Giá bạc tăng vọt đe dọa nghề làm nagra cưới nổi tiếng ở Lucknow

Tại Lucknow, thủ phủ bang Uttar Pradesh và là thành phố nổi tiếng với di sản thời Nawab cùng các nghệ nhân thủ công, ông Azhar Hussain, 55 tuổi, vẫn ngồi bên bàn làm việc nơi ông đã gắn bó nhiều năm để chế tác giày trang trí. Dụng cụ vẫn còn đó, nhưng khách hàng thì không. Giá bạc tăng vọt trong năm qua đã khiến nhu cầu với sản phẩm của ông sụt giảm mạnh.

Xưởng nhỏ của ông nằm cạnh Chowk Bazaar, một trong những khu chợ lâu đời và đông đúc nhất của Old Lucknow, vốn là trung tâm mua sắm cưới nổi tiếng với trang sức bạc và đồ thủ công.

Suốt ba thập kỷ, Hussain là một trong những nghệ nhân đông khách nhất của khu chợ, chuyên làm một loại giày bạc xỏ chân đặc trưng được người địa phương gọi là nagra.

Công đoạn bắt đầu bằng việc cắt một lá bạc mỏng thành hình chiếc nagra, rồi phác họa họa tiết hoa lá lên kim loại. Sau đó, Hussain đặt lá bạc lên lớp lạc nóng - một loại nhựa tự nhiên mềm giúp đệm kim loại - và dùng búa cùng dụng cụ chạm để gõ từng đường nét tinh xảo vào vị trí. Ông tiếp tục uốn bạc quanh một chiếc furma (khuôn) hình bàn chân, trước khi lắp lên đế làm từ bìa cứng, cao su và nhung, hàn các phần lại với nhau và đánh bóng đôi giày. Các nghệ nhân đã làm nagra bạc theo quy trình này từ những năm 1600.

Ban đầu, loại giày trang trí này được chế tác để các Nawab - những người cai trị Hồi giáo của vương quốc Awadh xưa - dùng hằng ngày.

"Nagra bạc từng là phần quan trọng nhất trong trang phục của một nawab," ông Nawab Masud Abdullah, 68 tuổi, hậu duệ đời thứ tám của Nawab Muhammad Ali Shah, vị Nawab thứ chín của Awadh trị vì từ năm 1837 đến khi qua đời năm 1842, cho biết. "Chúng không chỉ là giày dép; chúng thể hiện văn hóa và di sản của chúng tôi."

Từng chỉ dành riêng cho các Nawab, nagra bạc đã trở thành một truyền thống cưới được trân trọng trong hơn một thế kỷ qua, được cả tầng lớp trung lưu và thượng lưu ở Lucknow đón nhận.

"Tổ tiên chúng tôi đi nagra bạc mỗi ngày. Sau đó, chúng chỉ còn dành cho các dịp lễ hội và cuối cùng là những dịp đặc biệt," Abdullah giải thích. "Điều tốt đẹp là truyền thống đã lan tỏa ra ngoài giới Nawab. Người dân, đặc biệt là các cô dâu khắp Lucknow, coi đó là của chính mình và giờ đây một cô dâu được xem là chưa trọn vẹn nếu thiếu nagra."

Hussain và gia đình nghệ nhân của ông đã chứng kiến sự chuyển biến này tận mắt. "Trước đây, chỉ các Nawab mới đủ khả năng mua những đôi giày này vì chúng tượng trưng cho sự giàu có, quyền lực và địa vị," ông nói. "Nhưng trong bảy, tám thập kỷ qua, chúng trở nên phổ biến với cả các gia đình trung lưu và giàu có, đặc biệt là cho đám cưới và những dịp đặc biệt."

Có hai loại nagra bạc - chappal hở mũi và juti kín mũi - và khách hàng có thể chọn nhiều kiểu hoa văn, trang trí và thiết kế khác nhau.