Nam Phi đang chuẩn bị thắt chặt an ninh trên toàn quốc trước hạn chót ngày 30/6 do các nhóm biểu tình chống người nhập cư đặt ra, yêu cầu người nước ngoài không có giấy tờ hợp lệ phải rời khỏi đất nước. Bộ trưởng Cảnh sát Nam Phi cho biết hôm thứ Hai rằng lực lượng này đang triển khai thêm an ninh trên toàn quốc.
Các cuộc tấn công bài ngoại kéo dài nhiều tuần đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng và buộc nhiều quốc gia châu Phi phải điều máy bay đưa hàng nghìn công dân của họ đang chạy trốn bạo lực hồi hương. Các nhóm biểu tình nhỏ nhưng có tổ chức đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu người di cư bất hợp pháp phải rời khỏi đất nước hoặc đối mặt với hậu quả, một yêu cầu không có cơ sở pháp lý.
Quyền Bộ trưởng Cảnh sát Firoz Cachalia cho biết lực lượng cảnh sát “đã nâng cao mức độ sẵn sàng tác chiến trên tất cả các tỉnh, với các kế hoạch triển khai toàn diện để bảo vệ cộng đồng, cơ sở hạ tầng quan trọng và không gian công cộng chính”. Ông nhấn mạnh quyền biểu tình hòa bình nhưng cảnh báo: “Tội phạm, đe dọa, bạo lực, phá hoại tài sản và bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại an toàn công cộng sẽ không được dung thứ”.
Bộ trưởng Quốc phòng Angie Motshekga cho biết quân đội sẽ bảo vệ các địa điểm chiến lược như sân bay và sẵn sàng hỗ trợ cảnh sát nếu cần.
Nam Phi, từ lâu là trung tâm lao động nhập cư, đang đối mặt với tỷ lệ thất nghiệp trên 30% và nhiều làn sóng bạo lực chống người nước ngoài, bắt nguồn từ những cáo buộc rằng người di cư gây tội phạm và cướp việc làm. Các đảng chính trị như Liên minh Yêu nước, ActionSA và uMkhonto we Sizwe ngày càng coi người di cư là đối thủ cạnh tranh việc làm và dịch vụ công.
Mpho Makhubela, thành viên của Liên minh Người tị nạn và Người di cư tại Nam Phi (CoRMSA) và là nhà hoạt động tại KAAX, cho rằng các nhóm tự xưng là cảnh vệ gia tăng do sự thất vọng xã hội lan rộng. “Các nhóm cảnh vệ lợi dụng sự bất mãn của đất nước về thất nghiệp, suy thoái kinh tế xã hội và thiếu nỗ lực giải quyết các khoảng cách bất bình đẳng”, ông nói.
Năm 2008, 62 người đã thiệt mạng trong các cuộc bạo loạn chống người nhập cư, tiếp theo là bạo lực vào các năm 2015 và 2016. Năm 2019, các đám đông có vũ trang tấn công các doanh nghiệp do người nước ngoài làm chủ quanh Johannesburg, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng.
Căng thẳng mới nhất diễn ra trước thềm cuộc bầu cử chính quyền địa phương dự kiến diễn ra vào ngày 4/11. Trong đợt đăng ký cử tri vào cuối tuần qua, các tay súng đã bắn chết bốn người có liên hệ với các đảng phái chính trị. Hai trong số họ thuộc đảng đối lập Umkhonto we Sizwe (MK) do Jacob Zuma, tổng thống Nam Phi từ năm 2009 đến 2018, đứng đầu. Nạn nhân thứ ba là một ứng cử viên khu vực của Liên minh Dân chủ ở Western Cape, trong khi một ủy viên hội đồng khu vực của Đại hội Dân tộc Phi bị giết ở Eastern Cape.
