Bộ Tư pháp Mỹ mở 40 vụ thu hồi quốc tịch, mức cao nhất dưới thời Trump
Theo Al Jazeera English
Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ trình 40 vụ kiện thu hồi quốc tịch của những người nhập tịch bị cáo buộc phạm tội nghiêm trọng, mức cao nhất trong một khoảng thời gian ngắn dưới thời Tổng thống Donald Trump. Giới chức gọi đây là nỗ lực thu hồi quốc tịch lớn nhất trong lịch sử hiện đại, trong khi các nhóm nhân quyền cảnh báo nguy cơ người bị ảnh hưởng trở thành không quốc tịch và bị nhắm mục tiêu chính trị.
Bộ Tư pháp Mỹ đã đệ trình 40 vụ kiện mới nhằm thu hồi quốc tịch của những người nhập tịch, với cáo buộc họ phạm các tội danh nghiêm trọng. Trong tuyên bố ngày thứ Hai, các công tố viên liên bang cho biết đối tượng nhắm tới gồm những người bị cáo buộc rửa tiền, xâm hại tình dục trẻ em, gian lận thị thực và trốn thuế.
Theo tuyên bố, đây là số lượng đơn yêu cầu thu hồi quốc tịch (denaturalisation) lớn nhất được đệ trình trong một khoảng thời gian ngắn như vậy dưới thời Tổng thống Donald Trump. Các đơn được nộp từ cuối tháng 8 đến đầu tháng 10.
“Thông báo hôm nay đánh dấu nỗ lực thu hồi quốc tịch lớn nhất trong lịch sử hiện đại,” Tổng chưởng lý Todd Blanche nói. “Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục sử dụng quy trình thu hồi quốc tịch để duy trì an ninh quốc gia và bảo vệ người dân Mỹ.”
40 công dân bị nhắm tới trong thông báo ngày thứ Hai đến từ nhiều quốc gia khác nhau, trong đó có Mexico, Pakistan, Trung Quốc và Sierra Leone. Họ bị cáo buộc che giấu các hành vi phạm tội và những thông tin khác về bản thân khi xin nhập quốc tịch. Các bản án hình sự của họ phần lớn được đưa ra sau khi họ đã tuyên thệ nhập tịch.
Hai người trong danh sách còn bị cáo buộc thực hiện hành vi gián điệp cho Trung Quốc. Bộ Tư pháp cho rằng việc thực hiện những hành vi này trước khi trở thành công dân đồng nghĩa những người này không có “phẩm chất đạo đức tốt” và lẽ ra phải bị từ chối cấp quốc tịch.
Mở rộng việc áp dụng luật thu hồi quốc tịch
Các luật cho phép thu hồi quốc tịch Mỹ đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ, nhưng trước đây thường chỉ dành cho các tội nghiêm trọng. Sau Thế chiến thứ hai, chẳng hạn, chính phủ Mỹ đã tiến hành thu hồi quốc tịch của hàng chục công dân bị cáo buộc che giấu liên quan đến nạn diệt chủng Holocaust hoặc tham gia tội ác chiến tranh.
Một trường hợp đáng chú ý là Emma Goldman, nữ nhà hoạt động vô chính phủ và quyền phụ nữ gốc Lithuania, người bị bỏ tù năm 1917 vì các hoạt động phản chiến, trước khi bị thu hồi quốc tịch và trục xuất sang Liên Xô.
Tuy nhiên, việc này đã trở nên ít phổ biến hơn nhiều kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump lại tìm cách mở rộng hoạt động thu hồi quốc tịch như một phần trong nỗ lực tiến hành chiến dịch trục xuất lớn nhất trong lịch sử Mỹ.
Theo luật Mỹ, công tố viên có thể đề nghị tòa án tước quốc tịch của những người sinh ra ở nước ngoài nếu họ cố ý che giấu một “sự kiện trọng yếu” trong đơn xin nhập quốc tịch, điều lẽ ra khiến họ không đủ điều kiện nhập tịch.
Nhưng nỗ lực mở rộng các thủ tục thu hồi quốc tịch của Trump đã vấp phải phản ứng từ các nhóm nhân quyền, với lập luận rằng điều này có thể khiến người bị ảnh hưởng trở thành người không quốc tịch. Giới phê bình cũng cảnh báo Trump tìm cách lợi dụng việc thu hồi quốc tịch để nhắm vào những nhóm cụ thể mà ông coi là đối thủ hoặc kẻ thù chính trị.
Năm ngoái, chẳng hạn, chính quyền Trump cho biết sẽ tìm cách thu hồi quốc tịch của một số lượng lớn người Mỹ gốc Somalia sau khi xuất hiện các cáo buộc ở Minnesota về gian lận dịch vụ giữ trẻ liên quan đến cộng đồng người Somalia. “Hãy đưa họ trở về nơi họ đến, Somalia, có lẽ là quốc gia tồi tệ và tham nhũng nhất trên trái đất,” Trump viết khi đó.
Các thành viên đảng Cộng hòa của Trump, đáng chú ý là Hạ nghị sĩ Andy Ogles, cũng từng đặt khả năng tước quốc tịch của Thị trưởng New York Zohran Mamdani, người sinh ra ở Uganda. Bản thân Trump từng gợi ý sai rằng Mamdani có thể đang ở Mỹ bất hợp pháp. Có thời điểm, Trump thậm chí nêu ý tưởng thu hồi quốc tịch của doanh nhân công nghệ Elon Musk, một đồng minh thân cận và cố vấn cho chính quyền thứ hai của ông, sau khi hai người bất hòa vào năm 2025.
Trump cũng thúc đẩy việc xóa bỏ quyền công dân theo nơi sinh, vốn được áp dụng cho gần như toàn bộ trẻ em sinh ra ở Mỹ, với một số ngoại lệ như con của nhà ngoại giao và lực lượng quân sự nước ngoài. Quyền công dân theo nơi sinh được bảo vệ theo Hiến pháp Mỹ và không thể bị tước bỏ theo cách như quốc tịch nhập tịch.
Vào tháng 6, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ nỗ lực của Trump nhằm xóa bỏ quyền công dân theo nơi sinh, nhưng các cuộc chiến pháp lý vẫn tiếp diễn sau khi tổng thống ban hành sắc lệnh hành pháp thứ hai cũng nhằm hạn chế cách áp dụng quyền công dân theo nơi sinh.