Chuyên gia chỉ trích kế hoạch xây trung tâm cách ly Ebola chỉ dành cho người Mỹ tại Kenya

Cựu quan chức y tế hàng đầu Mỹ và các chuyên gia độc lập đang kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump từ bỏ kế hoạch xây dựng một trung tâm cách ly và điều trị Ebola tại Kenya dành riêng cho công dân Mỹ. Công đoàn đại diện cho nhân viên Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng kêu gọi đưa những người Mỹ có nguy cơ phơi nhiễm Ebola về nước để điều trị.

Kế hoạch này được đưa ra sau khi Mỹ thông báo sẽ thiết lập một bệnh viện dã chiến tại căn cứ không quân Laikipia ở Kenya để cách ly và điều trị Ebola cho công dân Mỹ. Tòa án tối cao Kenya trước đó đã ra lệnh ngăn chặn kế hoạch này, nhưng chính phủ Kenya và Mỹ vẫn tiến hành, với những nhân viên ứng phó đầu tiên của Mỹ được cho là đã hạ cánh xuống căn cứ vào thứ Bảy tuần trước.

Trong một lá thư gửi tới Quốc hội Mỹ, một số cựu lãnh đạo y tế hàng đầu, bao gồm các cựu quan chức cấp cao của CDC, đã nêu rõ sự phản đối. Họ viết: “Chính sách này đặt ra những lo ngại sâu sắc về mặt lâm sàng, đạo đức, hoạt động và pháp lý.”

Ông Daniel Jernigan, người đã làm việc 31 năm tại CDC, từng giám sát ứng phó với Ebola giai đoạn 2014-2015 trước khi từ chức năm ngoái, cho biết không rõ bằng cách nào các quan chức hiện tại đi đến kế hoạch này “vì nó đi ngược lại quá nhiều nền tảng đạo đức mà chúng tôi đã dựa vào trong tất cả các ứng phó trước đây”.

Hiện tại, Mỹ đang xây dựng một đơn vị 50 giường tại căn cứ Laikipia. Bệnh nhân sẽ được tiếp cận với thuốc men và hỗ trợ hô hấp cơ bản, nhưng những người cần chăm sóc y tế cao hơn sẽ được chuyển đến các bệnh viện chưa được xác định tại châu Âu.

Bà Yolanda Jacobs, chủ tịch công đoàn chính phủ AFGE Local 2883, tuyên bố rằng chính quyền Trump đang “bỏ rơi” các nhân viên CDC ứng phó với dịch bệnh, đánh dấu “sự khác biệt rõ rệt so với tiêu chuẩn được duy trì bởi mọi chính quyền tiền nhiệm”.

Nhà Trắng chưa phản hồi các câu hỏi về việc liệu cơ sở này có mở cửa cho người dân Kenya và những người khác đang tham gia ứng phó Ebola hay không; và liệu tất cả người Mỹ tham gia ứng phó Ebola có phải cách ly bắt buộc hay chỉ yêu cầu đối với những người có nguy cơ phơi nhiễm cao. Trước đó, Nhà Trắng cũng không xác nhận liệu công dân Mỹ muốn trở về nước thay vì đến Kenya có được phép hay không.

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ đã chuyển các câu hỏi tới Bộ Ngoại giao, và hiện cơ quan này đang được yêu cầu bình luận. Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng “chúng ta không thể và sẽ không cho phép bất kỳ ca Ebola nào xâm nhập vào lãnh thổ Mỹ”.

Trong đại dịch Ebola năm 2014 tại Tây Phi, nhiều người đã điều trị cho bệnh nhân đã được sơ tán an toàn và điều trị tại các cơ sở của Mỹ ở Atlanta, Bethesda, Omaha và New York mà không có sự lây truyền nào. Tổng thống Donald Trump hồi đó đã phản đối kịch liệt động thái này, cho rằng những tình nguyện viên trở về “phải chịu hậu quả” và không nên được phép vào Mỹ.

Ông Ronald Nahass, chủ tịch Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, cho biết công dân Mỹ có thể cách ly an toàn tại nhà sau khi phơi nhiễm Ebola nguy cơ cao, và nếu họ phát triển triệu chứng, Mỹ có một số cơ sở cách ly và điều trị tốt nhất thế giới. “Chúng tôi đã dùng tiền thuế của người dân để tạo ra các đơn vị kiểm soát sinh học đẳng cấp thế giới để giải quyết vấn đề này, và có đội ngũ nhân viên được đào tạo chuyên sâu. Những cơ sở đó có thể xử lý vấn đề tốt hơn nhiều so với một bệnh viện dã chiến ở Kenya,” Nahass nói. “Tại sao lại không sơ tán công dân Mỹ nếu bạn lo ngại?”

Trong đợt bùng phát năm 2014, Mỹ từng xây dựng một bệnh viện dã chiến dành riêng cho nhân viên y tế từ tất cả các quốc gia cần chăm sóc Ebola. “Nếu bạn sang Tây Phi để giúp đỡ, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn,” Jernigan nói về cách tiếp cận năm 2014. Ông cho rằng xây dựng trung tâm cách ly ở một quốc gia khác chỉ dành cho người Mỹ là điều rất bất thường và là sự đảo ngược lớn so với các kế hoạch trước đây.

Jernigan cũng chỉ ra rằng chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với người Mỹ trong cách ly nếu họ cần chăm sóc y tế ngoài phạm vi Ebola, như đau tim hay viêm ruột thừa. “Liệu bạn có gửi họ đến bệnh viện Kenyatta ở Nairobi không? Và nếu có, liệu bạn có gửi họ trong một bong bóng và có một khu vực riêng ở đó không? Nếu bạn chỉ cần đưa họ trở lại Mỹ tới một cơ sở đã được chỉ định, đã được xây dựng với hàng triệu đô la, họ sẽ được bao quanh bởi các chuyên gia,” ông nói.

Các lệnh cấm du lịch và hạn chế kiểu này không hiệu quả trong việc ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, Nahass nói. “Biên giới rất thấm, bạn không thể ngăn chặn bệnh truyền nhiễm xâm nhập vào quốc gia theo cách này.” Thay vào đó, ông cho rằng các biện pháp y tế công cộng đã được kiểm chứng, như theo dõi phơi nhiễm tiềm năng và đảm bảo các nhà cung cấp dịch vụ y tế sẵn sàng cho các ca bệnh tiềm năng, sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Hợp tác quốc tế cũng rất quan trọng để kiểm soát dịch bệnh, Nahass nói. “Đây là những sự kiện toàn cầu và việc không tham gia vào cuộc thảo luận toàn cầu, nơi nền tảng là WHO (Tổ chức Y tế Thế giới), là vấn đề lớn.” Sự vắng mặt của Mỹ trên trường quốc tế là đáng chú ý và sẽ có những hậu quả lâu dài, ông nói thêm.