Dịch hantavirus trên du thuyền MV Hondius: Nguồn lây và diễn biến mới nhất

Một công dân Mỹ từng có mặt trên du thuyền MV Hondius, nơi bùng phát dịch hantavirus, vừa có kết quả xét nghiệm dương tính với virus này. Cùng lúc, một hành khách người Pháp cũng đã xuất hiện triệu chứng khi đang trên đường hồi hương. Du thuyền hiện đang được sơ tán, hành khách lần lượt trở về nước.

Các hành khách bắt đầu được đưa về nhà bằng máy bay quân sự và chính phủ sau khi tàu neo đậu gần Tenerife, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha, hôm Chủ nhật (10/5).

Ít nhất 8 người từng ở trên tàu đã được xác nhận hoặc nghi ngờ nhiễm hantavirus. Ba người đã tử vong và ít nhất một người đang trong tình trạng nguy kịch tại phòng chăm sóc đặc biệt.

Trước đó, quan chức Bộ Y tế Tây Ban Nha, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và công ty du thuyền Oceanwide Expeditions từng khẳng định không ai trong số hơn 140 người trên tàu MV Hondius có triệu chứng. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi.

Khi hành khách được đưa về nước để xét nghiệm và theo dõi, các quan chức y tế đang chạy đua để xác định nguồn gốc và cách thức bùng phát dịch.

Chưa có kết luận cuối cùng, nhưng manh mối đang dẫn các nhà điều tra tới Argentina, nơi MV Hondius khởi hành vào ngày 1/4.

Diễn biến trên tàu

Hành khách trên MV Hondius neo tại Tenerife đã được sơ tán và đưa lên bờ bằng xuồng nhỏ trong trang phục bảo hộ đầy đủ hôm Chủ nhật (10/5). Sau đó, họ được lên các máy bay chở đến nhiều điểm đến khác nhau vào cuối tuần qua.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã có mặt để giám sát quá trình và khẳng định người dân Tenerife cùng công chúng nói chung có nguy cơ lây nhiễm hantavirus rất thấp.

Maria Van Kerkhove, nhà dịch tễ học hàng đầu của WHO, đề nghị tất cả chính phủ liên quan tiến hành xét nghiệm và theo dõi hành khách trong ít nhất 42 ngày kể từ khi nghi ngờ phơi nhiễm.

Các điểm sơ tán

Các máy bay rời Tenerife chở hành khách từ hơn 20 quốc gia. Công dân Tây Ban Nha được sơ tán đầu tiên đến bệnh viện quân sự ở Madrid, trong khi Na Uy gửi máy bay cứu thương đón công dân.

Ít nhất một trong 17 hành khách Mỹ được sơ tán đã có kết quả dương tính với virus nhưng không có triệu chứng, theo quan chức y tế Mỹ. Máy bay chở hành khách Mỹ dự kiến hạ cánh vào thứ Hai (11/5) tại Omaha, Nebraska, nơi họ sẽ bị cách ly.

Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist tiết lộ một trong năm hành khách Pháp đã phát triển triệu chứng trên chuyến bay về nước hôm Chủ nhật (10/5). Tình trạng của người phụ nữ đã xấu đi nhanh chóng tại Paris. Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cho biết cả năm hành khách đều bị cách ly.

Một công dân Nhật Bản đã đến Anh trên chuyến bay do chính phủ Anh sắp xếp và sẽ được theo dõi trong tối đa 45 ngày. Chính quyền Anh cho biết hành khách sẽ bị cách ly trong bệnh viện 72 giờ, sau đó tự cách ly tại nhà trong 6 tuần.

Tại Hà Lan, một máy bay sơ tán chở 26 người từ nhiều quốc gia khác nhau đáp xuống Eindhoven tối Chủ nhật (10/5). Công dân Hà Lan sẽ tự cách ly tại nhà trong 6 tuần.

Các hành khách khác từ Đức, Hy Lạp, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Argentina, Bỉ, Ukraine, Guatemala, Philippines và Montenegro dự kiến sẽ bị cách ly bởi quan chức địa phương hoặc được đưa về nước.

Giới chức Đức cho biết bốn người Đức đã được đưa từ Hà Lan đến Bệnh viện Đại học Frankfurt, từ đó sẽ được đưa về thành phố nhà và cách ly. Không ai có kết quả dương tính.

Trong khi đó, Úc đã điều một máy bay sơ tán đến để đưa công dân Úc, New Zealand và một số nước châu Á.

