Hạ viện Mỹ thông qua dự luật chi tiêu tạm thời, tránh chính phủ đóng cửa trước bầu cử giữa kỳ

Hạ viện Mỹ ngày 9/9 đã thông qua dự luật chi tiêu tạm thời với tỷ lệ phiếu 370-48, sau khi Thượng viện đã thông qua văn bản này hôm 8/8. Dự luật sẽ được chuyển tới Tổng thống Donald Trump để ký ban hành.

Trước đó, nguồn tài trợ hiện tại của chính phủ dự kiến hết hạn vào ngày 1/10, thời điểm bắt đầu năm tài chính mới. Thông thường, Quốc hội Mỹ phải thông qua 12 dự luật chi tiêu riêng lẻ để cấp ngân sách đầy đủ cho các chương trình liên bang, bao gồm các lĩnh vực như an ninh nội địa, năng lượng, nhà ở và quốc phòng. Tuy nhiên, Quốc hội vẫn chưa hoàn tất các dự luật này cho năm tài chính 2027, kéo dài đến hết ngày 30/9/2027.

Dự luật chi tiêu tạm thời, còn được gọi là nghị quyết tiếp tục (continuing resolution), cho phép các nhà lập pháp có thêm thời gian đàm phán các dự luật chi tiêu trọn năm. Việc thông qua cũng giúp xóa bỏ nguy cơ chính phủ đóng cửa ngay lập tức, khi các nghị sĩ chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa kỳ dự kiến diễn ra vào ngày 3/11 tới.

Cuộc bầu cử này sẽ quyết định đảng nào kiểm soát từng viện của Quốc hội, một yếu tố có thể định hình các cuộc đàm phán ngân sách sắp tới. Các cuộc đóng cửa chính phủ vốn không được người dân Mỹ ủng hộ; nếu xảy ra trước bầu cử, giới phân tích cho rằng điều này sẽ làm giảm cơ hội tái đắc cử của các nghị sĩ đương nhiệm.

“Điều này sẽ giúp Quốc hội có thời gian vượt qua các cuộc bầu cử tháng 11”, Chủ tịch Ủy ban Chi tiêu Hạ viện, nghị sĩ Cộng hòa Tom Cole, phát biểu trong phiên tranh luận, như một sự thừa nhận về tình thế khó khăn của mùa bầu cử.

Đảng Dân chủ đã vướng vào các cuộc tranh cãi với đảng Cộng hòa, đảng hiện nắm đa số tại cả hai viện của Quốc hội, kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Những bất đồng này đã dẫn tới ba lần chính phủ đóng cửa, kéo dài tổng cộng 161 ngày.

Lần đóng cửa đầu tiên xảy ra vào tháng 10/2025, với vấn đề gia hạn trợ cấp y tế là điểm mấu chốt gây bất đồng giữa hai đảng. Sự kiện này kéo dài 43 ngày, trở thành đợt đóng cửa dài nhất trong lịch sử nước Mỹ. Sau đó, một đợt đóng cửa một phần diễn ra vào tháng 1, kéo dài khoảng 4 ngày. Vài tuần sau, đợt đóng cửa thứ ba xảy ra nhắm vào Bộ An ninh Nội địa (DHS), sau cái chết của Alex Pretti và Renee Good do bị các nhân viên di trú bắn tại Minnesota. Đảng Dân chủ tìm cách giữ lại ngân sách của bộ này để thúc đẩy cải cách các cơ quan trực thuộc DHS, bao gồm Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).

Các nhà phê bình cho rằng việc đóng cửa chính phủ không hiệu quả trong việc thúc đẩy thay đổi chính sách. Nhiều nhà phân tích cũng lưu ý rằng chính quyền Trump đã lợi dụng các đợt đóng cửa này để biện minh cho việc đơn phương cắt giảm chi tiêu và biên chế liên bang.

Nghị sĩ Dân chủ Rosa DeLauro lập luận rằng dự luật chi tiêu tạm thời ngày 9/9 sẽ giúp Quốc hội giành lại thẩm quyền hiến định của mình đối với chi tiêu chính phủ. “Quyền quyết định ngân sách nằm ở Quốc hội. Đây là trách nhiệm riêng của chúng tôi”, bà DeLauro nói, đồng thời nhấn mạnh “bước đầu tiên để thực thi quyền đó là thông qua dự luật này hôm nay”.

Dự luật tạm thời không giải quyết các thách thức tài khóa lớn hơn của đất nước. Nợ công của Mỹ đã vượt mức 40 nghìn tỷ USD vào tháng trước, trong khi chi phí sinh hoạt vẫn là mối quan tâm lớn của cử tri. Với việc Quốc hội trì hoãn quyết định về các ưu tiên chi tiêu thêm 15 tuần, các nhà lập pháp sẽ phải đối mặt với lịch trình dày đặc hơn trong tháng 12 để soạn thảo và thông qua các dự luật chi tiêu trọn năm.