Gia tộc Bolsonaro thắng lớn trong bầu cử Brazil, Flávio dẫn đầu vòng một

Cuộc bầu cử cuối tuần qua tại Brazil không chỉ đưa con trai cả của cựu tổng thống Jair Bolsonaro, Flávio Bolsonaro, lên dẫn đầu trong cuộc đua tổng thống mà còn cho thấy cựu tổng thống đã xây dựng một vương triều chính trị vững chắc đến mức nào.

Khi nghị sĩ cực hữu Flávio Bolsonaro bước vào vòng hai đối đầu với đương kim tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva, chiến thắng áp đảo của phe cực hữu trong các cuộc bầu cử quốc hội cũng đảm bảo ghế cho vợ, hai con trai và một người em trai của Jair Bolsonaro.

Ít thành viên trong gia đình có thời gian làm việc ngoài chính trường kể từ khi người cha dẫn dắt bốn thập kỷ trước, nhưng các chức vụ họ nắm giữ hiện nay đã được nâng cấp đáng kể.

Cựu đệ nhất phu nhân Michelle Bolsonaro, 44 tuổi, người vừa vận động tranh cử vừa chăm sóc chồng đang thi hành án quản thúc tại gia vì âm mưu đảo chính, lần đầu tiên ra tranh cử và đã đắc cử thượng nghị sĩ.

Con trai thứ hai của Bolsonaro, Carlos Bolsonaro, 43 tuổi, được coi là người cực đoan nhất trong các anh chị em – từng điều hành tài khoản mạng xã hội của cha và bị cảnh sát liên bang truy tố vì lãnh đạo cái gọi là "nội các thù hận" chuyên lan truyền tin giả và tấn công đối thủ – cũng lần đầu tiên đắc cử thượng nghị sĩ.

Sự nghiệp chính trị trước đây của ông chỉ gói gọn trong 25 năm làm nghị viên thành phố Rio de Janeiro, bắt đầu từ năm 17 tuổi khi cha ông đề cử ông tranh ghế đối đầu với chính mẹ ruột, Rogéria Bolsonaro, người đã ly dị Jair. Carlos đã thắng. (Rogéria cũng ra tranh cử vào cơ quan lập pháp bang hôm Chủ nhật vừa qua, vẫn dùng họ Bolsonaro, nhưng thất bại.)

Con trai thứ tư của gia trưởng, Jair Renan Valle Bolsonaro, 28 tuổi, người đã bỏ hai tên đệm trên lá phiếu để tranh cử với tên đơn giản là Jair Bolsonaro, nhảy từ nghị viên thành phố lên nghị sĩ liên bang.

Trong năm người con của Bolsonaro, chỉ cô con gái 15 tuổi chưa từng giữ chức vụ chính trị nào.

Ngay cả em trai của cựu tổng thống, Renato Bolsonaro, 62 tuổi, biệt danh "người em không thể thắng" sau bảy lần thất bại liên tiếp trong các cuộc bầu cử cấp thấp, cũng đắc cử. Ông tăng từ chưa đầy 10.000 phiếu trong cuộc đua thị trưởng hai năm trước lên 380.000 phiếu cho ghế quốc hội.

Trong chiến dịch, Renato gây chút căng thẳng trong gia đình khi nói rằng "Flávio không phải là Jair. Anh ấy không thu hút đám đông". Tuy nhiên, tại các điểm bỏ phiếu, Flávio giành được nhiều phiếu hơn cả cha mình trong năm 2018 và 2022, dù kết quả này được một số người coi là lá phiếu chống Lula hơn là sự ủng hộ mạnh mẽ dành cho thượng nghị sĩ.

Số lượng thành viên Bolsonaro nắm chức vụ có thể còn cao hơn nếu "con trai số 03", Eduardo Bolsonaro, 42 tuổi, không từ bỏ ghế quốc hội và sống lưu vong tự nguyện ở Mỹ, nơi hơn một năm qua ông vận động hành lang cho cái mà Lula và nhiều người khác coi là nỗ lực can thiệp của Donald Trump vào bầu cử Brazil.

Dù Michelle là thành viên mới nhất của gia đình tham gia chính trường, bà thường được coi là nhân vật hàng đầu trong gia tộc Bolsonaro. Trong một cuộc khảo sát tháng Bảy, bà được xếp là người phụ nữ quyền lực nhất chính trường Brazil, vượt xa đương kim đệ nhất phu nhân Janja Lula da Silva, cùng một thẩm phán tòa án tối cao và nhiều nghị sĩ.

"Bà ấy là một hiện tượng", Camila Rocha, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Phân tích và Kế hoạch Brazil, người đã phỏng vấn cử tri và nghiên cứu cánh hữu Brazil suốt một thập kỷ, nhận xét. "Ngay cả cử tri Bolsonaro cũng không thích các con trai ông ấy lắm, nhưng nhiều người trong số họ thích Michelle, người rất có sức hút."

Là con gái của một bà nội trợ và một tài xế xe buýt đã nghỉ hưu ở vùng đô thị quanh Brasília, Michelle từng làm thư ký nghị viện cho một chính trị gia khác khi ở tuổi 25 và gặp Bolsonaro, khi đó là nghị sĩ 52 tuổi. Bà là người vợ thứ ba của ông.

Khi ông nhậm chức tổng thống năm 2019, Michelle làm nên lịch sử khi trở thành đệ nhất phu nhân Brazil đầu tiên và duy nhất phát biểu tại lễ nhậm chức. Bà phát biểu bằng Ngôn ngữ ký hiệu Brazil, thứ bà thành thạo khi làm phiên dịch tại các buổi lễ nhà thờ Tin lành – lòng mộ đạo của bà được coi là một trong những tài sản chính giúp Bolsonaro có quan hệ chặt chẽ với cử tri Tin lành.

Dù tuân theo luật chơi của đảng Bolsonaro, Michelle từng ở trung tâm một trong những thời điểm gây tranh cãi nhất trong chiến dịch của Flávio Bolsonaro khi bà nói rằng bà đã bị "sỉ nhục", "coi thường" và "đối xử tệ bạc" bởi thượng nghị sĩ này. Các báo cáo về căng thẳng giữa bà và các con riêng của chồng xuất hiện thường xuyên. Với sự nổi tiếng của mình, Flávio đã phải công khai xin lỗi – dù Michelle chấp nhận lời xin lỗi, hai người không vận động tranh cử cùng nhau.

Các cuộc thăm dò cho thấy người ủng hộ Bolsonaro thích cựu đệ nhất phu nhân làm ứng viên tổng thống hơn, nhưng gia trưởng chọn con trai cả và giao cho bà nhiệm vụ thượng nghị sĩ. "Đó là nhiệm vụ chồng tôi giao phó, và tôi sẽ đại diện cho ông ấy, nếu Chúa muốn", bà nói hồi tháng Tám.

Michelle và các con trai Bolsonaro cũng được cho là đã giúp đảm bảo chiến thắng cho các ứng viên cực hữu khác của đảng Bolsonaro, đảng sẽ có khối lớn nhất trong quốc hội khóa tới.

"Dù gia đình đã tham gia chính trường từ lâu, nhiều cử tri vẫn coi Bolsonaro là đại diện cho 'sự đổi mới' và lá phiếu chống hệ thống", Rocha nói.

"Vì vậy, để thay đổi mọi thứ, những cử tri này muốn ném một 'quả bom' làm nổ tung quốc hội và Lula. Và quả bom đó là gia tộc Bolsonaro", bà nói thêm.