BTS tái xuất thúc đẩy làn sóng văn hóa Hàn Quốc ra toàn cầu

Seoul – Ngày 21/3, nhóm nhạc BTS chính thức trở lại sân khấu sau gần 4 năm vắng bóng vì nghĩa vụ quân sự, đánh dấu sự kiện văn hóa lớn của Hàn Quốc. Hàng trăm nghìn người hâm mộ đã đổ về quảng trường Gwanghwamun ở thủ đô Seoul để theo dõi buổi diễn trực tiếp qua màn hình lớn. Theo ước tính của chính quyền thành phố, lượng người tham dự lên tới hàng trăm nghìn người. Nhiều khách sạn trung tâm Seoul cháy phòng, khiến du khách như Shekinah Yawra (32 tuổi, người Philippines) phải ngủ qua đêm tại nhà tắm công cộng 24 giờ (jjimjilbang) để kịp có mặt từ sáng sớm.

Buổi diễn có sự góp mặt của 22.000 khán giả may mắn nhận được vé miễn phí. Trên toàn cầu, hơn 18,4 triệu người theo dõi qua livestream của Netflix. Theo Bộ Tư pháp Hàn Quốc, lượng khách du lịch nhập cảnh trong 18 ngày đầu tháng 3 tăng 32,7% so với tháng trước, phần lớn nhờ sự kiện BTS.

Nhóm nhạc 7 thành viên hiện có khoảng 30 triệu người hâm mộ trên thế giới (tự gọi là BTS ARMY), trở thành biểu tượng rõ nét nhất của làn sóng Hallyu. Album phòng thu thứ 10 mang tên Arirang ra mắt cuối tháng 3 đã đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc tại Mỹ, Nhật và Anh – ba thị trường âm nhạc lớn nhất thế giới. Chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới sắp tới với hơn 80 buổi diễn tại 23 quốc gia được dự báo mang về doanh thu hơn 1,4 tỷ USD.

Tác động kinh tế và chiến lược sức mạnh mềm

Không chỉ âm nhạc, sự trở lại của BTS còn kích thích tiêu dùng. Chuỗi cửa hàng miễn thuế Shinsegae ghi nhận doanh số bán hàng hóa liên quan đến BTS tăng 430% trong tuần trước buổi diễn. Doanh thu tại Lotte Department Store tăng 30%, và Shinsegae tăng 48% so với cùng kỳ năm 2025. Viện Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc (KCTI) ước tính một buổi diễn của BTS tại Seoul có thể tạo ra tác động kinh tế lên tới 1,2 nghìn tỷ won (khoảng 798 triệu USD).

Nghiên cứu viên Yang Ji-hoon của KCTI cho biết hơn một nửa số người tham dự buổi diễn tại quảng trường Gwanghwamun là du khách nước ngoài, nhiều người phải đi đường dài. “Ở châu Âu và Mỹ, du lịch thường tập trung trong khu vực. Việc người hâm mộ vượt qua rào cản để đến Hàn Quốc cho thấy động lực đặc biệt”, ông nói.

Chính phủ Hàn Quốc đã hỗ trợ sự kiện như một hoạt động văn hóa quốc gia. Theo tài liệu do thành phố Seoul công bố, gần 130 triệu won (87.400 USD) ngân sách thành phố đã được chi cho hậu cần, an ninh và kiểm soát đám đông, với hơn 10.000 nhân viên nhà nước được huy động. Trước đó, nhóm BTS từng được ước tính đóng góp 4,65 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế, dẫn đến các cuộc tranh luận về miễn nghĩa vụ quân sự cho các thành viên.

Buổi diễn sắp tới tại Mexico City cháy vé chỉ trong 37 phút, khiến Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung “đưa BTS đến thường xuyên hơn”. Gần 1 triệu người hâm mộ Mexico đã cố gắng mua 150.000 vé.

Làn sóng Hallyu 4.0 và tham vọng công nghiệp văn hóa

Ảnh hưởng văn hóa Hàn Quốc đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực. Theo PwC, xuất khẩu mỹ phẩm Hàn Quốc vượt 11 tỷ USD năm ngoái, vượt Pháp về lượng hàng gửi tới Mỹ. Xuất khẩu nông sản và thực phẩm đạt kỷ lục 13,6 tỷ USD (theo Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn). Trong chiến dịch tranh cử năm 2025, Tổng thống Lee đã đặt mục tiêu phát triển ngành công nghiệp văn hóa thành ngành trị giá 300 nghìn tỷ won (203 tỷ USD) với 50 nghìn tỷ won (34 tỷ USD) xuất khẩu. Ngân sách thúc đẩy nội dung văn hóa và nghệ thuật năm 2026 được nâng lên mức kỷ lục 9,6 nghìn tỷ won (6,5 tỷ USD).

Hàn Quốc hiện xếp thứ 11 toàn cầu về “sức mạnh mềm” trong Bảng xếp hạng Sức mạnh Mềm Toàn cầu của Brand Finance, được đánh giá là “có ảnh hưởng trong nghệ thuật và giải trí” và “sản phẩm, thương hiệu thế giới yêu thích”.

Mặt trái của ngành công nghiệp Hallyu

Bên cạnh thành công, ngành công nghiệp K-pop cũng đối mặt với nhiều chỉ trích. Công ty quản lý Hybe vướng vào tranh chấp pháp lý kéo dài với nhóm NewJeans từ năm 2024, liên quan đến quyền kiểm soát sáng tạo và tự do nghệ thuật. Các hợp đồng “nô lệ” hạn chế quyền tự do của nghệ sĩ mới vẫn là vấn đề, dù đã có cải cách. Nhiều ngôi sao phải chịu áp lực về ngoại hình và sức khỏe tinh thần, với một số ca tự tử thương tâm.

Một khảo sát năm 2024 của trang tin kinh tế Uppity cho thấy 98% người trả lời (thế hệ 1980-2000) coi ngoại hình là “vốn xã hội” quan trọng. Gần 40% đã từng phẫu thuật thẩm mỹ, và hơn 90% có thái độ trung lập hoặc tích cực với việc can thiệp y tế để làm đẹp. Theo Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Quốc tế, Hàn Quốc có tỷ lệ phẫu thuật thẩm mỹ cao nhất thế giới (8,9 ca/1.000 người), so với Mỹ (5,91) và Nhật (2,13).

Giáo sư Yoo Seung-chul (Đại học Nữ Ewha) nhận định văn hóa Hàn Quốc đã củng cố việc coi ngoại hình là thước đo giá trị cá nhân và xã hội. “Các webtoon có chủ đề phẫu thuật thẩm mỹ đã giảm kỳ thị với việc dao kéo ở giới trẻ”, ông nói.

Toàn cầu hóa và bản sắc địa phương

Nhiều nhóm nhạc mới bắt đầu có thành viên quốc tế. Hybe mở công ty con Hybe America và ra mắt nhóm Katseye, chỉ có một thành viên Hàn Quốc trong nhóm 6 nữ. Album Arirang của BTS cũng gây tranh luận vì sử dụng lời tiếng Anh và nhà sản xuất nước ngoài. Giáo sư Yoo cho rằng ngành công nghiệp đang phải cân bằng giữa việc giữ bản sắc địa phương và tiếp cận khán giả toàn cầu. “Khán giả quốc tế thường bị thu hút bởi tính địa phương của K-pop. Tìm ra sự cân bằng đó sẽ là yếu tố then chốt cho giai đoạn tiếp theo”, ông kết luận.