Chính phủ Venezuela và phe đối lập sẽ đối thoại nhằm mở đường cho bầu cử

Chính phủ Venezuela và một bộ phận phe đối lập sẽ bắt đầu các cuộc đối thoại do Mỹ hậu thuẫn, nhằm mở đường cho các cuộc bầu cử trong tương lai. Đáng chú ý, một trong những nhân vật đối lập nổi bật nhất nước này, bà Maria Corina Machado, người từng đoạt giải Nobel Hòa bình, sẽ không tham dự vì không được mời.

Các cuộc đối thoại dự kiến bắt đầu vào thứ Bảy, gần bảy tháng sau khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Sự kiện này đã gây phản ứng trái chiều từ cả những người ủng hộ bảo thủ của bà Machado lẫn phe đối lập cánh tả.

Cuộc đối thoại cũng cho thấy ảnh hưởng tiếp tục của Washington đối với chính phủ của Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez, cựu phó tổng thống dưới thời ông Maduro. Bà Rodriguez đã thực hiện nhiều nhượng bộ quan trọng cho chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm việc mở ngành công nghiệp dầu mỏ nhà nước cho các công ty nước ngoài.

Phái đoàn đối lập tại Caracas sẽ do bà Dinorah Figuera, người từng đứng đầu một khối đối lập trong Quốc hội được bầu năm 2015, dẫn dắt. Theo nguồn tin từ hãng thông tấn Reuters, bà Figuera được Mỹ lựa chọn vì bà xuất thân từ cơ quan lập pháp mà Washington coi là được bầu cử dân chủ cuối cùng tại nước này.

Dẫn đầu phía chính phủ là ông Jorge Rodriguez, anh trai của bà Delcy Rodriguez, Chủ tịch Quốc hội, người từng đứng đầu các cuộc đối thoại trước đó với phe đối lập.

Vào tháng 6, bà Figuera đã trở về từ nơi lưu vong ở Tây Ban Nha. Bà dự kiến sẽ thúc đẩy cải tổ hội đồng bầu cử và tòa án tối cao, nơi từ lâu do những người trung thành với ông Maduro nắm giữ, để đảm bảo các cuộc bầu cử tự do và công bằng. Về phần mình, ông Jorge Rodriguez cho biết sẽ dùng các cuộc đối thoại để thúc đẩy Mỹ nới lỏng thêm các lệnh trừng phạt.

Trong khi đó, bà Machado, người từng sống lẩn trốn tại Venezuela trước khi xuất hiện tại Oslo, Na Uy, vào tháng 12 để nhận giải Nobel Hòa bình, cho biết tuần trước rằng bà sẽ không cản trở bất kỳ “tiến triển thực sự” nào tại các cuộc đối thoại. Bà cho biết sẽ đánh giá sự thành công dựa trên việc các thể chế dân chủ có được khôi phục, tù nhân chính trị được trả tự do và bầu cử được lên lịch hay không.

Sự nổi tiếng của bà Machado đã tăng vọt trước cuộc bầu cử tổng thống Venezuela năm 2024, nhưng bà bị Tòa án Tối cao chặn không cho tranh cử. Bà tố cáo động thái này là sự đàn áp của chính phủ. Đồng minh của bà, ông Edmundo Gonzalez Urrutia, cuối cùng đã ra tranh cử với tư cách ứng cử viên đối lập hàng đầu. Cả lãnh đạo phe đối lập và các quan sát viên bầu cử độc lập đều bác bỏ tuyên bố chiến thắng của ông Maduro trong cuộc bỏ phiếu đó.

Tuy nhiên, chính quyền Trump vẫn giữ khoảng cách với bà Machado, người đã trao giải Nobel cho tổng thống Mỹ. Các quan chức Mỹ đã đặt câu hỏi liệu bà Machado có đủ sự ủng hộ để lãnh đạo đất nước hay không. Trong khi đó, ông Trump đã bác bỏ các báo cáo cho rằng chính quyền khuyên bà Machado không nên trở về quê nhà.

Đầu tuần này, khoảng 300 người ủng hộ bà Machado đã tập trung tại Caracas, kêu gọi tổ chức bầu cử tại nước này. “Người dân hy vọng rằng… chúng tôi sẽ đạt được các cuộc bầu cử tự do và dân chủ”, ông Williams Davila, 74 tuổi, cựu tù nhân chính trị và cựu nghị sĩ, nói với hãng thông tấn AFP. “Họ không thể loại trừ Maria Corina Machado vì bà ấy là một nhà lãnh đạo quan trọng đối với tất cả chúng tôi.”

Trong một bài đăng trên X, nghị sĩ phe xã hội chủ nghĩa Francisco Arias đã chỉ trích việc tổ chức các cuộc đối thoại “chỉ được chấp thuận bởi những người điều hành chính phủ Mỹ”. “Đó phải là một cuộc đàm phán sau đó được trình lên đất nước, lên người dân Venezuela”, ông Arias nói.

Cuộc đối thoại ngày thứ Bảy sẽ là lần thứ hai bà Figuera và ông Jorge Rodriguez gặp nhau công khai kể từ khi ông Maduro bị bắt giữ. Cặp đôi đã có cuộc gặp đầu tiên chỉ vài ngày trước khi hai trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ richter xảy ra tại Venezuela vào ngày 24 tháng 6.