Đảng Tisza cầm quyền tại Hungary đã chính thức đề cử ông Andras Baka, 73 tuổi, cựu Chánh án Tòa tối cao, làm ứng viên cho vị trí tổng thống nước này. Thông báo được Thủ tướng Peter Magyar đưa ra hôm thứ Bảy (giờ địa phương), đánh dấu bước đi mới nhất trong nỗ lực của Tisza nhằm giảm ảnh hưởng của cựu Thủ tướng Viktor Orban đối với các thể chế nhà nước sau chiến thắng áp đảo của đảng này trong cuộc bầu cử hồi tháng 4, chấm dứt 16 năm cầm quyền của ông Orban.
Quyết định đề cử ông Baka được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Tisza sửa đổi hiến pháp để phế truất Tổng thống Tamas Sulyok, người được bổ nhiệm dưới thời ông Orban. Theo kế hoạch, ông Baka dự kiến sẽ được quốc hội bầu làm tổng thống vào thứ Ba tới, khi Tisza đang nắm đa số tuyệt đối tại cơ quan này.
Trên trang Facebook cá nhân, Thủ tướng Peter Magyar gọi việc đề cử này là “một trong những quyết định quan trọng nhất từ trước đến nay” của đảng. Ông cho biết cuộc bỏ phiếu đề cử được thực hiện kín trong nhóm nghị sĩ của Tisza.
Các nghị sĩ Tisza nhận định ông Baka luôn “đặt nguyên tắc phân quyền lên hàng đầu, kiên định đấu tranh cho pháp quyền và sự độc lập của tư pháp”. Họ cũng cho rằng kinh nghiệm của ông là “tài sản quan trọng” khi đảng này đang “đặt nền móng cho trật tự hiến pháp mới của Hungary”.
Trong khi đó, đảng Fidesz, hiện là đảng đối lập, tuyên bố sẽ tẩy chay cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống, cáo buộc Tisza sử dụng chiến thuật độc tài. Phía Tisza bác bỏ cáo buộc này.
Ông Andras Baka từng đảm nhiệm hai nhiệm kỳ thẩm phán tại Tòa án Nhân quyền châu Âu ở Strasbourg trước khi được bầu làm Chánh án Tòa tối cao Hungary vào năm 2009. Hai năm sau, ông bị cách chức sau khi công khai chỉ trích các cải cách của chính phủ ông Orban, mà ông cho là đe dọa sự độc lập của tư pháp. Tòa án Nhân quyền châu Âu sau đó đã phán quyết rằng việc ông bị cách chức vi phạm quyền được xét xử công bằng và quyền tự do ngôn luận, song Ủy hội châu Âu cho rằng Hungary chưa thực thi đầy đủ phán quyết này.
Chức vụ tổng thống Hungary mang phần lớn tính nghi lễ, với quyền phủ quyết hoặc chuyển lại luật có giới hạn. Tuy nhiên, việc đề cử ông Baka được xem là động thái mang tính biểu tượng mạnh mẽ trong bối cảnh chính trường Hungary đang có nhiều biến động.
