Một đợt nắng nóng dữ dội đã bao trùm phần lớn châu Âu, buộc Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Italy phải ban bố mức cảnh báo đỏ cao nhất. Giới chức cảnh báo về các nguy cơ sức khỏe, cháy rừng và gián đoạn giao thông khi nhiệt độ duy trì ở mức cực đoan.
Nhiệt độ tại nhiều thành phố châu Âu đã vượt quá 40°C (104°F), tương đương với mức thường thấy ở các nước vùng Vịnh. Cụ thể, theo số liệu ngày 24/6, Paris và London có nhiệt độ cao hơn Mecca (Ả Rập Xê Út) và Doha (Qatar). Madrid chạm ngưỡng 39°C, buộc chính quyền phải hủy buổi chiếu phim tại khu vực dành cho người hâm mộ World Cup.
Tại sao lại nóng như vậy?
Nguyên nhân chính là một vùng áp cao dai dẳng, được gọi là 'vòm nhiệt', đã giữ khối khí nóng trên Tây Âu, mang lại bầu trời quang đãng, gió yếu và nắng kéo dài. Không khí nóng từ Bắc Phi di chuyển lên phía Bắc càng làm trầm trọng thêm tình trạng này. Dữ liệu từ Copernicus cho thấy, tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất như miền Tây nước Pháp, Anh và xứ Wales, nhiệt độ trung bình ngày đã cao hơn tới 12°C so với mức nền giai đoạn 1991-2020.
Các nhà khoa học cho rằng đợt nắng nóng đầu mùa này là một phần của xu hướng ấm lên toàn cầu. Châu Âu hiện là lục địa ấm lên nhanh nhất thế giới, với nhiệt độ tăng khoảng 0,56°C mỗi thập kỷ kể từ giữa những năm 1990, gấp đôi tốc độ trung bình toàn cầu. Biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng diễn ra thường xuyên hơn, khắc nghiệt hơn và có khả năng xuất hiện sớm hoặc muộn hơn trong năm.
So sánh nhiệt độ
Để hình dung rõ hơn, Al Jazeera đã so sánh nhiệt độ cao nhất tại 5 thủ đô châu Âu vào ngày 24/6 với các thành phố ở Trung Đông, Bắc Phi và châu Á – những nơi vốn nổi tiếng với nhiệt độ cao. Điều đáng nói là châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương vì phần lớn nhà ở và cơ sở hạ tầng không được xây dựng để chịu đựng nắng nóng kéo dài. Chỉ khoảng 20% số hộ gia đình châu Âu có máy điều hòa nhiệt độ.
Cách đo lường nhiệt độ
Nhiệt độ được đo bằng các trạm khí tượng sử dụng nhiệt kế điện trở bạch kim chuyên dụng, đặt trong các thiết bị che chắn gọi là màn chắn Stevenson. Các phép đo được thực hiện ở độ cao tiêu chuẩn 1,25-2 mét (4-6,5 feet) so với mặt đất. Thang đo phổ biến trên thế giới là Celsius (độ C). Chỉ một số nước như Mỹ sử dụng thang Fahrenheit.
Vì sao nhiệt độ thực tế lại nóng hơn dự báo?
Nhiệt độ không khí thường không phản ánh chính xác mức độ nóng mà cơ thể cảm nhận. Các bản tin thời tiết thường đưa ra chỉ số 'cảm giác như' (feels like), điều chỉnh nhiệt độ dựa trên độ ẩm, tốc độ gió và mức độ tiếp xúc với ánh nắng. Độ ẩm cao khiến mồ hôi bay hơi chậm, cản trở quá trình làm mát cơ thể. Gió nhẹ có thể giúp làm mát, nhưng ánh nắng trực tiếp lại làm tăng cảm giác nóng bức.
