Đài Loan muốn giải thể đảng thân Trung Quốc do 'Bạch Lang' lãnh đạo

Đài Bắc, Đài Loan – Ông Chang An-lo, người sáng lập Đảng Thúc đẩy Thống nhất Trung Quốc (CUPP), khẳng định sứ mệnh của mình là vì hòa bình, bất chấp việc ông từng dính líu đến tội phạm có tổ chức và bị nghi ngờ làm việc cho chiến dịch ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Được biết đến với biệt danh “Bạch Lang”, ông Chang đứng đầu một đảng chính trị nhỏ chuyên ủng hộ việc “thống nhất” Đài Loan với Trung Quốc. Quan điểm này không được đa số người dân Đài Loan ủng hộ, dù hòn đảo có mối quan hệ lịch sử và văn hóa sâu sắc với Trung Quốc đại lục.

Đài Loan, nền dân chủ khoảng 23 triệu dân, được quản lý tách biệt khỏi Trung Quốc đại lục hơn một thế kỷ, ban đầu là thuộc địa của Nhật Bản, sau đó là “Trung Hoa Dân Quốc” – chính phủ chạy ra đảo vào cuối những năm 1940 sau nội chiến Trung Quốc. Các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người dân Đài Loan muốn duy trì trạng thái độc lập trên thực tế, trong khi Bắc Kinh coi hòn đảo là một tỉnh cần được thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần.

Ông Chang cáo buộc Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đang cố tình khiêu khích Bắc Kinh bằng cách đẩy mạnh độc lập. Ông cũng hy vọng thuyết phục người dân rằng họ không cần phải hy sinh làm “bia đỡ đạn” nếu xảy ra chiến tranh. Trong cuộc trả lời phỏng vấn tại trụ sở đảng, ông nói: “Nếu không theo đuổi độc lập, sẽ không có chiến tranh. Nhưng nếu đẩy mạnh độc lập, bán đứng Đài Loan và gây ra xung đột, chúng tôi sẽ đứng lên ở tuyến đầu. Chúng tôi từ chối làm bia đỡ đạn”.

Ông Chang cũng tuyên bố đã thương lượng với chính quyền Trung Quốc về việc chỉ định một số ngôi chùa Đạo giáo ở Đài Loan làm nơi trú ẩn cho dân thường trong xung đột. Ông thường mặc áo vest in dòng chữ kêu gọi quân đội Đài Loan “đứng lên ở tuyến đầu”.

Giới chỉ trích cho rằng tuyên bố của ông Chang không chỉ gây khó chịu mà còn có thể bị coi là phản bội. Luật sư kiêm nhà hoạt động nhân quyền Lai Chung-Chiang giải thích: “Ý nghĩa của việc ‘đứng lên ở tuyến đầu, không làm bia đỡ đạn’ không chỉ là đừng chống lại người Trung Quốc, mà còn là đừng trung thành với chính phủ dân cử của Đài Loan”.

Bộ Nội vụ Đài Loan gọi CUPP là mối đe dọa đối với “sự tồn tại của Trung Hoa Dân Quốc và trật tự hiến pháp của tự do và dân chủ”. Tuần trước, bộ này đã gửi yêu cầu lên Tòa án Hiến pháp đề nghị giải thể đảng. Cáo buộc của chính phủ dựa trên việc đảng này nhận chỉ đạo từ Bắc Kinh để xây dựng mạng lưới ảnh hưởng cơ sở, tuyển mộ sĩ quan quân đội đương chức và đã nghỉ hưu làm gián điệp, cùng sử dụng tiền Trung Quốc để can thiệp bầu cử. Dữ liệu của Bộ Nội vụ cho thấy từ khi thành lập vào giữa những năm 2000, ít nhất 11 đảng viên CUPP đã bị điều tra hoặc truy tố vì vi phạm an ninh quốc gia, chống xâm nhập hoặc luật bầu cử. Hàng chục người khác cũng bị cáo buộc phạm tội không liên quan đến an ninh quốc gia, trong đó có vi phạm Luật Phòng chống tội phạm có tổ chức.

