Thủ tướng Canada Mark Carney đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump khi Ottawa tìm cách đạt được thỏa thuận vào phút chót nhằm tránh mức thuế mới 50% có hiệu lực từ nửa đêm thứ Tư, văn phòng của ông Carney xác nhận.
Văn phòng Thủ tướng Canada cho biết hai nhà lãnh đạo đã trao đổi qua điện thoại về các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra vào chiều thứ Hai, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.
“Chúng tôi đang đàm phán. Các cuộc đàm phán rất căng thẳng và nhạy cảm. Đây không phải là lúc để nói về đàm phán trước công chúng”, ông Carney nói với các phóng viên hôm thứ Hai.
Theo các chuyên gia thương mại và giới chức ngành, mức thuế mới của Mỹ sẽ bao phủ khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu và áp dụng bất kể hàng hóa Canada có đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) hay không. Hiệp định này trước đây đã bảo vệ phần lớn ngành công nghiệp Canada khỏi các mức thuế trước đó của Mỹ.
Người phát ngôn của Nhà Trắng và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Hai nước đã tranh cãi trong nhiều thập kỷ về thương mại, thường chĩa mũi nhọn vào các vấn đề nhạy cảm như nhập khẩu gỗ xẻ mềm của Canada và khả năng tiếp cận thị trường sữa được bảo hộ của Canada. Dù vậy, họ vẫn duy trì quan hệ thân thiện.
Điều này đã thay đổi trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump khi ông sử dụng thuế quan như một công cụ chính trong chương trình nghị sự kinh tế, bao gồm cả việc đưa sản xuất trở lại Mỹ.
Trong số các điểm vướng mắc là các mức thuế ô tô hiện hành của Mỹ, theo hãng tin Reuters dẫn hai nguồn tin giấu tên.
Hai bên đã thảo luận về việc cắt giảm thuế Mục 232 đối với xe Canada xuống 15% từ mức 25%, với mức giảm thêm dựa trên lượng hàm lượng Mỹ trong mỗi xe, các nguồn tin cho biết.
Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng về cách tính hàm lượng. Washington yêu cầu chỉ tính hàm lượng sản xuất tại Mỹ, trong khi Canada muốn tính tất cả hàm lượng Bắc Mỹ, bao gồm cả linh kiện Canada và Mexico.
Với biên lợi nhuận ô tô trung bình chỉ 6%, ngay cả mức thuế 15% cũng quá cao, một quan chức ô tô Canada nói với Reuters, đồng thời cho biết thêm rằng khoảng một nửa giá trị mỗi chiếc xe sản xuất tại Canada có nguồn gốc từ Mỹ, vì vậy thuế quan sẽ gây hại cho doanh nghiệp cả hai bên.
Trước đó hôm thứ Ba, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành quy định mới cho các nhà sản xuất ô tô xuất khẩu từ Canada và Mexico, yêu cầu họ chứng nhận mức hàm lượng Mỹ hiện tại để được khấu trừ thuế, giảm tần suất thực hiện từ hai lần mỗi năm xuống còn một lần. Tuy nhiên, thông báo của Cơ quan Đăng ký Liên bang Mỹ nêu rõ các nhà sản xuất phải chứng nhận lại hàm lượng Mỹ của xe trước ngày 30/9 để được khấu trừ trong chu kỳ hàng năm mới bắt đầu từ ngày 1/12.
Hàng tỷ USD gặp rủi ro
Các chuyên gia thương mại và giới chức ngành cho rằng các mức thuế mới có thể dẫn đến mất việc làm và đóng cửa doanh nghiệp trong các lĩnh vực dễ bị tổn thương như gỗ xẻ, rượu vang và sữa. Họ cũng cảnh báo tranh chấp này có thể làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán rộng hơn về USMCA, hiệp định mà Mỹ đã từ chối gia hạn vào tháng trước và hiện đang trong quá trình rà soát hàng năm.
“Có hàng tỷ USD hàng hóa mỗi năm trước đây không bị ảnh hưởng, nhưng giờ đây có nguy cơ bị tác động đáng kể”, bà Candace Laing, CEO Phòng Thương mại Canada, nhận định.
“Các doanh nghiệp đã hoạt động trong tình trạng căng thẳng hơn một năm qua, trì hoãn tuyển dụng, đầu tư và mở rộng tại Canada”, bà nói thêm.
Hôm thứ Hai, các quan chức Canada đã có cuộc gặp kéo dài gần hai giờ với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.
Ông Greer đã nhiều lần viện dẫn các mức thuế của Canada áp đặt sau các mức thuế ban đầu của Mỹ, việc một số tỉnh từ chối bày bán rượu của Mỹ, cũng như hệ thống quản lý cung cầu sữa của Canada trong số những bất bình của Mỹ.
