Ông Trump ký sắc lệnh thành lập bộ phận sức khỏe phụ nữ tại NIH

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/6 đã ký sắc lệnh hành pháp thành lập một bộ phận chuyên trách về sức khỏe phụ nữ trong Viện Y tế Quốc gia (NIH), cùng một lực lượng đặc nhiệm của Nhà Trắng phụ trách lĩnh vực này. Lễ ký diễn ra tại Washington, với sự tham dự của Đệ nhất phu nhân Melania Trump – người đã vận động cho sáng kiến.

Phát biểu tại lễ ký, bà Melania Trump đánh giá sáng kiến đặt “một chuẩn mực mới cho sức khỏe phụ nữ ở Mỹ”. Theo bà, đây là “thời khắc mang tính chuyển đổi” và từ hôm nay “thực tế về sức khỏe phụ nữ sẽ thay đổi”. Đệ nhất phu nhân cũng nhắc tới các thế hệ trước đã đấu tranh cho quyền phụ nữ, còn thế hệ hiện tại sẽ nỗ lực tìm ra các phương pháp chữa trị để phụ nữ có thể sống khỏe mạnh và trọn vẹn.

Theo sắc lệnh, bộ phận mới phải được thành lập trong vòng 90 ngày. Bộ phận này nhằm đẩy nhanh các phát hiện khoa học, mở rộng khả năng tiếp cận lâm sàng về sức khỏe phụ nữ và hiện đại hóa việc chăm sóc ở mọi giai đoạn trong cuộc đời người phụ nữ. Nhà Trắng cho biết bộ phận mới tại NIH sẽ không thay thế Văn phòng Nghiên cứu Sức khỏe Phụ nữ hiện có, nhưng có nhiệm vụ rộng hơn, vượt ra ngoài phạm vi nghiên cứu.

Bà Melania Trump đề cập tới “siêu trí tuệ, công nghệ sinh học tiên tiến và các liệu pháp đột phá” như những công cụ tạo “cơ hội đặc biệt để tái định hình việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ”. Văn phòng Đệ nhất phu nhân xác định “năm trụ cột” cho đổi mới trong lĩnh vực này, trong đó có việc tài trợ nghiên cứu có mục tiêu nhằm tìm ra phương pháp chữa trị các bệnh ảnh hưởng tới phụ nữ, như lạc nội mạc tử cung, và rút ngắn thời gian đưa “các liệu pháp triển vọng” tới bệnh nhân nữ.

“Năm 2026, tiến bộ y học có thể làm nhiều hơn việc chỉ kéo dài sự sống”, bà Melania Trump nói. Theo bà, tiến bộ y học “nên trao cho phụ nữ tự do sống trọn vẹn cuộc đời, theo đuổi ước mơ, trải nghiệm tình yêu, khám phá, sáng tạo, đi du lịch và dẫn dắt”.

Lực lượng đặc nhiệm của Nhà Trắng sẽ do Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles – người vừa khỏi bệnh ung thư – và Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) Robert F Kennedy Jr. đồng chủ trì. Sắc lệnh yêu cầu HHS chi trả chi phí hành chính cho lực lượng đặc nhiệm, nhưng không nêu mục tiêu tài trợ hay con số cụ thể.

Giới quan sát ghi nhận bà Melania Trump giữ mức độ xuất hiện tương đối thấp trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Các lần xuất hiện trước công chúng của bà ít hơn so với nhiệm kỳ đầu, dù bà từng lên tiếng thúc đẩy cải thiện chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em và vai trò của công nghệ, như trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Đệ nhất phu nhân khởi động chiến dịch “Be Best” tập trung vào phúc lợi trẻ em, an toàn mạng xã hội và chống lạm dụng opioid.

Tuy nhiên, một số nhà phê bình đặt câu hỏi về hiệu quả của sắc lệnh, trong bối cảnh chính quyền Trump đã cắt giảm lực lượng lao động liên bang từ sau lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai. Hàng nghìn nhân viên đã bị sa thải riêng tại NIH; theo Kaiser Health News, lực lượng lao động của cơ quan này đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.

NIH cũng được giao thời hạn cắt giảm 35% chi tiêu trên tất cả các bộ phận, tương đương mức giảm ngân sách lớn khoảng 2,6 tỷ USD. Hồi tháng 4/2025, HHS từng vấp phải chỉ trích rộng rãi và một vụ kiện từ nhiều bang sau khi đột ngột chấm dứt các hợp đồng khu vực của Sáng kiến Sức khỏe Phụ nữ – nghiên cứu theo dõi dài hạn lớn nhất quốc gia về sức khỏe phụ nữ lớn tuổi ở thời điểm đó. Các nhà phê bình cảnh báo động thái này đe dọa nghiên cứu cứu sinh về bệnh tim mạch, ung thư và gãy xương do loãng xương ở phụ nữ cao tuổi.