Taiz, Yemen – Fuad Mohammed, một lao động xây dựng 46 tuổi với hơn 25 năm kinh nghiệm, chứng kiến ngành xây dựng Yemen ngày càng tồi tệ kể từ khi nội chiến nổ ra hơn một thập kỷ trước, và trầm trọng hơn sau khi chiến tranh Mỹ-Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2 vừa qua, kéo theo tác động kinh tế nặng nề lên toàn khu vực.
“Chúng tôi hầu như không đủ sống qua ngày,” Fuad nói với Al Jazeera.
Chiến tranh khu vực đã làm suy yếu nền kinh tế nhiều nước Trung Đông, trong đó các khu vực do chính phủ Yemen kiểm soát chịu gánh nặng lớn khi giá hàng hóa leo thang. Lĩnh vực nhiên liệu bị ảnh hưởng nặng nhất: tháng 1, 20 lít dầu diesel có giá 25.000 riyal (17 USD), nay đã tăng vọt lên 45.000 riyal (30 USD). Sự tăng giá này gây hiệu ứng dây chuyền, đẩy chi phí mọi hàng hóa và dịch vụ phụ thuộc vào nhiên liệu và vận tải, bao gồm cả xây dựng.
Hàng loạt dự án xây dựng tại miền đông và tây nam Yemen đã bị đình trệ. Fuad cho biết trước chiến tranh Iran, anh có thể tìm được việc khoảng hai tuần mỗi tháng, nhưng năm nay anh đã nhiều tháng liền hầu như không có việc. “Giá vật liệu xây dựng tăng khiến cả chủ nhà và thợ xây đều lao đao. Người muốn xây nhà thấy ngân sách không còn đủ, còn chúng tôi thì mất việc.”
Ví dụ, giá một xe tải cát tăng từ 130.000 riyal (87 USD) lên 190.000 riyal (127 USD); một mét kính cửa sổ tăng từ 90.000 riyal (60 USD) lên 130.000 riyal (87 USD). Trong tuyệt vọng, Fuad đã hạ tiền công ngày từ 25.000 riyal (17 USD) xuống còn 20.000 riyal (13 USD).
Một quan chức Công ty Dầu khí Yemen tại Aden cho biết giá diesel tăng do khủng hoảng nguồn cung và giá nhiên liệu toàn cầu leo thang, cùng với việc đóng cửa eo biển Hormuz và chi phí vận tải, bảo hiểm hàng hải tăng. Wafeeq Saleh, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Vùng Vịnh Taiz, giải thích: “Yemen nhập khẩu gần 90% nhu cầu, do đó bất kỳ gián đoạn nào trên thị trường hàng hóa toàn cầu đều ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường nội địa.”
Trong khi đó, tại các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát, gồm thủ đô Sanaa, giá nhiên liệu chưa tăng mạnh, nhờ tồn kho từ những tháng trước. Tuy nhiên, theo Saleh, tác động sẽ xuất hiện trong thời gian tới khi hàng nhập khẩu theo giá mới. Bản thân Houthi, nhóm thân Iran, đã góp phần đẩy giá dầu thế giới tăng khi tiến hành tấn công tàu Saudi qua Biển Đỏ, khiến dầu vượt mức 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5.
Lutf Zuraiqi, 58 tuổi, đã tạm dừng dự án xây nhà vì chi phí tăng vọt. Anh hy vọng chiến tranh kết thúc sẽ giúp giá vật liệu hạ nhiệt. Ngược lại, nhà thầu Mohammed Jameel, 59 tuổi, với hơn 40 năm kinh nghiệm, cho rằng “chưa bao giờ chứng kiến giá vật liệu giảm” và khuyên các chủ nhà nên tiếp tục xây dựng. Anh đã phải giảm giá và cắt lợi nhuận để giữ được việc.
“Tất cả chúng tôi đều trên cùng một con thuyền, không chỉ riêng lao động thời vụ,” Jameel nói. “Nhưng chúng tôi hy vọng mọi thứ sẽ tốt hơn.”
