

“Các báo cáo đáng tin cậy trên diện rộng về bạo lực nhắm vào sắc tộc, bao gồm bạo lực tình dục và bạo lực trên cơ sở giới, là điều đáng lên án”, tuyên bố nêu rõ.

Sau hơn ba năm nội chiến ở Sudan, quân đội Sudan kiểm soát các khu vực miền trung và miền đông, trong khi RSF củng cố quyền kiểm soát Darfur ở phía tây. Hai bên đang chiến đấu giành khu vực Kordofan rộng lớn nằm giữa hai bên, vốn có tầm quan trọng sống còn đối với nông nghiệp.

Vào tháng 10/2025, RSF đã chiếm được el-Fasher, một thành phố lớn ở khu vực Darfur. Thành phố chịu cảnh đói kém, từng là nơi sinh sống của khoảng một triệu người, đã bị bao vây trong 18 tháng trước cuộc tấn công cuối cùng của RSF bắt đầu vào ngày 25/10/2025.

Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Turk cũng ra cảnh báo nghiêm khắc rằng một cuộc tấn công sắp xảy ra có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời cảnh báo những người dân sống ở el-Obeid đã phải chịu cảnh bị bao vây hơn 18 tháng.

“Chúng ta đã thấy kịch bản này trước đây. Chúng ta không thể để lặp lại những thảm kịch đáng lẽ có thể ngăn chặn được mà chúng ta đã ghi nhận ở al-Fasher và trại Zamzam IDP ở Bắc Darfur năm ngoái”, ông Turk nói trong một tuyên bố hôm thứ Năm.

“Hãy để đây là lời cảnh báo rõ ràng cho thế giới về một thảm họa nhân quyền sắp xảy ra và tình hình nhân đạo đang xấu đi. Các quốc gia có ảnh hưởng có nghĩa vụ phải hành động ngay để ngăn chặn sự điên rồ này”, ông nói thêm.

Mỹ và các nhóm nhân quyền đã cáo buộc RSF phạm tội diệt chủng đối với người dân ở Tây Darfur trong cuộc xung đột, trong sự leo thang của bạo lực kéo dài xuất phát từ tranh chấp đất đai.

RSF đã phủ nhận trách nhiệm về các vụ giết người mang tính sắc tộc và tuyên bố rằng những người chịu trách nhiệm về các hành vi lạm dụng sẽ bị đưa ra xét xử.

“Người dân Sudan cần hòa bình – các biện pháp khẩn cấp phải được thực hiện để bảo vệ dân thường và ngăn chặn các hành vi tàn bạo hơn nữa, bao gồm bạo lực tình dục, cũng như tình trạng di dời và đau khổ của dân thường”, ông Turk kêu gọi.