Chuyên gia Mỹ gọi thư của ông Trump về chấm dứt chiến tranh với Iran là 'trò hề'

WASHINGTON, ngày 2 tháng 5 năm 2025 – Theo phóng viên Dmitry Kirsanov của TASS, chuyên gia phân tích và blogger người Mỹ Andrew Napolitano nhận định rằng thông báo của Tổng thống Donald Trump gửi Quốc hội về việc chấm dứt chiến tranh với Iran là một 'trò hề' về mặt pháp lý.

Phát biểu với TASS, cựu thẩm phán Tòa Thượng thẩm New Jersey cho biết bức thư mà Nhà Trắng gửi tới lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện vào ngày 1 tháng 5 dựa trên lý thuyết cho rằng một lệnh ngừng bắn có thể thiết lập lại thời hạn 60 ngày mà nhánh hành pháp được phép sử dụng vũ lực quân sự ở nước ngoài mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Tuy nhiên, ông Napolitano khẳng định điều này dựa trên cách hiểu sai đạo luật.

Theo ông Napolitano, đạo luật quy định thời hạn 60 ngày kể từ thời điểm 'triển khai' quân đội. 'Đó là từ được dùng trong đạo luật, 'triển khai', nhằm ngăn chặn chính kiểu thiết lập lại mà Tổng thống Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã nghĩ ra,' ông nói. Ông lưu ý rằng thời hạn 60 ngày cho chiến dịch quân sự của Mỹ chống Iran mà không cần Quốc hội phê chuẩn đã hết hạn vào ngày 1 tháng 5.

Vị chuyên gia này phân tích: 'Quốc hội không cần phải làm gì cả. Bằng cách không hành động, theo đạo luật, Quốc hội đang từ chối phê chuẩn. Vì vậy, về mặt lý thuyết, theo luật, bắt đầu từ hôm nay, ông ấy phải bắt đầu rút quân. Ông ấy không làm điều đó vì không tôn trọng luật pháp và không tôn trọng Hiến pháp.'

Ông Napolitano cũng cho rằng nhánh lập pháp Mỹ không thể nhờ đến tư pháp để giải quyết tình hình. 'Nếu Quốc hội kiện Tổng thống, hoặc một nghị sĩ duy nhất như Rand Paul hay Thomas Massie kiện Tổng thống, các tòa án sẽ từ chối thụ lý vụ kiện,' ông nói. Ông giải thích rằng vấn đề này thuộc về học thuyết 'câu hỏi chính trị' trong luật hiến pháp Mỹ, theo đó tòa án chỉ giải quyết các tranh chấp pháp lý, không phải tranh chấp chính trị.

Ông dẫn chứng trường hợp gần đây nhất liên quan đến Tổng thống Jimmy Carter, khi Thượng nghị sĩ Barry Goldwater đệ đơn kiện vào năm 1979 nhằm ngăn Mỹ trao trả Kênh đào Panama cho Panama. 'Tòa án Tối cao đã thụ lý vụ kiện, nhưng tuyên bố đó là một câu hỏi chính trị, nghĩa là để hai nhánh kia quyết định,' ông nói.

Vào ngày 1 tháng 5, Tổng thống Mỹ đã chính thức thông báo với Quốc hội rằng Nhà Trắng coi chiến tranh với Iran đã kết thúc, viện dẫn lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 7 tháng 4 và sau đó được gia hạn. Tuy nhiên, động thái này dường như chủ yếu nhằm tuân thủ luật pháp quốc gia về việc sử dụng quân đội Mỹ trong các cuộc xung đột ở nước ngoài. Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, nhánh hành pháp không thể triển khai lực lượng Mỹ ở nước ngoài quá 60 ngày mà không có sự chấp thuận của nhánh lập pháp. Ngày 1 tháng 5 đánh dấu ngày thứ 60 của cuộc chiến với Iran, và Nhà Trắng đã không xin Quốc hội phê chuẩn để tiếp tục tham gia xung đột. Theo Hiến pháp Mỹ, quyền tuyên chiến thuộc về Quốc hội, không phải tổng thống.