Bộ trưởng Tài chính Mỹ cảnh báo Iran có thể sụp đổ kinh tế trong vài tháng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 31/8 cảnh báo nền kinh tế Iran có thể sụp đổ "trong vài tuần hoặc vài tháng" nếu chính quyền Tehran không chấm dứt các hoạt động gây bất ổn và tiến tới đàm phán. Phát biểu được đưa ra bên lề cuộc họp Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) tại Asheville, Bắc Carolina.

Phát biểu với báo giới, ông Bessent nhấn mạnh mục tiêu của các biện pháp trừng phạt mới nhất là "tạo điều kiện để Iran muốn ngồi vào bàn đàm phán". Ông cũng cho rằng việc Iran phản ứng mạnh về mặt quân sự là dấu hiệu cho thấy nước này đang chịu tổn thất về kinh tế.

"Tôi nghĩ họ đang hành động theo kiểu quân sự vì họ đang thua về kinh tế", ông Bessent nói với các phóng viên hôm 31/8, đồng thời nhấn mạnh sự sụp đổ "không nhất thiết phải xảy ra" nếu chính quyền Iran "thay đổi nhận thức".

Tuần trước, Mỹ áp đặt một loạt lệnh trừng phạt mới nhằm vào năm lĩnh vực kinh tế Iran gồm hàng không, tài sản kỹ thuật số, vàng, công nghệ và vận tải biển, cùng lúc trừng phạt 60 cá nhân và tàu thuyền cụ thể. Đây là một phần của chiến dịch gây sức ép kinh tế do chính quyền Tổng thống Donald Trump phát động với tên gọi "Operation Economic Outcast".

Phát biểu trước cuộc họp G20, ông Bessent cho biết Mỹ có thể công bố các lệnh trừng phạt mới hàng tuần và bước tiếp theo có thể là cắt đứt hoàn toàn một tổ chức tài chính khỏi hệ thống thanh toán bằng đồng USD. "Các bạn sẽ thấy nhiều hơn mỗi tuần. Chúng tôi bắt đầu với các ngân hàng và nói rõ rằng không chấp nhận việc họ giữ tiền của Iran hoặc hỗ trợ chế độ này", ông nói.

Trước đó, hôm 29/8, Mỹ đã áp trừng phạt các chi nhánh tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) của ngân hàng Ai Cập Banque Misr do bị cáo buộc có quan hệ tài chính với Iran.

Liên minh châu Âu (EU) cũng lên tiếng ủng hộ chiến dịch của Mỹ. "EU hoan nghênh các nỗ lực nhằm đảm bảo Iran chấm dứt các hoạt động gây bất ổn và tham gia đàm phán hòa bình một cách thiện chí, kể cả thông qua gây sức ép kinh tế bổ sung như chiến dịch Operation Economic Outcast do Mỹ dẫn đầu", Ủy ban châu Âu tuyên bố.

Tại cuộc họp G20, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh có bài phát biểu đầu tiên tại một diễn đàn kinh tế quốc tế kể từ khi nhậm chức hồi tháng 5. Ông cho rằng lạm phát vẫn ở mức quá cao và tiền lương phù hợp với tình trạng toàn dụng lao động, đồng thời nhấn mạnh ổn định giá cả vẫn là ưu tiên của Fed. Trước đó, trong bài phát biểu tại hội nghị Jackson Hole hôm 29/8, ông Warsh từng tuyên bố giới hoạch định chính sách sẽ "phải làm việc" nếu không tin rằng lạm phát đang quay trở lại mục tiêu 2%. Phát biểu này có thể báo hiệu một đợt tăng lãi suất sắp tới.

Căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran đang ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Giá vàng, vốn được coi là kênh trú ẩn an toàn, đã giảm 0,8% xuống còn 4.419,38 USD/ounce, mức thấp nhất trong hai tuần. Trên Phố Wall, các chỉ số chính đều đi xuống, với Nasdaq giảm 0,4%, S&P 500 giảm 0,5% và Dow Jones giảm 0,6%.