Cháy rừng mất kiểm soát tại Canada, 22.000 người phải sơ tán

Chính phủ Canada đã công bố kế hoạch hỗ trợ khẩn cấp cho tỉnh British Columbia sau khi hàng loạt vụ cháy rừng lan nhanh chưa từng thấy buộc khoảng 22.000 người phải sơ tán trong tình trạng khẩn trương.

Theo Cơ quan Kiểm lâm British Columbia, tổng cộng 102 đám cháy đang hoành hành khắp tỉnh vào cuối tuần qua, trong đó gần một nửa được xếp loại “ngoài tầm kiểm soát”. Đáng chú ý, 78 trong số các đám cháy này phát sinh chỉ trong vòng một tuần trở lại đây.

Toàn bộ cộng đồng Summerland, nằm cách thành phố Kelowna khoảng 50 km về phía tây nam với dân số khoảng 12.000 người, đã phải sơ tán trong đêm thứ Bảy. Khoảng 8.000 cư dân tại khu vực lân cận Peachland cũng nhận lệnh di dời, trong khi khoảng 10.000 người khác được yêu cầu chuẩn bị sơ tán bất cứ lúc nào.

Bộ trưởng Quản lý Tình trạng Khẩn cấp và Khả năng Phục hồi Cộng đồng Canada, bà Eleanor Olszewski, cho biết trên mạng xã hội rằng bà đã phê duyệt yêu cầu hỗ trợ liên bang từ British Columbia để cung cấp nơi trú ẩn và chỗ ở cho những người phải rời bỏ nhà cửa.

“Tôi đã giao nhiệm vụ cho các quan chức liên bang, do trung tâm điều hành chính phủ tại Cơ quan An toàn Công cộng Canada đứng đầu, phối hợp với tỉnh để đảm bảo hỗ trợ đến được với những người cần nhất”, bà Olszewski nói thêm.

Nỗ lực dập tắt đám cháy Bald Range đang gặp nhiều khó khăn do tốc độ lan rộng cực nhanh. Đám cháy được phát hiện lần đầu vào cuối tối thứ Sáu, và chỉ trong vài giờ đã mở rộng tới hơn 100 km vuông, gần gấp đôi diện tích đảo Manhattan, khi nó lao nhanh khoảng 15 km về phía hồ Okanagan.

Thủ hiến tỉnh British Columbia, ông David Eby, đã ban bố tình trạng khẩn cấp vào cuối ngày thứ Bảy, mô tả đám cháy “giống như một quả bom phát nổ”. Giám đốc điều hành hoạt động cấp tỉnh của Cơ quan Kiểm lâm British Columbia, ông Cliff Chapman, cho biết thời tiết nắng nóng và khô hạn kéo dài trong mùa hè này đã tạo ra điều kiện cháy “bùng nổ” chưa từng thấy. Ông cảnh báo sét do giông bão dự kiến trong tuần này có thể khiến tình hình tồi tệ hơn.

Nhiều cư dân thức giấc giữa đêm để chạy khỏi nhà. Jennifer Pascoa, sống tại Summerland, kể với Đài truyền hình CBC rằng cô bắt đầu thu dọn đồ đạc khi nhìn thấy ngọn lửa bao trùm những ngọn núi gần đó. “Mọi thứ diễn ra quá nhanh. Chúng tôi từ bãi biển trở về nhà, thấy khói bốc lên, và chỉ trong vòng một giờ, bầu trời đã bị bao phủ bởi những đám mây đen kịt”, cô nói.

Cơ quan Kiểm lâm British Columbia cho biết 10 máy bay trực thăng, trong đó có một chiếc trang bị thiết bị nhìn đêm, đã tham gia ứng phó, nhưng bị cản trở bởi khói dày, nhiễu động và các đám cháy lớn. Cảnh sát Hoàng gia Canada cho biết họ đang điều tra một trường hợp có thể thiệt mạng gần Summerland.

Giáo sư Mike Flannigan, chuyên gia về cháy rừng tại Đại học Thompson Rivers, nhận định tốc độ lan rộng của các đám cháy phản ánh xu hướng các vụ hỏa hoạn ngày càng dữ dội hơn ở Canada và Mỹ. Khu vực phía nam British Columbia và vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Mỹ hầu như không có mưa trong sáu tuần qua, khiến khu vực này trở nên “khô khốc”.

Giáo sư Flannigan cho rằng những điều kiện này đến từ biến đổi khí hậu do con người gây ra. “Chúng ta đang thấy các đám cháy có cường độ cao hơn so với trước đây”, ông nói. Trước thập niên này, chính sách của các cơ quan phòng cháy là nếu đám cháy cách cộng đồng 20 km thì không có lý do lo ngại ngay lập tức. Nhưng tốc độ và sức tàn phá của các đám cháy hiện nay khiến cách tính đó không còn đúng nữa. Ông cảnh báo tất cả các ngôi nhà trong vùng có nguy cơ nên chuẩn bị sẵn bộ dụng cụ khẩn cấp. “Nếu một đám cháy có thể chạy 60 km trong một ngày, bạn nên lo lắng về nó”, ông nói.

Đám cháy Bald Range cũng là ví dụ cho thấy lửa có thể bùng phát mạnh qua đêm. Các phương pháp chữa cháy truyền thống thường cho lực lượng cứu hỏa nghỉ ngơi vào ban đêm do không khí mát hơn làm chậm quá trình cháy. “Điều đó không còn đúng nữa. Lửa vẫn tiếp tục cháy dữ dội suốt đêm, và chúng ta thấy điều này ngày càng thường xuyên”, ông nói. Hạn hán và sức mạnh của các đám cháy ban ngày khiến chúng duy trì được đà cháy ngay cả trong bóng tối.

Giáo sư Flannigan cho biết điều kiện hiện tại cho thấy mùa cháy rừng ở British Columbia và các bang Washington, Oregon của Mỹ có thể kéo dài đến mùa thu. “Tình hình trông thật tồi tệ, không có mưa”, ông nói, đồng thời cảnh báo Canada có thể bắt đầu có “năm cháy rừng” thay vì chỉ có mùa cháy vào hè. “Tôi lo sợ cho những tuần tới”, ông nói thêm.