Châu Âu hứng chịu đợt nắng nóng khắc nghiệt, nhiều người thiệt mạng

Một đợt nắng nóng khắc nghiệt đang bao phủ nhiều khu vực ở châu Âu, khi nhiệt độ tăng cao, tiến gần đến các mức kỷ lục của tháng 6. Các nhà chức trách đã ban bố cảnh báo nhiệt trên khắp khu vực, cảnh báo về những rủi ro đối với sức khỏe, mạng lưới giao thông và các dịch vụ công.

Pháp là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, khi ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ trung bình toàn quốc đạt 29,8 độ C (85,6 độ F), vượt qua kỷ lục thiết lập năm 2019. Tại một thị trấn, nhiệt độ đã vượt quá 44 độ C (111 độ F).

Nắng nóng đã gây ra những hậu quả chết người. Ít nhất 40 người đã thiệt mạng vì đuối nước kể từ thứ Năm tuần trước, và Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cho rằng nguyên nhân liên quan đến nhiệt độ tăng cao khi người dân tìm cách giải nhiệt. Ba người cao tuổi cũng tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến nhiệt gần Bordeaux, và hai trẻ em (2 và 4 tuổi) được phát hiện tử vong trong một chiếc xe hơi nóng bức ở miền nam nước Pháp.

Tại Tây Ban Nha, một phụ nữ 90 tuổi được cho là đã chết vì sốc nhiệt tại viện dưỡng lão gần Bilbao, và một người đàn ông 68 tuổi ở Almeria cũng tử vong vì nguyên nhân tương tự. Nhiều người khác đã phải nhập viện trên khắp châu Âu.

Các dịch vụ công và cơ sở hạ tầng đang chịu áp lực lớn. Tại Vương quốc Anh, nhiệt độ được dự báo vượt quá 38 độ C (100 độ F), buộc Cơ quan Khí tượng phải ban bố cảnh báo đỏ hiếm hoi. Hàng trăm trường học đã đóng cửa, và người dân được khuyến cáo tránh di chuyển bằng đường sắt không cần thiết vì lo ngại gián đoạn giao thông và áp lực lên nguồn cung năng lượng và nước. Tây Ban Nha ghi nhận nhiệt độ trên 45 độ C (113 độ F) ở phía nam, với hầu hết lãnh thổ chịu cảnh báo nhiệt.

Các nhà khoa học cảnh báo châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương vì phần lớn cơ sở hạ tầng và nhà ở không được thiết kế để chịu được nắng nóng kéo dài. Chỉ khoảng 20% ngôi nhà ở châu Âu có máy điều hòa không khí, trong khi các tòa nhà ở các nước phía bắc thường được thiết kế để giữ nhiệt thay vì tản nhiệt.

Nguyên nhân trực tiếp của đợt nắng nóng là một vòm nhiệt, một khu vực áp suất cao rộng lớn đang bao phủ Tây Âu. Hiện tượng này được duy trì bởi một khối omega, một kiểu thời tiết làm biến dạng dòng tia, giữ khối không khí nóng tù đọng trên cùng một khu vực trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần.

Các chuyên gia nhấn mạnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng đáng kể tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt nắng nóng. Theo Laurie Parsons, giảng viên Địa lý Nhân văn tại Đại học Royal Holloway, London, nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện cao hơn khoảng 1,25 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, và các đợt nắng nóng như hiện nay có khả năng xảy ra cao gấp 30 lần so với trước khi biến đổi khí hậu diễn ra. Trước đây, một đợt nắng nóng đặc biệt như vậy có thể chỉ xảy ra một lần trong 300 năm, nhưng hiện nay xảy ra thường xuyên hơn một lần mỗi thập kỷ.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo rằng “nhiệt độ đang tăng lên ở châu Âu với tốc độ gần gấp đôi tốc độ trung bình toàn cầu, làm gia tăng khả năng và mức độ nghiêm trọng của các đợt nắng nóng cực đoan trong tương lai.” Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo ưu tiên đầu tư vào các hệ thống y tế có khả năng chống chịu với khí hậu và đẩy nhanh hành động vì khí hậu.

Đợt nắng nóng diễn ra cùng lúc với Tuần lễ Hành động vì Khí hậu London, một trong những hội nghị khí hậu thường niên lớn nhất thế giới. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã kêu gọi hành động nhanh hơn để giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tuyên bố rằng “khủng hoảng khí hậu và khủng hoảng năng lượng có thể có vẻ riêng rẽ, nhưng chúng có chung một nguồn gốc hủy diệt: nhiên liệu hóa thạch.”