Các trung tâm dữ liệu đối mặt với làn sóng kiện tụng về khí hậu trên toàn cầu

Theo báo cáo thường niên mới nhất về kiện tụng khí hậu của Trường Kinh tế London (LSE), làn sóng kiện tụng môi trường liên quan đến các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đang gia tăng trên khắp thế giới, từ Chile đến Ireland.

Phân tích khoảng 3.600 vụ kiện liên quan đến khí hậu được đệ trình từ năm 2015, báo cáo của LSE chỉ ra số lượng ngày càng nhiều các vụ kiện thách thức nguồn năng lượng, mức tiêu thụ nước và ô nhiễm không khí từ các trung tâm dữ liệu, tất cả đều có tác động đến khí hậu.

Một trong những vụ kiện đầu tiên được đệ trình vào năm 2020 tại thủ đô Santiago của Chile, nơi Google lên kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu lớn tại khu vực Cerrillos. Một nhóm cư dân và hội đồng địa phương đã thách thức các giấy phép được cấp cho gã khổng lồ công nghệ này, bày tỏ lo ngại về tác động của dự án đối với nguồn cung cấp nước vốn đã chịu áp lực từ biến đổi khí hậu của thành phố. Vụ kiện đã thành công trong việc tạm dừng dự án Cerrillos với lý do các tác động khí hậu chưa được xem xét đúng mức.

Báo cáo LSE xác định Ireland là một “điểm nóng” về kiện tụng chống lại các trung tâm dữ liệu. Chính phủ nước này muốn mở rộng lĩnh vực này, mặc dù các trung tâm dữ liệu hiện đang tiêu thụ hơn một phần năm điện năng quốc gia. Vào tháng 12, Ủy ban Quản lý Điện lực Ireland (CRU) tuyên bố rằng các “người dùng năng lượng lớn” như trung tâm dữ liệu sẽ được phép hoạt động bằng nhiên liệu hóa thạch trong sáu năm tới, sau đó phải sử dụng ít nhất 80% năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, các tổ chức Friends of the Irish Environment, Friends of the Earth Ireland và ClientEarth đang yêu cầu xem xét lại tư pháp đối với quyết định này vì cho rằng nó sẽ khiến Ireland phụ thuộc vào khí đốt hóa thạch trong nhiều năm tới.

Tại Mỹ, làn sóng phản ứng pháp lý cũng gia tăng. Tại California, thành phố Pittsburg buộc một trung tâm dữ liệu phải sử dụng năng lượng tái tạo và nước tái chế để làm mát máy chủ. Các vụ kiện khác đang diễn ra tại Georgia và Pennsylvania chống lại các cơ quan quản lý nhà nước vì đã phê duyệt cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch mới liên quan đến trung tâm dữ liệu. Một vụ kiện tại Mississippi cho rằng công ty xAI của Elon Musk vi phạm Đạo luật Không khí Sạch bằng cách vận hành máy phát điện khí mê-tan di động mà không có giấy phép cần thiết, gây rủi ro sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng cho các cộng đồng người da đen và thiểu số lân cận.

Tại Anh, các nhà hoạt động đã kiện chính phủ vì quyết định thúc đẩy xây dựng một trung tâm dữ liệu “siêu quy mô” ở Buckinghamshire. Tổ chức phi lợi nhuận về công lý công nghệ Foxglove và tổ chức từ thiện môi trường Global Action Plan cho rằng quyết định này phớt lờ nhu cầu điện và nước của dự án, đồng thời không xem xét đúng đắn các tác động khí hậu của nó. Chính phủ sau đó đã thừa nhận có sai sót trong quy trình và vụ kiện đã được rút lại.

Báo cáo của LSE kết luận rằng các vụ kiện tại cả Mỹ và Anh cho thấy cách kiện tụng “có thể thúc đẩy những thay đổi trong quá trình ra quyết định liên quan đến khí hậu ngay cả khi không có phán quyết tích cực”. Nó có thể cải thiện tính minh bạch, như trong trường hợp trung tâm dữ liệu Buckinghamshire, nơi toàn bộ quy mô tác động môi trường “sẽ không được đưa ra ánh sáng”.

Đồng tác giả báo cáo, phó giáo sư Joana Setzer tại LSE, cho biết những vụ kiện này không nhất thiết là về việc ngăn chặn phát triển, mà là về việc tránh phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu hóa thạch: “Đây là cơ hội để các dự án phát triển tiêu tốn nhiều năng lượng này được cung cấp năng lượng tái tạo vào thời điểm có thể.”