Giáo hoàng tưởng niệm các nhà báo thiệt mạng trong vùng chiến sự nhân Ngày Tự do Báo chí Thế giới

Nhân Ngày Tự do Báo chí Thế giới, Giáo hoàng Leo XIV đã lên án các hành vi vi phạm tự do truyền thông và bày tỏ lòng tri ân đối với những phóng viên thiệt mạng khi tác nghiệp tại các khu vực xung đột. Phát biểu sau buổi cầu nguyện Chúa nhật tại Quảng trường Thánh Peter đầy nắng ở Vatican, Giáo hoàng nhấn mạnh ngày này không chỉ tôn vinh tầm quan trọng của nền báo chí độc lập mà còn phản ánh những mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với các nhà báo.

“Hôm nay chúng ta kỷ niệm Ngày Tự do Báo chí Thế giới… thật không may, quyền này thường bị vi phạm, đôi khi một cách trắng trợn, đôi khi dưới những hình thức tinh vi hơn,” Giáo hoàng nói.

Sự kiện do UNESCO bảo trợ nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với các tổ chức truyền thông đang chịu áp lực hoặc kiểm duyệt, đồng thời là dịp để tưởng niệm các nhà báo đã thiệt mạng khi làm việc. Giáo hoàng kêu gọi các tín đồ nhớ đến “nhiều nhà báo và phóng viên đã trở thành nạn nhân của chiến tranh và bạo lực”, đặc biệt là ở những vùng xung đột.

Một báo cáo hồi tháng trước của dự án Costs of War thuộc Viện Watson về Quan hệ Quốc tế và Công vụ cho thấy cuộc chiến của Israel ở Gaza là cuộc xung đột chết chóc nhất đối với các nhà báo từng được ghi nhận, với 232 nhà báo Palestine thiệt mạng kể từ tháng 10/2023. Theo báo cáo, số nhà báo thiệt mạng ở Gaza còn nhiều hơn tổng số nhà báo thiệt mạng trong cả hai cuộc Thế chiến, Chiến tranh Việt Nam, các cuộc chiến ở Nam Tư và cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan cộng lại.

Trước đó, người đứng đầu Giáo hội Công giáo từng mô tả báo chí là trụ cột của xã hội và nền dân chủ, đồng thời khẳng định thông tin là hàng hóa công cộng cần được bảo vệ. Giáo hoàng thường cảm ơn các nhà báo vì đã chia sẻ sự thật, cho rằng làm công việc của họ không bao giờ bị coi là tội ác, và thường xuyên kêu gọi trả tự do cho những nhà báo bị giam giữ hoặc truy tố bất công.

Tuần trước, Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) có trụ sở tại Paris công bố báo cáo cho thấy tự do báo chí trên toàn thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong 25 năm qua. Lần đầu tiên kể từ khi RSF bắt đầu xây dựng chỉ số năm 2002, hơn một nửa số quốc gia trên thế giới rơi vào nhóm “khó khăn” hoặc “rất nghiêm trọng” về tự do báo chí – một dấu hiệu rõ ràng cho thấy báo chí ngày càng bị hình sự hóa trên toàn cầu.