Ông Chang bác bỏ chỉ trích, cho rằng tỷ lệ phạm tội của đảng viên thấp hơn so với toàn xã hội và bất kỳ ai vi phạm đều bị khai trừ. Khi được hỏi về việc làm việc cho Bộ Công tác Mặt trận Thống nhất Trung Quốc, ông tránh trả lời trực tiếp nhưng bày tỏ ủng hộ: “Vì hòa bình và hạnh phúc của người dân hai bờ eo biển, tôi hoàn toàn ủng hộ Mặt trận Thống nhất”. Ông cũng cáo buộc đảng Dân chủ Tiến bộ cầm quyền tham nhũng và đưa ra hồ sơ các vụ việc liên quan đến quan chức đảng này.

CUPP không có đại diện trong cơ quan lập pháp quốc gia, chỉ có hai thành viên trúng cử là trưởng thôn ở Tân Bắc và Miêu Lật. Ông Chang không giữ chức vụ dân cử nào nhưng cho biết ông giúp đỡ người dân, như hỗ trợ đưa người Đài Loan bị lừa bán sang Đông Nam Á trở về, hay thương lượng lại việc trả nợ cho người vay nặng lãi. Al Jazeera không thể xác minh độc lập những tuyên bố này.

Nhiều đảng viên CUPP từng bị điều tra vì quan hệ với băng đảng Trúc Liên Bang, một trong những tổ chức tội phạm nổi tiếng nhất Đài Loan. Ông Chang, sinh ra tại Trung Quốc, thừa nhận từng là thành viên cấp cao của băng đảng này thời trẻ nhưng cho biết đã rời đi năm 1968. Trong những năm 1980 và 1990, ông bị giam 10 năm tại nhà tù liên bang Mỹ vì tội buôn bán ma túy. Sau khi bị trục xuất về Đài Loan, ông chuyển sang Trung Quốc trong bối cảnh chính quyền Đài Loan đàn áp tội phạm có tổ chức. Ông trở lại Đài Loan năm 2013 và bị bắt tại sân bay vì nghi vi phạm Luật Phòng chống tội phạm có tổ chức, nhưng các cáo buộc sau đó đã được bãi bỏ.

Trung Quốc cáo buộc chính quyền Đài Loan đàn áp “bất đồng chính trị” khi tìm cách cấm đảng này. Ông Trần Bân Hoa, phát ngôn viên Văn phòng Sự vụ Đài Loan ở Bắc Kinh, cho rằng “ủng hộ thống nhất và phản đối nỗ lực ly khai là chính đáng và hợp pháp”. Về phần mình, giáo sư khoa học chính trị Đài Loan Hùng Phố Siêu cho rằng việc giải thể CUPP chỉ mang tính biểu tượng, vì hoạt động ảnh hưởng của Trung Quốc sẽ tiếp tục: “Giải thể một đảng chính trị không làm cho con người, nguồn tài chính hay mạng lưới địa phương của họ biến mất”.

Ông Chang cho rằng Hồng Kông, nơi Bắc Kinh siết chặt kiểm soát sau các cuộc biểu tình lớn năm 2019, có thể là khuôn mẫu cho sự “thống nhất hòa bình” của Đài Loan. Ông nói: “Tôi tin cách tốt nhất là ngồi xuống đối thoại. Ngay từ năm 1978, đại lục đã đề xuất các điều kiện rất thuận lợi cho thống nhất, nói rằng chỉ cần hai bên ngồi đàm phán, ngay cả quốc ca, quốc kỳ và tên nước cũng có thể thảo luận”. Ông nhấn mạnh: “Cả hai bên đều đại diện cho Trung Quốc và chúng ta đều là người Trung Quốc”.