Bóng đá, chiến tranh và tình đoàn kết: Vì sao người Gaza ủng hộ Tây Ban Nha ở World Cup
Maram Humaid
Tại Gaza, người hâm mộ bóng đá dành sự ủng hộ áp đảo cho Tây Ban Nha ở World Cup, không chỉ vì tài năng trên sân mà còn vì lập trường chính trị và nhân đạo của Madrid đối với cuộc chiến tại Gaza. Sự ủng hộ này phản ánh tình đoàn kết sâu sắc và khát khao sống bình thường giữa khủng hoảng.
Gaza City, Dải Gaza — Tại một quán cà phê nhộn nhịp ở Gaza City, người hâm mộ bóng đá tụ tập quanh một chiếc màn hình nhỏ, dựa vào màn chiếu không sử dụng, để theo dõi trận đấu World Cup quan trọng giữa Tây Ban Nha và Saudi Arabia tối Chủ nhật.
Đám đông reo hò khi Lamine Yamal, 18 tuổi, mở tỷ số cho Tây Ban Nha ở phút thứ mười. Ba bàn thắng tiếp theo của Tây Ban Nha trong 35 phút sau đó đã đảm bảo chiến thắng dễ dàng cho đội bóng hùng mạnh châu Âu, làm hài lòng những người có mặt tại quán cà phê tạm bợ ở Gaza.
Saudi Arabia có thể có quan hệ gần gũi với người Palestine, nhưng niềm đam mê dành cho đội tuyển Tây Ban Nha đã có từ lâu ở Gaza.
Tuy nhiên, sự ủng hộ của người Palestine dành cho Tây Ban Nha tại World Cup không chỉ đến từ kỹ năng của đội bóng. Nó còn được định hướng bởi lập trường chính trị và nhân đạo của Tây Ban Nha trong cuộc chiến diệt chủng của Israel tại Gaza, cuộc chiến đã khiến gần 73.000 người Palestine thiệt mạng.
Kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 10/2023, Tây Ban Nha là một trong những nước châu Âu ủng hộ mạnh mẽ nhất người dân Gaza và chỉ trích Israel nhiều nhất.
Mohammad Attallah, 43 tuổi, một luật sư đến từ Gaza City, nói với Al Jazeera rằng anh đã theo dõi bóng đá Tây Ban Nha trong nhiều năm. Nhưng khi chiến tranh nổ ra và Thủ tướng cánh tả Tây Ban Nha Pedro Sanchez thể hiện sự ủng hộ của đất nước dành cho Gaza, tình yêu của anh dành cho La Roja (biệt danh của đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha) mang một ý nghĩa khác.
“Chúng tôi là một dân tộc yêu cuộc sống và yêu bóng đá. Nhiều người ở đây đã theo dõi La Liga và đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha trong nhiều năm, nhưng lập trường của Tây Ban Nha trong chiến tranh khiến mọi người cảm thấy gần gũi hơn nhiều”, Attallah nói.
Nhiều lập trường của Tây Ban Nha đã gây được tiếng vang lớn với người Palestine, bao gồm việc ngôi sao Barcelona Lamine Yamal thể hiện tình đoàn kết với người Palestine, việc Tây Ban Nha công nhận Nhà nước Palestine vào năm 2024, cũng như các lập trường chính thức của Tây Ban Nha về cuộc chiến – bao gồm cả lời kêu gọi của Quốc vương Felipe VI yêu cầu Israel ngừng “những hành động ghê tởm” ở Gaza.
“Chúng tôi tự hào về tất cả những ai đã đứng về phía người Palestine trong hoàn cảnh này. Đó là lý do nhiều người ở đây ủng hộ Tây Ban Nha, không chỉ vì bóng đá, mà còn vì những lập trường nhân đạo này”, anh nói thêm. “Chúng tôi mong Tây Ban Nha thắng và rất ủng hộ họ, nhưng cuối cùng, chúng tôi cũng tôn trọng đội tuyển Saudi Arabia”, anh mỉm cười nói.
