Đối lập Israel cứng rắn hơn cả Netanyahu về vấn đề Iran

Hồi tháng 2, khi Israel cùng Mỹ mở chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, chính phủ Israel nhận được sự ủng hộ áp đảo từ công chúng Do Thái tại nước này. Các đảng đối lập cũng đứng về phía quân đội và ủng hộ bước đi táo bạo đó. Thù địch với chính quyền Tehran là vấn đề mà các đảng Zionist chủ lưu đều đồng thuận.

Đến tháng 6, vai trò của Israel trong cuộc đối đầu dừng lại đột ngột sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Iran và Israel đã đồng ý ngừng tấn công lẫn nhau. Tuyên bố này – cùng quyết định tuân thủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu – không được lòng dư luận Israel. Theo Viện Dân chủ Israel, 65-70% người Do Thái Israel cho rằng việc dừng chiến sự không phục vụ lợi ích an ninh quốc gia của nước này.

Khi cử tri Israel chuẩn bị bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc gia ngày 27/10, Iran vẫn là một trong những vấn đề bầu cử quan trọng với nhiều người. Các đảng đối lập lấy Iran làm ví dụ cho những thất bại mà họ quy cho ông Netanyahu, đồng thời cam kết sẽ đặt lại chính sách an ninh và đối ngoại nếu thắng cử.

Nhân vật dẫn đầu, Gadi Eisenkot, cho rằng cuộc xung đột chưa kết thúc. Tuy nói rằng thay đổi chính quyền Iran là mục tiêu phi thực tế, ông cáo buộc ông Netanyahu đã làm quá ít để phá hủy chương trình hạt nhân Iran. Tại lễ ra mắt đảng mới Yashar hồi tháng 9, Eisenkot nói với người ủng hộ: “Rốt cuộc, nó phải kết thúc bằng việc phá hủy hoặc giải thể chương trình hạt nhân Iran – mục tiêu chưa đạt được khi đã có 440 kg uranium làm giàu cao, đủ để nhanh chóng chuyển thành một số thiết bị hạt nhân”.

Cựu Thủ tướng Yair Lapid, hiện là lãnh đạo đối lập tại Knesset, cáo buộc ông Netanyahu thất bại về chiến lược. Gần đây, tại Hội đồng Đại Tây Dương, ông nói rằng lật đổ chính quyền Tehran là mục tiêu thực tế và đòi hỏi leo thang quân sự: “Điều Israel nên làm, hoặc liên minh nên làm, là ném bom mọi cơ sở năng lượng, đặc biệt trên đảo Kharg và cả những nơi khác, để chắc chắn rằng nền kinh tế Iran bị đánh sập. Lý do là đó là điều duy nhất có thể lật đổ chế độ”.

Việc ném bom cơ sở hạ tầng dân sự này thực ra từng là điều chính ông Netanyahu vận động. Phản ứng quốc tế cho rằng các cuộc không kích như vậy có thể cấu thành tội ác chiến tranh, cùng việc ông Trump từ chối hậu thuẫn, đã khiến kế hoạch bị gác lại.

Cựu Thủ tướng Naftali Bennett nói Israel phải bảo đảm ưu thế quân sự trên toàn khu vực. Với Bennett, lật đổ và đè bẹp chính quyền Iran là điều bắt buộc, nhưng như vậy chưa đủ. Chính trị gia cánh hữu này gọi Qatar là “kẻ thù” và nói Thổ Nhĩ Kỳ là “Iran mới”, thậm chí cho rằng đối đầu quân sự với thành viên NATO này là không thể tránh khỏi.

“Chúng ta sẽ xây dựng một liên minh các lực lượng ôn hòa trong khu vực chống lại các lực lượng Hồi giáo cực đoan, chống Iran, chống Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và mọi lực lượng cấp tiến. Chúng ta sẽ hành động chủ động để định hình khu vực”, Bennett nói với người ủng hộ.

Eisenkot và các lãnh đạo đối lập khác không loại trừ các cuộc đối đầu mới. Họ nhấn mạnh niềm tin vào cơ quan quân sự và an ninh trong việc đánh giá các nguy cơ và xử lý thích hợp.

Tuy vậy, các lãnh đạo đối lập bày tỏ lo ngại ông Netanyahu có thể viện đến leo thang quân sự trước bầu cử nhằm xoay chuyển cán cân có lợi cho mình, hoặc thậm chí làm gián đoạn bầu cử – dù tuần trước thủ tướng nói không có kế hoạch tấn công Iran trước cuộc bỏ phiếu. Những lo ngại này tăng lên sau khi ông Netanyahu đăng video từ căn cứ không quân Tel Nof cảnh báo kẻ thù của Israel có thể tấn công trước bầu cử. Một số bản tin nói ông Netanyahu đã chia sẻ thông tin tình báo về các mối đe dọa mới từ Iran với tổng thống Mỹ.

Ông Netanyahu nhanh chóng bị các lãnh đạo đối lập chỉ trích, cáo buộc “gieo rắc nỗi sợ hãi vì mục đích chính trị”. Lapid công khai đặt câu hỏi về động cơ của ông Netanyahu, đồng thời cáo buộc thủ tướng dùng quân đội và các căn cứ của Israel làm “phông nền” cho video vận động tranh cử.

Rốt cuộc, phần lớn các đảng và lãnh đạo đối lập Israel không phản đối chiến tranh với Iran; nhiều người thực tế còn cứng rắn hơn ông Netanyahu trong cách tiếp cận Tehran. Điều họ không muốn là một cuộc leo thang quân sự mới trước bầu cử.