Các nhà lãnh đạo hàng đầu châu Âu muốn gửi “một tín hiệu mạnh mẽ về sự ủng hộ dành cho Ukraine” tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara vào tháng 7 tới, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố ngày 28/6.
Phát biểu tại Berlin, nơi ông chủ trì cuộc gặp thượng đỉnh Nhóm 5 nước châu Âu (E5) với sự tham gia của các nhà lãnh đạo Anh, Pháp, Italy và Ba Lan, ông Merz nhấn mạnh: “Thông điệp gửi tới Nga là: Ukraine vẫn mạnh mẽ”.
Cuộc gặp diễn ra sau một cuộc điện đàm qua video giữa các nhà lãnh đạo E5 với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến diễn ra vào ngày 7-8/7 với sự tham dự của lãnh đạo 32 quốc gia, trong đó có Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Thủ tướng Đức Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã ký tuyên bố chung, cam kết “tiếp tục ủng hộ đáng kể Ukraine trong phòng thủ chống lại cuộc xâm lược của Nga, bao gồm thông qua các biện pháp trừng phạt và gây sức ép kinh tế lên Nga, cũng như hỗ trợ về khả năng phục hồi của lĩnh vực năng lượng Ukraine”.
Ông Merz cho biết thêm, một hội nghị thượng đỉnh thành công sẽ củng cố quan hệ xuyên Đại Tây Dương với Mỹ “và nó gắn kết chúng tôi với nhau với tư cách là người châu Âu”. Thủ tướng Đức cũng thông báo sẽ báo cáo với Tổng thống Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan về kết quả các cuộc thảo luận ở Berlin.
Phóng viên Dominic Kane của Al Jazeera tại Berlin nhận định, ông Merz đang muốn gửi đi thông điệp đến thế giới rộng lớn hơn, và có thể đến hai cá nhân cụ thể là Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, về sự sẵn sàng của các nước E5 đóng vai trò trong NATO. Ông Kane nhấn mạnh cuộc gặp này lặp lại tinh thần từ Hội nghị thượng đỉnh EU tuần trước về “cam kết rõ ràng … tăng chi tiêu quốc phòng để củng cố Ukraine”.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi ông Trump nói rằng ông sẽ làm mọi cách có thể để kết thúc chiến tranh Nga-Ukraine, sau một cuộc gặp “rất tốt” tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Evian-les-Bains, Pháp, tuần trước.
Tổng thống Macron và Thủ tướng Meloni cho biết châu Âu sẽ sẵn sàng tại hội nghị thượng đỉnh NATO cho một sứ mệnh quân sự ở eo biển Hormuz. Tuy nhiên, cả hai đều nói rằng cần đáp ứng một số điều kiện, bao gồm việc Mỹ và Iran cần hoàn tất biên bản ghi nhớ, trong đó có nội dung về thanh sát hạt nhân và tài sản bị đóng băng vốn đã dẫn đến lệnh ngừng bắn.
Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng ca ngợi Thủ tướng Anh sắp mãn nhiệm Keir Starmer vì công việc của ông trong hai năm qua. Thủ tướng Merz nhắc đến sự “chơi đồng đội” của ông Starmer, Tổng thống Macron khen các “quyết định chiến lược đúng đắn”, còn Thủ tướng Meloni ghi nhận sự “hợp tác xuất sắc”. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, một người thân Anh, thậm chí nói rằng cam kết của ông Starmer đã khiến châu Âu trở lại thành một lực lượng thống nhất và các nhà lãnh đạo “quên Brexit một thời gian”.
