Ngày 26/10, Tổng chưởng lý bang Florida James Uthmeier thông báo đã phát lệnh bắt cựu lãnh đạo Cuba Raul Castro, 95 tuổi, với cáo buộc hình sự liên quan vai trò bị cáo buộc của ông trong việc ra lệnh bắn rơi hai máy bay không vũ trang năm 1996.
Theo ông Uthmeier, lệnh bắt dựa trên các cáo buộc cấp bang về tội âm mưu giết người cấp độ một. Hai máy bay hai động cơ cỡ nhỏ bị bắn rơi khi đang trên vùng biển quốc tế, thuộc nhóm Brothers to the Rescue – tổ chức có trụ sở tại Florida chuyên hỗ trợ người Cuba vượt biên. Vụ tấn công khiến 4 người thiệt mạng.
“Raul Castro đã ra lệnh sát hại bốn người dân Florida một cách lạnh lùng, và Florida sẽ không ngừng theo đuổi trách nhiệm giải trình cho âm mưu cộng sản đó”, ông Uthmeier viết trong thông cáo, đồng thời nêu tên bốn nạn nhân: Carlos Costa, Pablo Morales, Mario de la Pena và Armando Alejandre Jr.
Vụ việc xảy ra ngày 24/2/1996. Phía Mỹ cho rằng hai máy bay đang bay trên vùng biển quốc tế và không nhận được cảnh báo trước khi bị bắn rơi. Trong khi đó, giới chức Cuba lập luận rằng các chuyến bay trước đó của Brothers to the Rescue đã xâm phạm không phận nước này bất chấp cảnh báo.
Tại thời điểm xảy ra vụ tấn công, ông Raul Castro giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Cuba. Là nhân vật chủ chốt của Đảng Cộng sản Cuba, ông sau đó trở thành Chủ tịch nước vào năm 2008, kế nhiệm người anh trai quá cố Fidel Castro. Dù đã rời cương vị chủ tịch nước năm 2018, ông Raul Castro và gia đình vẫn được đánh giá là những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong chính phủ Cuba.
Lệnh bắt của Florida phản ánh bước leo thang mới trong nỗ lực gây sức ép của Mỹ đối với Havana. Hồi tháng 5, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố cáo trạng liên bang nhắm vào ông Raul Castro với các tội danh gồm âm mưu giết công dân Mỹ, phá hủy máy bay và bốn tội giết người.
Cùng ngày, chính quyền Mỹ ra tuyên bố ủng hộ hành động của Florida. Công tố viên liên bang Jason Reding Quinones cho biết: “Chúng tôi cam kết theo đuổi mọi con đường hợp pháp có thể truy tố để buộc phải chịu trách nhiệm, bao gồm các vụ truy tố song song ở cấp liên bang và cấp bang. Cáo trạng liên bang mang tính lịch sử của chúng tôi đã đặt nền móng, và James Uthmeier cùng nhóm của ông đã thực hiện bước đi quan trọng là đưa ra các cáo buộc theo luật Florida”.
Kể từ đầu năm, chính quyền Tổng thống Trump đã phát tín hiệu mong muốn thay đổi chế độ tại Cuba. Washington đã siết chặt các biện pháp hạn chế, trong đó có việc áp đặt lệnh phong tỏa năng lượng trên thực tế vào tháng 1. Bằng cách đe dọa áp thuế quan cao đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba, Mỹ đã trên thực tế chặn các hoạt động xuất khẩu nhiên liệu tới đảo quốc này, theo giới chuyên gia. Điều đó khiến tình hình tại Cuba xấu đi và gây thêm áp lực lên hệ thống điện vốn đã thiếu thốn, phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, trong khi chỉ 40% nhu cầu dầu của Cuba được sản xuất trong nước. Các biện pháp trừng phạt bổ sung cũng được áp lên nền kinh tế và các ngành công nghiệp nhà nước của Cuba.
Trước đây, ông Trump từng sử dụng các cáo trạng để biện minh cho các chiến dịch quân sự nhắm vào lãnh đạo chính phủ đối đầu với Mỹ, trong đó có cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
