Các nghị sĩ Nhật Bản đã tới Bắc Kinh hôm thứ Hai trong nỗ lực xoa dịu quan hệ căng thẳng giữa hai nước. Chuyến thăm diễn ra sau khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi có bình luận về Đài Loan gây tranh cãi, dẫn tới căng thẳng ngoại giao bắt đầu ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế.
Chuyến thăm kéo dài đến hết thứ Năm, đánh dấu cuộc tham vấn đầu tiên với các quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc kể từ khi quan hệ song phương xấu đi cuối năm ngoái.
Căng thẳng leo thang sau khi bà Takaichi hồi tháng 11 gợi ý rằng Nhật Bản có thể đáp trả quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan — hòn đảo tự trị mà Bắc Kinh coi là lãnh thổ của mình. Trung Quốc rất nhạy cảm về vấn đề Đài Loan và coi bất kỳ sự nghi ngờ nào về chủ quyền là lằn ranh đỏ. Đáp lại, Bắc Kinh đã khuyến cáo công dân hạn chế đi lại Nhật Bản và siết chặt hạn chế thương mại, bao gồm các biện pháp được cho là gây gián đoạn dòng khoáng sản đất hiếm sang các công ty Nhật, khiến căng thẳng ngoại giao thêm phần cay đắng về kinh tế.
Trong đoàn có ông Gaku Hashimoto, dân biểu Hạ viện thuộc đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của bà Takaichi. Ông đi cùng các nghị sĩ từ đảng đối lập Komeito và Liên minh Cải cách Trung dung. Văn phòng của ông Hashimoto chỉ xác nhận ông “đã rời Tokyo tới Bắc Kinh và lưu lại hai ngày”.
Trước khi rời Tokyo, ông Shinichi Isa, phát ngôn viên Liên minh Cải cách Trung dung, nói với báo giới: “Mọi kênh liên lạc đều đã bị cắt đứt, và chúng tôi bắt đầu thấy tác động ở nhiều lĩnh vực. Tôi hy vọng có thể tìm ra manh mối để nối lại đối thoại”. Ông Isa, cựu nhà ngoại giao tại Đại sứ quán Nhật ở Trung Quốc, hồi đầu tháng này đã lên tiếng cảnh báo trên mạng xã hội X rằng ngay cả trong những giai đoạn tồi tệ trước đây, quan chức hai bên vẫn duy trì liên lạc, nhưng giờ “mọi kênh giữa giới chức và bộ ngành đều đã bị cắt”. Ông mô tả tình trạng hiện tại là tồi tệ nhất kể từ khi quan hệ ngoại giao được bình thường hóa vào năm 1972.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Sáu cho biết “một số người có tầm nhìn từ cả đảng cầm quyền và đối lập Nhật Bản” lo ngại về trạng thái quan hệ, hy vọng giúp đưa quan hệ trở lại quỹ đạo, đồng thời kêu gọi Tokyo lắng nghe những tiếng nói này và hành động để khôi phục giao lưu bình thường giữa hai nước.
Bà Takaichi chưa rút lại bình luận về Đài Loan và chưa phản hồi những lo ngại nêu trên. Các hoạt động trao đổi dự kiến tiếp tục trong thời gian tới. Theo hãng tin Kyodo, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeshi Iwaya dự kiến dẫn đầu một phái đoàn khác sang Trung Quốc cuối tháng 9, tiếp theo là nhóm đại diện doanh nghiệp Nhật Bản vào cuối năm.
