Ngày 14/9, hàng trăm người trẻ, chủ yếu là sinh viên, đã tập trung tại khu vực biểu tình Jantar Mantar ở thủ đô New Delhi, Ấn Độ, dưới danh nghĩa 'Đảng Gián' (Cockroach Janta Party - CJP). Họ đeo mặt nạ gián và cầm sách ôn thi, biến một trào lưu trực tuyến thành phong trào thực tế.
CJP ra đời cách đây ba tuần sau khi Chánh án Tòa án Tối cao Ấn Độ được cho là đã so sánh những người chỉ trích chính phủ và thanh niên thất nghiệp với 'gián' và 'ký sinh trùng'. Ban đầu chỉ là một tài khoản nhại và nơi tạo meme, CJP nhanh chóng trở thành kênh phẫn nộ về các kỳ thi, việc làm và sự sụp đổ của lời hứa kinh tế.
Cuộc biểu tình ngày 14/9 đánh dấu lần đầu tiên sự bất mãn trên mạng xã hội bước ra đường phố. Người biểu tình vẫy quốc kỳ Ấn Độ, tay cầm sách giáo khoa, yêu cầu Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan từ chức sau hàng loạt vụ rò rỉ đề thi, lỗi kỹ thuật và hủy bỏ các kỳ thi.
Trọng tâm của cuộc biểu tình là bê bối liên quan đến kỳ thi tuyển sinh y khoa NEET, với các báo cáo về việc rò rỉ đề thi và sinh viên tự tử. Nhiều người coi đây là biểu tượng cho sự mất uy tín của hệ thống giáo dục Ấn Độ.
Người sáng lập CJP, Abhijeet Dipke, 30 tuổi, cử nhân Đại học Boston và là chiến lược gia chính trị, đã bay từ Mỹ về để dẫn đầu cuộc biểu tình. Ông kêu gọi người ủng hộ: 'Gián không bao giờ sợ hãi'.
Cảnh sát chống bạo động và hàng rào thép bao quanh khu vực biểu tình, cho thấy rủi ro của việc bất đồng chính kiến trong thời đại mà các cuộc biểu tình lớn thường bị đàn áp và có thể bị khởi tố hình sự.
Với hơn 20 triệu người theo dõi trên Instagram, CJP đã vượt qua nhiều đảng chính trị chính thống trên không gian mạng. Cuộc biểu tình đường phố đầu tiên này là bài kiểm tra xem liệu những meme tự ti và châm biếm có thể trở thành một tổ chức bền vững hay không, và liệu giới trẻ Ấn Độ lo lắng, kết nối chặt chẽ qua mạng có thể tìm ra một ngôn ngữ chính trị mới cho sự thất vọng của họ.
