Đảng Cộng sản Cuba phê duyệt gói cải cách kinh tế chưa từng có
Al Jazeera English
Đảng Cộng sản Cuba thông qua gói cải cách kinh tế thị trường chưa từng có nhằm vực dậy nền kinh tế khủng hoảng. Gói cải cách mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài và tạo tiền đề cho bất động sản tư nhân. Chủ tịch Diaz-Canel thừa nhận khó khăn đến từ cả trong nước lẫn ngoài nước, trong bối cảnh Mỹ siết chặt trừng phạt.
Đảng Cộng sản Cuba đã phê duyệt một loạt biện pháp kinh tế thị trường chưa từng có như một phần của gói cứu trợ kinh tế khẩn cấp. Gói cải cách này đã được trình lên Quốc hội nước này vào ngày 17/7 và gần như chắc chắn sẽ được thông qua.
Kế hoạch này mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân và tạo ra các biện pháp thu hút thêm đầu tư nước ngoài, bao gồm cả từ người Cuba ở nước ngoài. Nó cũng có thể tạo tiền đề cho phát triển bất động sản tư nhân trên hòn đảo Caribe và chuyển đổi các doanh nghiệp nhà nước thành các liên doanh thương mại tư nhân với cổ phần và vốn góp. Ngoài ra, gói cải cách còn cho phép các ngân hàng tư nhân tham gia vào lĩnh vực tài chính từng do nhà nước chi phối.
Gói cải cách này đánh dấu một sự thay đổi lớn đối với Cuba, quốc gia do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Phát biểu trước Ủy ban Trung ương Đảng trong một chương trình phát sóng ngày 17/7, Chủ tịch Miguel Diaz-Canel cho rằng tình hình kinh tế tồi tệ của đất nước không thể chỉ đổ lỗi cho áp lực từ bên ngoài.
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã áp đặt lệnh cấm vận thương mại đối với Cuba, làm suy yếu nền kinh tế nước này. Từ tháng 1, áp lực của Mỹ đối với Cuba đã gia tăng khi chính quyền Tổng thống Donald Trump chặn các chuyến hàng nhiên liệu đến hòn đảo.
Tuy nhiên, ông Diaz-Canel thừa nhận rằng một phần khó khăn kinh tế hiện nay đến từ các yếu tố trong nước, đề cập đến “những trở ngại không đến từ bên ngoài, cũng không phải từ lệnh phong tỏa”. Ông chỉ ra “sự chậm chạp, quan liêu và các chuẩn mực ngăn cản những người muốn sản xuất” cũng như “những quyết định mà chúng ta đã trì hoãn”. “Tình hình đòi hỏi những thay đổi khẩn cấp và cần thiết”, ông nói.
Cùng ngày, Liên minh châu Âu (EU) cũng gia tăng áp lực lên Cuba khi thông qua một nghị quyết kêu gọi trừng phạt ông Diaz-Canel và lãnh đạo Grupo de Administracion Empresarial SA, một tập đoàn kinh doanh do quân đội Cuba điều hành. Nghị quyết của EU lên án những gì họ mô tả là “sự đàn áp có hệ thống” của chính phủ Cuba, đồng thời kêu gọi “thay đổi kinh tế và chính trị sâu rộng”.
Trong bài phát biểu của mình, ông Diaz-Canel cho thấy sẽ có một số phe cứng rắn trong Đảng Cộng sản phản đối kế hoạch kinh tế khẩn cấp này. Đảng Cộng sản đã chính thức lãnh đạo Cuba từ năm 1965. Một số cải cách, theo ông, “sẽ không có sự đồng thuận tuyệt đối, nhưng không thể trì hoãn”. Cựu lãnh đạo Cuba Raul Castro, người bị Mỹ truy tố vào tháng 5, cũng ủng hộ kế hoạch này.
Các quan chức chính quyền Trump, đặc biệt là Ngoại trưởng Marco Rubio, đã nhiều lần nói rằng cải cách kinh tế có thể làm giảm bớt chiến dịch gây sức ép của Washington đối với hòn đảo. Tuy nhiên, Mỹ chưa có phản ứng ngay lập tức với những động thái mới nhất này.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được hỏi vào ngày 17/7 liệu chính quyền Trump có chuyển hướng sang Cuba sau khi đạt được biên bản ghi nhớ về việc kết thúc chiến tranh với Iran hay không. Ông Trump nhiều lần đề cập đến cả các cuộc tấn công quân sự và cái mà ông gọi là “tiếp quản thân thiện” đối với Cuba. Ông Vance trả lời rằng Washington muốn người dân Cuba được “hạnh phúc và thành công”. “Chúng tôi thực sự đang nói chuyện với chính phủ Cuba ngay bây giờ về cách họ có thể thay đổi con đường của họ”, ông Vance nói. “Nếu họ đưa ra những quyết định thông minh, chúng tôi sẽ có mối quan hệ tốt hơn nhiều với hòn đảo đó”.