Đảng Dân chủ gây sức ép buộc Thượng viện Mỹ bỏ phiếu về quỹ bồi thường 1,8 tỷ USD của ông Trump

Các thượng nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ ngày 26/6 đã thúc đẩy thông qua dự luật tài trợ 70 tỷ USD cho thực thi nhập cư, một ưu tiên chính sách hàng đầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, nỗ lực này phải đối mặt với hàng loạt rào cản, khi Đảng Dân chủ ép buộc tổ chức bỏ phiếu về các điều chỉnh (amendments) liên quan tới nhiều vấn đề gây tranh cãi.

Theo đó, các phiếu bỏ nhanh được gọi là "vote-a-rama", bao gồm các nội dung từ quỹ bồi thường, phòng khiêu vũ Nhà Trắng, chính sách thuế quan đến chiến tranh Mỹ-Israel với Iran.

"Hết điều chỉnh này đến điều chỉnh khác, hết phiếu bỏ này đến phiếu bỏ khác, các nghị sĩ Cộng hòa sẽ phải trả lời trước nhân dân Mỹ", lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer tuyên bố.

Ngay từ đầu, các nghị sĩ Cộng hòa đã bị buộc phải đối mặt với một vấn đề thống trị các tiêu đề trong những tuần gần đây: Quỹ "chống vũ khí hóa" (anti-weaponisation) trị giá 1,776 tỷ USD do ông Trump đề xuất. Quỹ này từng gây tranh cãi khi bị chỉ trích là quỹ đen cho các đồng minh của ông Trump. Một số nghị sĩ Cộng hòa cho rằng quỹ này có thể gây thảm họa chính trị trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Bộ Tư pháp Mỹ sau đó đã rút lui khỏi kế hoạch, song ông Trump vẫn chưa xác nhận quỹ này đã chết hay chỉ tạm dừng.

Quỹ được thành lập như một phần của thỏa thuận giải quyết vụ kiện mà ông Trump đệ trình chống lại Cơ quan Thuế vụ (IRS) - một phần của chính phủ của ông, nhằm bồi thường cho các nạn nhân bị cho là bị truy tố vì động cơ chính trị. Các nghị sĩ Dân chủ nhiều lần kêu gọi cấm hoàn toàn quỹ này, thay vì chỉ dựa vào cam kết của chính quyền Trump. Tuy nhiên, trong ngày 26/6, các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện đã bác bỏ biện pháp của Dân chủ nhằm chặn vĩnh viễn quỹ này. Một điều chỉnh khác do nghị sĩ Cộng hòa Tom Tillis đưa ra nhằm chuyển hướng quỹ sang quỹ chống gian lận của Bộ Tư pháp cũng bị bác bỏ.

Các phiếu bỏ về quỹ "chống vũ khí hóa" chỉ là khởi đầu của nhiều vòng bỏ phiếu về các vấn đề gây khó xử cho Đảng Cộng hòa. Lãnh đạo phe thiểu số Schumer cho biết các điều chỉnh khác sẽ đề cập đến một phần khác của thỏa thuận giải quyết với IRS: quyền miễn trừ kiểm toán thuế vĩnh viễn mà ông Trump giành cho bản thân và gia đình. Chiến dịch thực thi nhập cư gây tranh cãi của ông Trump và các vấn đề khác cũng được đưa ra trong các điều chỉnh.

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune thừa nhận không chắc liệu các nghị sĩ Cộng hòa có đánh bại mọi biện pháp hay không, khi một số thành viên tỏ ra ngày càng sẵn sàng đứng lên chống lại ông Trump.

Tình hình ngày 26/6 là kết quả của cuộc đối đầu giữa Dân chủ và Cộng hòa về cách tiếp cận thực thi nhập cư của chính quyền Trump. Các nghị sĩ Dân chủ đã cam kết không phê duyệt thêm tài trợ cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) sau vụ việc hai công dân Mỹ thiệt mạng trong các chiến dịch nhập cư tại Minneapolis, Minnesota.

Đảng Cộng hòa kiểm soát 53 ghế tại Thượng viện 100 ghế, thiếu ngưỡng 60 phiếu cần thiết để vượt qua thủ tục cản trở (filibuster). Họ buộc phải theo đuổi một thủ tục kéo dài nhiều tuần để vượt qua thủ tục này. Dự luật tài trợ 70 tỷ USD trước đó đã bị đình trệ do yêu cầu của chính quyền Trump về việc bao gồm 1 tỷ USD cho nâng cấp an ninh cho dự án phòng khiêu vũ Nhà Trắng. Yêu cầu này đã gây xáo trộn trong nhiều nghị sĩ Cộng hòa và sau đó bị loại bỏ trước khi bỏ phiếu.

Nếu các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện duy trì sự thống nhất, họ dự kiến sẽ thông qua dự luật tài trợ vào đêm muộn ngày 26 hoặc rạng sáng 27/6. Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát dự kiến sẽ xem xét dự luật ngay sau đó.