Hành khách rời tàu trước đó

Ít nhất 34 hành khách và thủy thủ đoàn đã rời tàu trước ngày 2/5, ngày WHO lần đầu tiên nhận được báo cáo về các ca bệnh hô hấp nghiêm trọng trên tàu khi nó đang neo đậu ngoài khơi Cape Verde. Một số xuống tại các điểm dừng của họ, một số được sơ tán vì bị ốm.

Sáu nhân viên y tế quân đội Anh đã nhảy dù xuống lãnh thổ Tristan da Cunha thuộc Anh ở Nam Đại Tây Dương vào thứ Bảy (9/5), nơi một hành khách đã xuống tàu vào ngày 14/4. Hành khách này hiện bị nghi nhiễm virus. Các binh sĩ mang theo nhân viên y tế với vật tư và oxy.

Bốn người khác đang phải nhập viện: một người trong phòng chăm sóc đặc biệt tại Johannesburg, Nam Phi; hai người ở Hà Lan; và một người ở Thụy Sĩ. Trong số đó có một bác sĩ trên tàu và một thành viên thủy thủ đoàn.

Ba người đã tử vong – một người chết trên tàu và một người tiếp xúc gần với họ sau đó tử vong trong bệnh viện. Thời điểm người thứ ba tử vong vẫn chưa rõ.

Nguồn gốc dịch

Hantavirus lây nhiễm sang người qua đường hô hấp khi hít phải các hạt virus từ nước tiểu, phân hoặc nước bọt của loài gặm nhấm nhiễm bệnh.

Ổ dịch hiện tại liên quan đến chủng Andes, loại đặc hữu ở các vùng nông thôn Nam Mỹ. Đây là chủng duy nhất được biết có thể lây truyền giữa người với người.

Chưa rõ nguồn lây nhiễm ban đầu ở đâu. Các quan chức y tế đang truy vết ổ dịch tại Argentina, nơi tàu khởi hành.

Những người đầu tiên phát triển triệu chứng là một cặp vợ chồng già người Hà Lan trên du thuyền. Cả hai đều tử vong. Tuy nhiên, chưa rõ đây có phải là những người đầu tiên nhiễm hantavirus hay không.

Truyền thông Argentina đưa tin cặp đôi này đã đến thăm một bãi rác ở Ushuaia, điểm du lịch nổi tiếng ở vùng Patagonia phía nam Argentina, để tìm một loài chim quý hiếm. Có suy đoán rằng một trong hai người có thể đã tiếp xúc với phân chuột ở đó.

Tuy nhiên, quan chức y tế địa phương ở Ushuaia cho rằng điều này khó xảy ra, nói với các phóng viên rằng khu vực này không ghi nhận ca nhiễm hantavirus nào kể từ năm 1996. Song một số chuyên gia cho rằng cần kiểm tra khu vực để chắc chắn vì hệ sinh thái có thể thay đổi và vật chủ có thể di chuyển.

Việc Ushuaia hứng chịu sự chú ý tiêu cực đã ảnh hưởng đến các doanh nghiệp địa phương. Thành phố được coi là “cửa ngõ đến Nam Cực” với hầu hết các chuyến thám hiểm xuất phát từ đây. Lo ngại dịch bệnh có thể làm giảm lượng khách du lịch.

Tuần trước, quan chức y tế Argentina đã được triển khai đến khu vực bãi rác để lấy mẫu chuột và xét nghiệm hantavirus.

Các giả thuyết khác

Cũng có ý kiến cho rằng cặp đôi người Hà Lan, những người đã đi du lịch trong khu vực vài tháng, có thể đã phơi nhiễm virus ở Chile hoặc các vùng khác của Argentina nơi chủng Andes đặc hữu.

Truyền thông Argentina đưa tin cặp đôi đến Argentina vào ngày 27/11. Sau đó, họ vượt biên vào miền nam Chile và tiếp tục đến Uruguay bằng ô tô, ở lại đó từ ngày 13 đến 27/3 trước khi quay lại Argentina.

Hantavirus đặc hữu ở hầu hết Chile, ngoại trừ vùng cực bắc. Chủng Andes đặc biệt đặc hữu ở vùng Aysen của Chile. Chile có chung đường biên giới dài với Argentina.

Chính quyền y tế Chile xác nhận sự có mặt của cặp đôi tại nước này nhưng cho biết họ đi du lịch “trong khoảng thời gian không tương ứng với thời gian ủ bệnh, vì vậy việc phơi nhiễm sẽ không xảy ra tại đất nước chúng tôi”.

Bộ Y tế Công cộng Uruguay cho biết không có nguy cơ lây truyền liên quan đến cặp đôi ở nước này vì triệu chứng của họ bắt đầu vài ngày sau khi rời khỏi Uruguay, nghĩa là họ không có triệu chứng trong thời gian lưu trú tại Uruguay.