Gia đình hai nạn nhân Trinidad và Tobago bị Mỹ không kích trên biển yêu cầu giải trình

Gia đình hai người đàn ông mất tích ở Trinidad và Tobago đã đánh dấu tròn một năm ngày họ biến mất bằng việc lên tiếng yêu cầu phía Mỹ phải chịu trách nhiệm về cái chết của họ.

Từ tháng 9 năm ngoái, quân đội Mỹ mở chiến dịch tấn công các thuyền nhỏ ở vùng biển Caribbean và Đông Thái Bình Dương, với cáo buộc rằng những thuyền này đang vận chuyển “những kẻ khủng bố ma túy”. Tuy nhiên, giới phê bình gọi các cuộc không kích này là một chiến dịch bất hợp pháp, là những vụ giết người ngoài pháp luật.

Hôm thứ Tư, gia đình của Chad Joseph và Rishi Samaroo ra tuyên bố tưởng nhớ hai người đàn ông, mà theo họ, đã thiệt mạng trong một vụ không kích của Mỹ ngày 14/10/2025. Gia đình hiện theo đuổi vụ kiện dân sự về cái chết oan sai tại bang Massachusetts, với sự hỗ trợ của Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU). Họ lập luận Joseph và Samaroo là ngư dân và nông dân, không phải kẻ buôn ma túy.

“Năm qua thật kinh khủng khi không còn Chad trong cuộc sống của chúng tôi. Chad là trái tim của gia đình. Nó thương người, rộng lượng, chu đáo và luôn ở bên chúng tôi. Tất cả chúng tôi nhớ nó vô cùng”, bà Lenore Burnley, mẹ của Joseph, nói.

“Một năm sau, chúng tôi vẫn đang đau buồn và tìm kiếm công lý cho cái chết của con. Chúng tôi sẽ mãi thương tiếc Chad nhưng hy vọng vụ kiện này sẽ là một bước tiến tới công lý cho con và gia đình.”

Bốn người khác cũng thiệt mạng trong vụ tấn công ngày 14/10/2025, khi một quả tên lửa đánh trúng con thuyền đang trên đường trở về Trinidad và Tobago từ Venezuela lân cận. Gia đình cho biết Samaroo và Joseph đã làm việc tại Venezuela để chu cấp cho gia đình. Cả hai đều gọi điện về cho người thân hai ngày trước khi lên đường trở về đảo, và từ đó không còn ai nghe tin gì về họ nữa.

Chiến dịch không kích nhằm vào thuyền, được phát động dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã khiến ít nhất 239 người thiệt mạng kể từ tháng 9/2025. Nhưng chính phủ Mỹ cung cấp rất ít bằng chứng để chứng minh cáo buộc rằng những người trên thuyền đang buôn bán ma túy, và cũng không công bố danh tính các nạn nhân.

Trong nhiều trường hợp, từ Colombia đến Ecuador đến Trinidad và Tobago, người thân đã lên tiếng xác nhận người thân của họ nằm trong số những người thiệt mạng, và rằng họ là ngư dân không liên quan đến buôn bán ma túy.

Riêng gia đình ngư dân Colombia Alejandro Carranza đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Nhân quyền Liên Mỹ, cáo buộc chính quyền Trump vi phạm quyền sống của ông khi được cho là đã ném bom thuyền của ông vào ngày 15/9/2025. Vụ kiện của Samaroo và Joseph được nộp hồi tháng 1 và đang được một tòa án liên bang Mỹ tại thành phố Boston, bang Massachusetts, xét xử.

“Không ngày nào gia đình tôi không nghĩ về anh trai Rishi của chúng tôi”, Sallycar Korasingh, em gái út của Samaroo, nói. “Rishi là một người tốt, được gia đình và cộng đồng yêu mến. Năm qua không có anh ấy trong cuộc sống của chúng tôi thật đau lòng. Anh trai tôi và gia đình xứng đáng được công lý. Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh để có câu trả lời và trách nhiệm giải trình mà chúng tôi xứng đáng được nhận.”

Các học giả pháp lý lưu ý rằng ngay cả khi những người thiệt mạng có liên quan đến hoạt động phạm tội, các cuộc không kích vẫn cấu thành hành vi giết người ngoài pháp luật. Theo luật quốc tế, việc sử dụng vũ lực quân sự để thực thi pháp luật dân sự nói chung là bất hợp pháp. Buôn bán ma túy không được coi là hành động chiến tranh, mà là tội phạm dân sự.

“Suốt một năm qua, các thân chủ của chúng tôi phải sống thiếu người thân và không có công lý, nhân danh chiến dịch giết người vô pháp của Tổng thống Trump”, Jeff Stein, luật sư thuộc Dự án An ninh Quốc gia của ACLU, nói. Nhóm này cùng Trung tâm Quyền Hiến pháp đại diện cho các gia đình trong vụ kiện.

“Những cuộc không kích bất hợp pháp trên biển này đã tàn phá vô số gia đình, khiến các cộng đồng khiếp sợ và làm tất cả chúng ta kém an toàn hơn”, Stein nói. “Chúng tôi sẽ không ngừng đấu tranh để đòi trách nhiệm giải trình. Chúng tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở cả Quốc hội và nhánh hành pháp cuối cùng phải chấm dứt chiến dịch bất hợp pháp này trước khi bất kỳ ai khác bị giết.”