Giá tiêu dùng Mỹ tăng cao nhất 3 năm do chi phí năng lượng leo thang từ xung đột Iran

Giá tiêu dùng tại Mỹ tiếp tục tăng tháng thứ hai liên tiếp, ghi nhận mức tăng hàng năm lớn nhất trong gần 3 năm, do giá năng lượng tăng mạnh sau cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran.

Theo báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 11/5, CPI tháng 4 tăng 0,6% so với tháng trước đó và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái - mức cao nhất kể từ tháng 5/2023. Trước đó, tháng 3 ghi nhận mức tăng 3,3% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân chính là giá năng lượng tăng 17,9% trong 12 tháng qua, trong đó giá xăng tăng tới 28,4% so với cùng kỳ năm ngoái và 5,4% so với tháng trước. Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho biết giá xăng trung bình hiện ở mức 4,50 USD/gallon (3,78 lít), tăng từ mức 2,98 USD/gallon hồi cuối tháng 2, thời điểm Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran.

Chi phí năng lượng cao cũng đẩy giá vé máy bay tăng 2,8% so với tháng trước do nhiên liệu bay đắt đỏ. Hãng hàng không Spirit Airlines, sau 34 năm hoạt động, đã ngừng kinh doanh từ đầu tháng 5, viện dẫn chi phí nhiên liệu tăng cao do “các sự kiện địa chính trị gần đây” trong hồ sơ tòa án.

Nhà Trắng cho rằng mức tăng giá hiện tại chỉ là tạm thời. Người phát ngôn Kush Desai nói: “Tổng thống Trump luôn nói rõ về những gián đoạn tạm thời do Chiến dịch Epic Fury”. Tuy nhiên, các nhà kinh tế dự báo xung đột với Iran sẽ giữ giá ở mức cao.

Giá thực phẩm tăng mạnh

Giá thực phẩm tạp hóa tăng 0,7%, trong đó thịt, gia cầm, cá và trứng tăng 2,7%; thịt bò tăng 2,7%. Rau quả tăng 1,8%; cà chua tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái và hơn 15% so với tháng trước. Giá cà phê tăng 18,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngược lại, giá trứng giảm 39% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng tăng 1,5% so với tháng trước. Nhà Trắng cũng nhấn mạnh giá điện thoại thông minh giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái, dù tăng 1% so với tháng trước. Điện thoại được miễn thuế quan mà Tổng thống Trump áp đặt hồi năm ngoái.

Giá quần áo tăng 0,6%, đồ điện tử tăng tương tự; đồ nội thất phòng ngủ và đồ chơi tăng 0,8%. Ngược lại, chi phí chăm sóc sức khỏe giảm, giá thuốc giảm 0,4% so với tháng trước và 0,5% so với cùng kỳ; giá thuốc kê đơn giảm 0,9%.

Thị trường chứng khoán giảm

Trên Phố Wall, các chỉ số chính đồng loạt giảm. Nasdaq giảm 1,4%, Dow Jones giảm 0,6%, S&P 500 giảm 0,8% trong phiên giao dịch giữa ngày.

Báo cáo CPI được công bố khi nhiệm kỳ Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) của Jerome Powell kết thúc trong tuần này, chuẩn bị được thay thế bởi Kevin Warsh. Với lạm phát tăng và thị trường việc làm ổn định, Fed dự kiến giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm, bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump.

Michael Pearce, chuyên gia kinh tế trưởng tại Oxford Economics, nhận định: “Nền kinh tế vững chắc hơn và lạm phát dai dẳng sẽ khiến Fed tiếp tục duy trì lãi suất – hiện chúng tôi dự đoán đợt cắt giảm tiếp theo vào tháng 12, thay vì tháng 6”.

Tháng trước, Fed bỏ phiếu giữ lãi suất cơ bản ở mức 3,5-3,75%. Công cụ CME FedWatch cho thấy 97% khả năng lãi suất sẽ không thay đổi tại cuộc họp chính sách tới.