Giá dầu đi ngang, kế hoạch của ông Trump về eo biển Hormuz không làm thị trường yên tâm

Giá dầu thô thế giới sáng ngày 26/5 gần như không thay đổi sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ hướng dẫn các tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz. Dầu Brent chuẩn quốc tế gần như đứng yên trong phiên giao dịch đầu tuần, khi giới kinh doanh ít thấy hy vọng kế hoạch của ông Trump có thể giải quyết được sự gián đoạn năng lượng lớn nhất trong lịch sử. Hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 7 ở mức 108,25 USD/thùng vào lúc 02h30 GMT, tăng 0,08%.

Phát biểu hôm Chủ nhật (25/5), Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ "giúp giải phóng" các tàu mắc kẹt ở Vịnh bắt đầu từ thứ Hai, nhưng không cung cấp nhiều chi tiết về cách thức hoạt động mang tên "Dự án Tự do". Ông Trump không xác định liệu kế hoạch có liên quan đến việc hộ tống của Hải quân Mỹ hay không, một đề xuất trước đó đã bị các quan chức chính quyền bác bỏ với lý do thiếu sự chuẩn bị đầy đủ. Các quan chức cấp cao Iran đã ra tín hiệu sẽ không hợp tác với kế hoạch của ông Trump, gây thêm bất ổn cho lệnh ngừng bắn mong manh giữa các bên có hiệu lực từ ngày 7/4.

Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, hôm Chủ nhật cảnh báo bất kỳ "sự can thiệp nào của Mỹ" vào eo biển sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Cùng ngày, quân đội Anh cho biết đã nhận được báo cáo về một tàu chở dầu bị trúng "đạn pháo lạ" ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, vài giờ sau khi một tàu chở hàng rời báo cáo bị nhiều tàu nhỏ tấn công ngoài khơi Iran. Thủy thủ đoàn của cả hai tàu đều không bị thương, theo Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO).

Bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta ở Singapore, cho rằng kế hoạch của ông Trump dường như tập trung nhiều hơn vào giải cứu các thủy thủ bị mắc kẹt hơn là khôi phục giao thông hàng hải qua eo biển. "Lượng dầu tồn kho có thể quan sát trên toàn cầu đang bắt đầu giảm mạnh, điều này sẽ tác động đến tâm lý thị trường nhiều hơn các tuyên bố chính trị về việc mở lại eo biển. Bình thường hóa dòng chảy qua eo biển Hormuz sẽ đòi hỏi nhiều hơn những gì Dự án Tự do cung cấp, trong khi khoảng trống lớn về nguồn cung dầu sẽ mất nhiều tháng để giải quyết", bà Goh nói với Al Jazeera.

Các mối đe dọa của Iran đối với tàu thuyền trong Vịnh đã làm giảm lưu lượng hàng hải qua eo biển xuống chỉ còn một phần nhỏ so với mức thời bình, làm tê liệt một phần đáng kể nguồn cung dầu và khí đốt tự nhiên của thế giới. Goldman Sachs ước tính việc đóng cửa thực tế tuyến đường thủy thường vận chuyển 1/5 nguồn cung dầu thế giới, cùng với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, đã làm giảm sản lượng toàn cầu 14,5 triệu thùng mỗi ngày. Giá dầu Brent đã tăng gần 50% kể từ đầu cuộc chiến, với các nhà phân tích cảnh báo giá có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài sau bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào giữa Washington và Tehran do tình trạng tồn đọng nguồn cung năng lượng chưa được giải quyết và nhu cầu rà phá thủy lôi của Iran trên tuyến đường.

Theo dữ liệu theo dõi tàu của nền tảng tình báo hàng hải Windward, chỉ có 20 tàu băng qua eo biển vào thứ Tư vừa qua, ngày có số liệu gần nhất. Trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống Iran vào cuối tháng Hai, eo biển này chứng kiến trung bình 129 lượt tàu mỗi ngày, theo Cơ quan Thương mại và Phát triển Liên Hợp Quốc (UNCTAD).