EU thông qua lệnh trừng phạt người định cư Israel và lãnh đạo Hamas

Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua các gói trừng phạt nhằm vào những người định cư Israel và các nhân vật lãnh đạo Hamas. Sự đồng thuận đạt được tại cuộc họp của các ngoại trưởng thành viên vào thứ Hai (11/5).

Các biện pháp nhắm vào người định cư Israel vì bạo lực chống lại người Palestine tại Bờ Tây bị chiếm đóng đã bị chính phủ Hungary chặn từ nhiều tháng nay. Tuy nhiên, sau khi Thủ tướng mới Peter Magyar nhậm chức hôm thứ Bảy (9/5), quyền phủ quyết đã nhanh chóng được dỡ bỏ.

“Đã đến lúc chúng ta chuyển từ bế tắc sang hành động”, người đứng đầu chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas viết trên mạng xã hội sau thỏa thuận. “Chủ nghĩa cực đoan và bạo lực đều phải gánh chịu hậu quả.”

Gói trừng phạt này nhắm vào ba người định cư Israel và bốn tổ chức định cư, nhưng danh tính của họ chưa được tiết lộ công khai.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot hoan nghênh sự thay đổi, nói rằng EU đang “trừng phạt các tổ chức Israel chính phải chịu trách nhiệm hỗ trợ việc chiếm đóng cực đoan và bạo lực ở Bờ Tây”. “Những hành vi nghiêm trọng và không thể dung thứ này phải chấm dứt ngay lập tức”, ông viết trên mạng xã hội.

Israel ngay lập tức lên án các biện pháp này, khẳng định quan điểm rằng người Do Thái có quyền định cư ở Bờ Tây bị chiếm đóng, bất chấp điều này vi phạm luật pháp quốc tế. “Liên minh châu Âu đã chọn một cách tùy tiện và có động cơ chính trị để áp đặt trừng phạt lên công dân và tổ chức Israel vì quan điểm chính trị của họ và không có căn cứ”, Ngoại trưởng Gideon Saar nói trên mạng xã hội.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu Itamar Ben Gvir chỉ trích EU là “bài Do Thái”. “Mong đợi liên minh bài Do Thái đưa ra quyết định đạo đức cũng giống như mong mặt trời mọc ở phía tây. Trong khi kẻ thù của chúng ta tấn công và sát hại người Do Thái, Liên minh châu Âu đang cố gắng trói tay những người tự vệ”, Ben Gvir đăng trên mạng xã hội.

Ngoại trưởng Pháp cũng cho biết các ngoại trưởng đã quyết định trừng phạt lãnh đạo của nhóm Hamas. Hamas đã tham gia cuộc tấn công vào miền nam Israel từ Gaza ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 240 người bị bắt làm con tin. Barrot gọi đây là “vụ thảm sát bài Do Thái tồi tệ nhất trong lịch sử kể từ Shoah”, trong đó 51 công dân Pháp thiệt mạng. Hamas chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.

Không tính Đông Jerusalem, hơn 500.000 người Israel sống tại Bờ Tây bị chiếm đóng trong các khu định cư, giữa khoảng 3 triệu người Palestine. Năm 2025, việc mở rộng khu định cư Israel đạt mức cao nhất kể từ ít nhất năm 2017, khi Liên Hợp Quốc bắt đầu theo dõi dữ liệu. Kể từ khi Israel bắt đầu cuộc chiến diệt chủng ở Gaza, Bờ Tây chứng kiến bạo lực gần như hàng ngày liên quan đến quân đội và người định cư Israel. Hơn 1.000 người Palestine đã thiệt mạng tại vùng lãnh thổ này, theo Liên Hợp Quốc.

Mặc dù EU tiến hành trừng phạt người định cư, vẫn chưa có sự đồng thuận giữa các nước thành viên về các bước xa hơn chống Israel, chẳng hạn như hạn chế quan hệ thương mại. Tuy nhiên, với việc Hungary không còn ngăn chặn, động lực có thể gia tăng. Các ngoại trưởng họp tại Brussels đã thảo luận về lệnh cấm sản phẩm từ các khu định cư Israel ở Bờ Tây. Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani cho biết Ủy ban châu Âu sẽ đưa ra đề xuất và khối sẽ xem xét liệu có đủ sự ủng hộ hay không.