Ngày 13/8, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UNGA) đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết ủng hộ phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) hồi tháng 7/2025, trong đó tòa án này kết luận rằng các quốc gia có trách nhiệm pháp lý phải hành động để ngăn chặn tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng tồi tệ.
Kết quả bỏ phiếu cho thấy 141 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc bỏ phiếu thuận, 8 quốc gia bỏ phiếu chống và 28 quốc gia bỏ phiếu trắng. Các quốc gia bỏ phiếu chống gồm Belarus, Iran, Israel, Liberia, Nga, Saudi Arabia, Mỹ và Yemen.
Phán quyết lịch sử từ trụ sở ICJ tại La Hay (Hà Lan) vào tháng 7/2025 xác định biến đổi khí hậu là 'mối đe dọa hiện hữu' và nhấn mạnh rằng các quốc gia có nghĩa vụ pháp lý phải hành động để bảo vệ hành tinh. Đây là vụ việc lớn nhất từng được 15 thẩm phán của ICJ xem xét, với hàng chục nghìn trang tài liệu được các bên gửi đến và hai tuần tranh luận bằng miệng trước khi phán quyết được đưa ra.
Bộ trưởng Bộ Biến đổi khí hậu Vanuatu, ông Ralph Regenvanu, người đã dẫn đầu chiến dịch đưa vụ việc ra ICJ, mô tả cuộc bỏ phiếu này là một chiến thắng cho 'các cộng đồng đang ở tuyến đầu của cuộc khủng hoảng khí hậu'. Ông nói: 'Hôm nay, cộng đồng quốc tế đã khẳng định rằng biến đổi khí hậu không chỉ là thách thức chính trị và kinh tế, mà còn là vấn đề của luật pháp, công lý và nhân quyền. Đối với các quốc gia dễ bị tổn thương như Vanuatu, nghị quyết này có ý nghĩa sâu sắc bởi nó khẳng định rằng không quốc gia nào đứng trên các nghĩa vụ bảo vệ con người, các thế hệ tương lai và hành tinh của chúng ta'.
Vụ việc được đưa ra ICJ theo yêu cầu của UNGA sau khi một nghị quyết do Vanuatu dẫn đầu được thông qua bằng đồng thuận vào tháng 3/2023. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu lần này lại vấp phải nhiều phản đối. Trước đó, hãng tin Al Jazeera đưa tin Mỹ đã gửi điện ngoại giao kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc không ủng hộ nghị quyết. Trong điện đó, Mỹ cho rằng Vanuatu nên 'rút ngay nghị quyết dự thảo và ngừng cố gắng sử dụng ý kiến tư vấn của Tòa án làm cơ sở để tạo ra một con đường nhằm theo đuổi bất kỳ tuyên bố sai lầm nào về nghĩa vụ pháp lý quốc tế'.
Ông Wesley Morgan, thành viên của Hội đồng Khí hậu, một tổ chức phi lợi nhuận của Australia, cho rằng cuộc bỏ phiếu này khẳng định các quốc gia có nghĩa vụ pháp lý phải hành động về biến đổi khí hậu. Ông nói: 'Nghị quyết mang tính bước ngoặt này là một chiến thắng lớn đối với Vanuatu và các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương, những người đã dành hàng thập kỷ đấu tranh để sinh tồn trên tuyến đầu của cuộc khủng hoảng khí hậu. Trong một thời gian dài, những người khổng lồ nhiên liệu hóa thạch đã coi hành động vì khí hậu là một lựa chọn chính trị, nhưng Đại hội đồng Liên Hợp Quốc giờ đây đã xác nhận đó là nghĩa vụ pháp lý ràng buộc'.
