Biểu tình tại Colombia phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng của Tổng thống de la Espriella

Ngày 14/10, một liên minh gồm các đảng đối lập, công đoàn, nhóm bản địa và phong trào xã hội tại Colombia đã tổ chức biểu tình phản đối hàng loạt chính sách kinh tế và an ninh dưới thời Tổng thống cánh hữu Abelardo de la Espriella. Hàng nghìn người đã tuần hành tại các thành phố lớn, trong đó có thủ đô Bogota, mở đầu cho chiến dịch toàn quốc do cựu Tổng thống cánh tả Gustavo Petro phát động.

Theo giới quan sát, dưới thời ông Petro, Colombia đã mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục đại học công lập, tăng lương tối thiểu và cải thiện các biện pháp bảo vệ lao động. Các nhóm đối lập cho rằng nhiều cải cách trong số này đang bị đe dọa khi chính quyền de la Espriella theo đuổi việc cắt giảm các chương trình của chính phủ.

Quốc hội Colombia có thời hạn đến thứ Ba để thông qua ngân sách tài khóa năm 2027. Trong khuôn khổ các biện pháp thắt lưng buộc bụng của chính quyền mới, các đồng minh của ông de la Espriella đang thúc đẩy đề xuất cắt giảm chi tiêu công. Tổng thống de la Espriella cũng cam kết đưa Colombia rời xa khuynh hướng cánh tả của người tiền nhiệm, hướng tới các chính sách thị trường tự do gắn với đường lối của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trước các cuộc biểu tình, chính phủ đã ban hành quy định mới cho lực lượng cảnh sát, trao thêm quyền cho cơ quan thực thi pháp luật nhằm xử lý nhanh hơn những người biểu tình phá hoại tài sản công hoặc cản trở tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Trong tuyên bố trên mạng xã hội về sắc lệnh này, ông de la Espriella nói: “Quyền biểu tình được tôn trọng, nhưng không có quyền phá hoại, tấn công lực lượng an ninh, hành hung người khác hay gieo rắc hỗn loạn”. Ông nói thêm rằng “bạo lực, phá hoại và phong tỏa chà đạp quyền của hàng triệu công dân sẽ không được dung thứ”.

Các cộng đồng bản địa và nhóm chính trị ở vùng nông thôn Colombia đôi khi chặn đường trong các cuộc biểu tình, có khi kéo dài nhiều tuần. Tuy nhiên, giới phê bình chỉ ra rằng các cuộc biểu tình tuần này phần lớn diễn ra ôn hòa. Nhiều người hô vang “Nó sẽ sụp đổ”, ám chỉ sự thất bại được cho là của chính quyền de la Espriella.

Ông de la Espriella, cựu luật sư quốc phòng và doanh nhân triệu phú, là gương mặt mới trong chính trường khi ra tranh cử tổng thống năm nay với tư cách ứng viên cực hữu. Ông đắc cử trong vòng bầu cử lại hồi tháng 6 với cách biệt sít sao, sau khi vận động tranh cử theo đường lối cứng rắn về tội phạm, nhập cư và kinh tế, gồm đề xuất trục xuất hàng triệu người nhập cư khỏi Colombia và thu nhỏ bộ máy chính phủ. Ông cũng cam kết đảo ngược các cải cách dưới thời ông Petro, tổng thống cánh tả đầu tiên của Colombia, và nhậm chức hồi tháng 8.

Ông Petro, từng là chiến sĩ cánh tả rồi chuyển sang chính trị, đã tham gia biểu tình hôm thứ Tư. Ông không đủ điều kiện tái cử trong cuộc đua tổng thống năm nay vì luật Colombia hiện giới hạn nhiệm kỳ tổng thống ở một nhiệm kỳ. Trên mạng xã hội, ông viết rằng các cuộc xuống đường là lời cảnh tỉnh “hai tháng sau khi một chính quyền chuyên chế và bị áp đặt bắt đầu”.

Người biểu tình cũng bày tỏ lo ngại về việc cắt giảm các biện pháp bảo vệ lao động và chăm sóc sức khỏe dưới chính quyền mới. “Tôi cảm thấy chúng tôi không có gì bảo đảm và chút ít mà chúng tôi đạt được… sắp bị mất đi”, giáo viên Ester Guerra, 32 tuổi, nói với AFP tại Bogota.

Một số người biểu tình cũng phản đối việc chính quyền mới ngả về phía Israel. Nhiều người mang cờ Palestine để thể hiện tinh thần đoàn kết. Cùng ngày, chính phủ de la Espriella đã khai trương đại sứ quán Colombia tại Jerusalem, động thái gây tranh cãi khi Israel và Palestine đều tuyên bố chủ quyền với một phần thành phố này. Ông Petro từng là người ủng hộ mạnh mẽ Palestine và đã cắt quan hệ với Israel vì cuộc chiến tại Gaza; còn ông de la Espriella đã nối lại quan hệ bị cắt đứt kể từ khi nhậm chức.

Điều này khiến những người biểu tình như Jimena Rodriguez, sinh viên 20 tuổi, cho rằng đó là nỗ lực phớt lờ các cáo buộc Israel lạm dụng người Palestine. Một số người lưu ý rằng các động thái của ông de la Espriella với Israel phản chiếu đường lối của ông Trump, người đã chuyển đại sứ quán Mỹ đến Jerusalem trong nhiệm kỳ đầu năm 2018. Rodriguez nói: “Tổng thống de la Espriella chỉ muốn trao đất nước cho Mỹ, cho Israel. Tôi cảm thấy thời kỳ đen tối đang đến”.