Ethiopia và Eritrea cáo buộc lẫn nhau phát động chiến tranh
Theo Al Jazeera English
Ethiopia và Eritrea đang cáo buộc lẫn nhau phát động chiến tranh, đẩy căng thẳng khu vực Sừng châu Phi lên mức nghiêm trọng. Ethiopia nói Eritrea mở cuộc xâm lược toàn diện vào miền bắc Tigray, trong khi Eritrea tố Addis Ababa theo đuổi chiến tranh xâm lược và nhắm vào cảng Assab. Hai nước đã cắt đứt quan hệ ngoại giao và triển khai các động thái quân sự lẫn nhau.
Ethiopia cáo buộc Eritrea mở cuộc "xâm lược toàn diện" vào miền bắc nước này trong thư gửi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, trong khi Eritrea nói đang đối mặt với "chiến tranh xâm lược" từ láng giềng. Hai nước cáo buộc lẫn nhau trong bối cảnh quan hệ song phương vốn đã căng thẳng nay càng xấu đi.
Theo lá thư của Ngoại trưởng Ethiopia Gedion Timothewos, được chia sẻ với các hãng tin hôm thứ Sáu, "việc Eritrea xâm lược toàn diện vào một phần miền bắc Ethiopia là sự thật ai cũng thấy rõ". Lá thư đề ngày thứ Năm gửi Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot khẳng định đây là "hành động xâm lược trắng trợn, đòi hỏi Ethiopia thực hiện quyền tự vệ chính đáng".
Ông Gedion cho biết quân Eritrea đã tiến sâu tới 60 km (37 dặm) vào vùng Tigray phía bắc Ethiopia và yêu cầu rút quân, chỉ vài ngày sau khi hai quốc gia cắt đứt quan hệ ngoại giao.
Bộ trưởng Thông tin Eritrea Yemane Gebremeskel bác bỏ các cáo buộc của Ethiopia. Trên mạng xã hội X, ông nói: "Chế độ Ethiopia trên thực tế đã theo đuổi cuộc chiến tranh xâm lược vô cớ chống Eritrea hơn ba năm qua".
Theo ông Yemane, Asmara đã thể hiện sự kiềm chế kể từ khi Ethiopia – quốc gia không có biển – thực chất tuyên chiến với Eritrea khi tuyên bố năm 2023 rằng nước này sẽ giành quyền tiếp cận biển. Dẫn các phát ngôn của quan chức Ethiopia, ông cáo buộc Addis Ababa lợi dụng xung đột hiện tại để chiếm cảng Assab của Eritrea nhằm khôi phục quyền tiếp cận Biển Đỏ.
Eritrea cũng phủ nhận cáo buộc của Ethiopia rằng nước này hậu thuẫn Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray (TPLF). TPLF là thành viên của liên minh bảy nhóm vũ trang đang tìm cách lật đổ chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed từ tháng 9.
Trong tuần qua, quân đội Ethiopia đã đẩy lùi TPLF và chiếm thủ phủ Mekelle của Tigray. Các nhân chứng cũng nói với hãng tin AFP rằng phiến quân đã mất các thành phố Shire và Adigrat ở Tigray. Theo một số nhân chứng, quân Eritrea được nhìn thấy ở Adigrat trước khi các cuộc không kích bằng drone của Ethiopia nhắm vào họ.
Lịch sử đầy biến động
Ethiopia và Eritrea đã trao đổi cáo buộc lẫn nhau kể từ khi các báo cáo về việc quân Eritrea xâm nhập trong tuần này làm dấy lên lo ngại về chiến tranh toàn diện trong khu vực, nơi hai nước từng nhiều lần giao chiến.
Lần này, căng thẳng còn bị đẩy cao bởi các xung đột trong khu vực Sừng châu Phi và căng thẳng khắp Biển Đỏ.
Quan hệ ngoại giao giữa hai nước đã sụp đổ trong bối cảnh leo thang: Ethiopia đóng đại sứ quán tại Asmara và yêu cầu 10 nhà ngoại giao Eritrea rời khỏi nước này vào tuần trước. Đáp lại, Eritrea tuyên bố cắt đứt quan hệ.
Hai láng giềng có lịch sử đầy biến động khi Eritrea giành độc lập từ Ethiopia năm 1993 và hai bên đã chiến tranh biên giới trong hai năm vào 1998. Quan hệ có phần cải thiện vào năm 2018 khi ông Abiy lên nắm quyền ở Addis Ababa, và Eritrea đã chiến đấu cùng Ethiopia chống TPLF trong cuộc nội chiến từ 2020 đến 2022.
Tuy nhiên, Eritrea không tham gia thỏa thuận hòa bình chấm dứt cuộc chiến, khiến quan hệ hai nước xấu đi ngay sau đó.
Căng thẳng còn bị thổi bùng bởi việc Thủ tướng Abiy liên tục khẳng định Ethiopia – quốc gia không có biển, mất quyền tiếp cận bờ biển khi Eritrea giành độc lập – có quyền tiếp cận biển. Eritrea xem điều này là mối đe dọa đối với việc chiếm cảng Assab của nước này trên Biển Đỏ.
