Sáng sớm ngày 8/6 (theo giờ địa phương), một trận động đất mạnh 7,8 độ richter đã xảy ra ngoài khơi đảo Mindanao, miền nam Philippines, khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và 129 người bị thương, chủ yếu do các mảnh vỡ rơi xuống. Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận động đất xảy ra lúc 7h40 sáng (23h40 GMT ngày 7/6) với tâm chấn cách thị trấn Maasim (tỉnh Sarangani) khoảng 32 km về phía tây, ở độ sâu 33 km.
Đến trưa cùng ngày, Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines đã ghi nhận 138 dư chấn, trong đó dư chấn mạnh nhất lên tới 6,7 độ richter. Rung chấn được cảm nhận mạnh tại 12 tỉnh thành, xa tới 420 km, thậm chí tại thành phố Manado (Indonesia) trên đảo Sulawesi. Nhiều trường học đang chuẩn bị đón học sinh trở lại sau kỳ nghỉ dài đã phải sơ tán.
Cảnh báo sóng thần
Cảnh báo sóng thần đã được ban bố tại miền nam Philippines, bắc Indonesia và bang Sabah (Malaysia). Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cũng đưa ra khuyến cáo, ghi nhận sóng thần cao 0,2 m, đồng thời đóng cửa bãi biển và tạm dừng một số chuyến phà. Hệ thống Cảnh báo Sóng thần Mỹ cho biết nhiều quốc gia có thể bị ảnh hưởng; Australia cũng ban đầu đưa ra cảnh báo về sóng thần tiềm tàng trên các bờ biển phía bắc.
Tại Indonesia, sóng thần cao tới 0,75 m được phát hiện ở một số khu vực thuộc Bắc Sulawesi, khiến người dân phải di tản lên vùng cao. Người phát ngôn Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Indonesia cho biết chỉ ghi nhận thiệt hại nhỏ.
Phản ứng của chính quyền
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr đã ra lệnh ứng phó khẩn cấp tại Mindanao, yêu cầu các cơ quan chuẩn bị vật tư cứu trợ, trung tâm sơ tán và sẵn sàng cho các hoạt động cứu hộ. “Chính quyền trung ương đang hành động và chúng tôi sẽ không bỏ rơi Mindanao”, ông tuyên bố.
Tại thành phố General Santos (khoảng 700.000 dân), một tòa nhà nhà hàng thức ăn nhanh bị sập, bệnh viện phải sơ tán do lo ngại vết nứt trên các tầng cao. Một tòa nhà của trường Đại học Notre Dame of Dadiangas cũng bị sập nhưng không có người bên trong. Hiệu trưởng Manuel de Leon kể lại: “Tôi phải cúi xuống trú ẩn dưới bàn. Trận động đất rất dài và mạnh”.
Cảnh sát trưởng thị trấn Alabel, tỉnh Sarangani, cho biết động đất xảy ra trong lễ chào cờ khiến nhiều người ngất xỉu. “Đây là trận động đất mạnh nhất mà chúng tôi từng trải qua”, ông nói qua điện thoại. Quân đội Philippines đã triển khai các đơn vị ứng phó thảm họa tới các khu vực bị ảnh hưởng.
Bối cảnh địa chấn
Trận động đất này xảy ra 8 tháng sau trận động đất mạnh 6,9 độ richter ngoài khơi đảo Cebu (tháng 10/2025) khiến 79 người thiệt mạng. Hai tuần sau đó, Mindanao hứng chịu thêm hai trận động đất mạnh, mạnh nhất 7,4 độ richter. Philippines và Indonesia nằm trên “Vành đai lửa Thái Bình Dương”, nơi thường xuyên xảy ra hàng trăm trận động đất mỗi năm.
Các hình ảnh từ tỉnh Sarangani cho thấy nhiều cửa hiệu bị hư hại, biển hiệu sập, cửa kính vỡ và đống đá vụn. Một video từ trường học ghi lại khoảnh khắc động đất, cho thấy một nhóm trẻ em ngồi trên sàn lắc lư rồi chạy tán loạn khi một mái che tạm sập phía sau. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Philippines, đồng thời cầu nguyện cho những người bị ảnh hưởng.