Xuyên suốt quán cà phê, người hâm mộ liên tục nhắc đến lập trường chính trị của Tây Ban Nha như một yếu tố khiến họ ủng hộ đội tuyển quốc gia này. Hani Abu Rizq, 32 tuổi, coi những tiếng reo hò cho Tây Ban Nha ở Gaza City là sự phản ánh quyết tâm bám trụ cuộc sống của người Palestine bất chấp chiến tranh.
Theo anh, xem bóng đá là một trong số ít cách để thoát khỏi áp lực cuộc sống hàng ngày ở Gaza, nhưng chính trị vẫn len lỏi vào môn thể thao vua ở đây. “Chúng tôi muốn cho thế giới thấy rằng người dân Gaza yêu cuộc sống và yêu thể thao, bất chấp mọi sự tàn phá và khó khăn xung quanh”, Abu Rizq nói. “Không thể phớt lờ tác động của những lập trường ủng hộ Palestine, dù đến từ chính phủ Tây Ban Nha hay từ các vận động viên”.
Khi Lamine Yamal giương cao lá cờ Palestine trong lễ ăn mừng chiến thắng La Liga của Barcelona hồi tháng trước, người Palestine coi đó là sự thể hiện tình đoàn kết với cộng đồng thể thao Gaza đang phải hứng chịu các cuộc tấn công kể từ tháng 10/2023.
“Nhiều cầu thủ bóng đá từng là ngôi sao ở giải đấu địa phương đã buộc phải làm những công việc khác sau khi các sân vận động bị phá hủy và các hoạt động thể thao phải ngừng lại”, anh nói.
Bất chấp điều đó, người Palestine ở Gaza vẫn giữ tình yêu bóng đá. Tình trạng mất điện và internet thường xuyên bào mòn cuộc sống, nhưng họ vẫn dành thời gian tụ tập tại các quán cà phê để cùng nhau xem các trận đấu bóng đá.
“Các sự kiện thể thao lớn vẫn là cơ hội để người Palestine nhắc nhở thế giới về hoàn cảnh và sự đau khổ kéo dài của họ, giống như đã xảy ra tại World Cup 2022 ở Qatar, khi Palestine hiện diện rất nhiều trên khán đài và giữa những người hâm mộ”, Abdullah Masoud nói.
Trong khi đối với nhiều người ở Gaza, bóng đá là lối thoát cho nỗi đau và sự thất vọng, Abdullah Masoud cho biết trận đấu giữa Tây Ban Nha và Saudi Arabia cũng là cơ hội để mọi người ghi nhận sự đoàn kết của Tây Ban Nha với người Palestine. “Chúng tôi ở Gaza đã phải chịu đựng rất nhiều từ cuộc bao vây và chiến tranh. Giải đấu này cho chúng tôi cơ hội trải nghiệm những khoảnh khắc có phần bình thường. Chúng tôi yêu bóng đá như bất kỳ dân tộc nào khác, và chúng tôi từng hy vọng được thấy Palestine thi đấu tại World Cup”, anh nói.
“Chúng tôi không quên những lập trường mình chứng kiến trong chiến tranh, dù từ các quan chức Tây Ban Nha hay các nhân vật thể thao như Lamine Yamal khi cậu ấy giương cao lá cờ Palestine trước thế giới”.
Người Palestine cho biết quyết định của họ về việc ủng hộ ai tại World Cup năm nay được định hướng bởi lập trường của quốc gia đó về cuộc diệt chủng ở Gaza – ngay cả khi đội bóng đó phải đối đầu với một đội Ả Rập. “Chúng tôi trân trọng tất cả những ai đã đứng về phía người dân Gaza. Họ có thể không nói ngôn ngữ của chúng tôi, nhưng lập trường nhân đạo của họ đã đến được với chúng tôi nhiều hơn bất kỳ dân tộc nào khác trên thế giới. Đó là lý do nhiều người ở đây cảm thấy gần gũi với họ”, Masoud nói. “Bất cứ khi nào Palestine xuất hiện trên các sân vận động hoặc giữa những người ủng hộ, chúng tôi cảm thấy rằng sự đau khổ của mình không bị lãng quên và vẫn còn những người lắng nghe tiếng nói của chúng tôi”.