Eritrea kêu gọi Liên hợp quốc can thiệp trong căng thẳng với Ethiopia

Eritrea đã đề nghị Liên hợp quốc áp dụng "các biện pháp răn đe" sau khi cáo buộc Ethiopia "tuyên bố chiến tranh" trong xung đột liên quan đến vùng Tigray. Đề nghị này được đưa ra một ngày sau khi Addis Ababa, trong thư gửi Hội đồng Bảo an, cáo buộc Asmara phát động "cuộc xâm lược toàn diện", với cáo buộc quân đội Eritrea đã tiến sâu tới 60 km vào lãnh thổ Tigray của Ethiopia.

Trong một lá thư riêng gửi Hội đồng Bảo an hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Eritrea Osman Saleh nói rằng các cáo buộc về việc Eritrea xâm nhập là một phần trong kế hoạch của Ethiopia nhằm biện minh cho một cuộc chiến tranh xâm lược, đồng thời kêu gọi Liên hợp quốc can thiệp, viện dẫn Chương VII của Hiến chương Liên hợp quốc — điều khoản cho phép các biện pháp từ trừng phạt đến hành động quân sự.

Hai quốc gia láng giềng cáo buộc lẫn nhau về việc khởi động chiến tranh liên quan đến Tigray, nơi Ethiopia nói Eritrea đang hậu thuẫn cho các nhóm nổi dậy.

Một liên minh gồm bảy nhóm vũ trang đã phát động tấn công nhằm vào lực lượng liên bang Ethiopia ở khu vực phía bắc trong tháng trước, trong nỗ lực lật đổ chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed.

Kể từ đó, lực lượng Eritrea được cho là đã xâm nhập vào lãnh thổ Ethiopia, trong khi Addis Ababa cáo buộc Asmara hậu thuẫn cho Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray (TPLF) nổi dậy.

Quân đội Ethiopia trong tuần này đã đẩy lùi lực lượng nổi dậy TPLF và kiểm soát thủ phủ Mekelle của khu vực. Phía Ethiopia cũng nói đã tiến hành các cuộc không kích bằng máy bay không người lái nhằm vào quân đội Eritrea trong khu vực.

"Eritrea đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mạnh mẽ lên án việc Ethiopia tuyên bố chiến tranh chống Eritrea... và áp dụng các biện pháp răn đe cần thiết", Ngoại trưởng Saleh nói trong lá thư hôm thứ Bảy. Ông nói hành động của Ethiopia sẽ gây "tàn phá to lớn đối với người dân cả hai nước và làm bất ổn toàn khu vực".

Ngoại trưởng Ethiopia Gedion Timothewos hôm thứ Sáu cáo buộc Eritrea thực hiện "một hành động xâm lược trắng trợn, liên quan đến quyền tự vệ cố hữu của Ethiopia". Timothewos viện dẫn quyền tự vệ của Ethiopia theo Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc, nhưng không nêu rõ biện pháp mà nước này đang áp dụng.

Faisal Roble, một chuyên gia về vùng Sừng châu Phi, nhận định cả hai bên đang "chuẩn bị cho giai đoạn cuối của một cuộc xung đột công khai".

"Không có nghi ngờ gì rằng cả hai đang từng bước tiến tới một cuộc xung đột công khai", ông nói với Al Jazeera từ thủ đô Nairobi của Kenya. "Dù họ viết gì gửi Liên hợp quốc, đó cũng chỉ là động thái thể hiện lập trường và tìm cách có được sự ủng hộ quốc tế nhất định", chuyên gia này nói thêm.

'Những nỗ lực dối trá'

Trong lá thư của mình, Ngoại trưởng Saleh gọi hành động của Ethiopia là "những nỗ lực dối trá nhằm hợp lý hóa các hành vi chiến tranh trơ tráo", cho rằng chúng "rỗng tuếch về nội dung".

Bộ trưởng Thông tin Eritrea Yemane Gebremeskel hôm thứ Sáu cáo buộc Ethiopia theo đuổi xâm lược chống Eritrea thông qua các đòi hỏi về quyền tiếp cận chủ quyền với Biển Đỏ. Viết trên X, ông không xác nhận hay phủ nhận rõ ràng việc quân đội vượt biên được báo cáo.

Thủ tướng Ethiopia Abiy hôm thứ Hai nhắc lại rằng Ethiopia phải có quyền tiếp cận Biển Đỏ.

Eritrea giành độc lập từ Ethiopia năm 1993, và hai nước đã trải qua một cuộc chiến biên giới đẫm máu từ năm 1998 đến 2000. Quan hệ được cải thiện sau khi ông Abiy lên nắm quyền năm 2018, nhưng lại xấu đi trong những năm gần đây.

Ethiopia không có biển đã nhiều lần khẳng định có quyền tiếp cận trực tiếp với biển, điều mà Eritrea coi là mối đe dọa xâm lược và chiếm cảng Assab của mình.

Lực lượng TPLF từng giao tranh với quân đội chính phủ Ethiopia, khi đó được Eritrea hậu thuẫn, trong cuộc chiến tàn khốc giai đoạn 2020-2022.